'Ik leer Nederland zo wel goed kennen'

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van de Palestijns-Syrische Mohannad (39) en zijn gezin volgen we het dagelijks leven in de opvang, eerst in tentenkamp Heumensoord, daarna in Lelystad en sinds eind april in Wageningen. Deel 12: weer verhuizen.

Mohannad neemt afscheid van een buurtbewoner in Lelystad. Hij en zijn gezin moesten verhuizen naar Wageningen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Met zijn linkerhand stopt Mohannad de benodigde hoeveelheid tabak in de sleuf van de sigarettenmachine. Zorgvuldig legt hij een lege huls in het daarvoor bestemde bakje. Met een vloeiende beweging haalt hij de hendel naar achteren: weer een verse sigaret erbij.

Mohannad zit alleen op zijn nieuwe kamer in het asielzoekerscentrum in Wageningen. Zijn kinderen Ziad en Ibrahim zijn buiten aan het voetballen, zijn vrouw Layla is met een vriendin naar de supermarkt in Bennekom. Buiten regent het voor de derde dag op rij. Mohannad verveelt zich. 'Kijk hoe stil het hier is', moppert hij. 'Ik zou best vrienden willen maken, maar er zijn hier nauwelijks bewoners.'

Asielzoekers worden in Wageningen opgevangen in een oud landhuis in het bos, dat ooit dienst deed als hotel en herstellingsoord. Om te bewijzen hoe ver de opvang is van de bewoonde wereld, opent Mohannad de 9292-app op zijn telefoon. 'Hier, om in Wageningen te komen moet je eerst twintig minuten lopen naar de bushalte, dan de bus naar Renkum nemen en pas dan kun je overstappen op een bus naar het centrum.'

Zesde opvanglocatie

Mohannad baalt van de verhuizing. Omdat er in Wageningen niet voldoende asielkinderen verblijven, is er geen school voor Ziad en Ibrahim. Ook snapt hij niet goed waarom de transfer noodzakelijk was; ze hadden toch prima in Lelystad de asielprocedure kunnen afwachten? Tegelijkertijd kan de verhuizing ook een goed teken zijn; in Wageningen staan de meeste bewoners net voor of aan het begin van hun procedure.

Na Ter Apel, Oranje, Budel, Nijmegen en Lelystad is Wageningen de zesde opvanglocatie voor de El Jechi's. 'Het positieve is dat ik Nederland goed leer kennen. Laatst moest ik aan een Nederlander uitleggen waar Oranje ligt. Tussen Assen en Beilen, zei ik. Bleek dat hij ook niet wist waar Beilen ligt.'

Het afscheid in Lelystad, zaterdagochtend, was bijzonder geweest, vertelt Mohannad. 'Veel mensen kwamen gedag zeggen. Het was voor ons weer een bewijs dat we in een kleine wereld leven.'

Verantwoording

In het asielzoekerscentrum in Wageningen verblijven maximaal driehonderd migranten. Onder hen Mohannad El Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (9) en Ibrahim (8). De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de laatste jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië.

Een uur voor vertrek had iedereen zich op de binnenplaats verzameld voor het afscheid. Aan de houten picknicktafels hadden ze thee en koekjes genuttigd, gepraat en veel foto's gemaakt.

Het was een bont gezelschap. In het midden Nicole, Ahmad en Osama, met wie Mohannad bij de Welkom Winkel van het Rode Kruis vrijwilligerswerk deed. Daar mogen asielzoekers uit de noodopvang eenmalig kleding uitzoeken. Mohannad werkte er elke doordeweekse middag samen met in totaal elf vrijwilligers.

'Het heeft maar een maand geduurd, maar het voelt veel langer. We waren als één grote familie.'

Daarnaast zaten enkele buurtbewoners. Die leerden Mohannad kennen toen hij op een middag met elf kinderen voor de deur stond en aanbood om voorjaarsbloemen bij hen in de voortuin te planten.

Een uur voor vertrek had iedereen zich op de binnenplaats verzameld voor het afscheid. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dankbaarheid

De bloemen hadden Mohannad en de kinderen eerder die dag tijdens een wandeling met bol en al uit de grond gehaald. Toen kreeg hij het idee om de bloemen aan buurtbewoners te schenken, 'om de kinderen te leren hun dankbaarheid te tonen'.

En dan was er nog Irene, een schilderes uit Lelystad, die dit jaar 78 jaar wordt. Toen ze in de Volkskrant las dat Layla het Arabische eten zo mistte, zocht ze contact via het COA. Dat sputterde wat tegen, waarop Irene naar de opvang reed en haar nummer achterliet voor Mohannad. Aan de telefoon was er meteen een klik. 'Soms voel je meteen dat het goed zit', aldus Mohannad.

Irene vertelde Mohannad en Layla dat ze graag wilde helpen omdat ze weet hoe het is om alles achter te laten en op de vlucht te slaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog overkwam het haar zelf.

Ze zou zaterdag met Layla Arabisch koken, terwijl de mannen een bezoek zouden brengen aan het vliegtuigmuseum Aviodrome in Lelystad. De verhuizing gooide echter roet in het eten.

Na de thee droegen de mannen de bagage naar de taxibusjes. Toen Mohannad de fiets van Ziad en Ibrahim erbij wilde zetten, schudde de chauffeuse haar hoofd: de fiets mocht niet mee.

Tranen

Even liep Mohannad verdwaasd rond, maar toen besloot hij te handelen. Toen de chauffeuse niet keek, pakte hij de fiets, liep naar het tweede busje verderop en plantte de fiets zonder een woord te zeggen achterin. De omstanders joelden en applaudisseerden.

Toen chauffeurs de motor startten, toverde Mohannad nog eenmaal zijn brede glimlach tevoorschijn en omhelsde een voor een iedereen die afscheid kwam nemen.

In de taxi kwam de ontlading. Terwijl de chauffeur wegreed, veegde Mohannad met een witte zakdoek de tranen van zijn gezicht.

Toen de chauffeuse niet keek, plantte Mohanned de fiets zonder een woord te zeggen achterin. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden