'Ik laat mijn leven niet bepalen door Bouterse'

‘De naam Behr roept altijd reacties op, waar ik ook kom.’ Een interview met de zoon van de vermoorde journalist Bram Behr....

Raul (37): ‘Vandaag, op de dag van zijn inauguratie, ga ik gewoon naar het werk. Ik ben consultant, heb een paar bedrijfjes. Ik werk tegenover de Memre Boekoe-kazerne. Ja, dat is wel bizar. Maar ik probeer gewoon door te gaan met mijn leven, ik ga mijn leven niet laten bepalen door Desi Bouterse. Ik laat mij ook niet door hem wegjagen. Als hij president wordt, heb ik ooit gezegd, zou ik weggaan uit Suriname. Maar ik ben bijgedraaid. Natuurlijk, alle nabestaanden hebben moeite met zijn presidentschap. Maar het leven gaat verder.’

Carol (34), zijn vrouw, cynisch: ‘Heb je dan geen uitnodiging van hem gekregen?’

Raul: ‘Ik woon nu vier jaar hier, maar ik heb Bouterse nooit gezien. Vaak heb ik nagedacht wat ik zou doen als ik oog in oog met hem zou staan. Ik zou hem een hand geven en pas bij het weglopen zou ik mijn naam zeggen. Om hem te shockeren. Want hij is, 28 jaar na de dood van mijn vader, banger voor ons dan wij van hem zijn.

‘De naam Behr roept altijd reacties op, waar ik ook kom hier. Het leeft. Bij de douane op de luchthaven, vroegen ze mij een keer: Ben je familie van Ik knikte. De douanier zei, doelend op Bouterse: ze moeten hem doodschieten. Laatst was ik op een verjaardag waar ook de man was, Imro Themen, die op 8 december 1982 het nieuwe woonadres van mijn vader aan Bouterse zou hebben doorgegeven. Ik heb niks tegen hem gezegd. Wat moet je zeggen?

‘Een van de 25 verdachten van de moorden, Wim Carbière, is familie van ons. Hij was een neef van mijn vader. Tijdens het 8 Decemberproces zei hij dat hij daarom geweigerd had om mijn vader op te halen. In het leven moet je relativeren. Die jongens waren toen militairen van 18, 19 jaar. Konden ze hun opdrachten weigeren?’

‘Mijn halfbroertje Vladimir (29), die hier was toen het gebeurde, is echt kwaad op Bouterse. Ik vermoord hem, zegt hij. Hij vindt het ook niet leuk dat ik hier woon. Net als de rest van de familie in Nederland. Mijn moeder zei dat ik beter naar Curaçao had kunnen gaan. Maar ik heb hier ook familie die niet is weggegaan, na die moeilijke jaren. Dat is ook bepalend voor mij. Mijn oma van 94 jaar, die een verklaring heeft afgelegd tijdens het proces, woont vlakbij het partijcentrum van Bouterse. Al sinds 1982. Tja’

Carol: ‘Als het aan mij ligt, gaan we nu weg. Ik ben ook meer tegen Bouterse.’

Raul: ‘Vladimir en ik zijn allebei genoemd naar vrijheidsstrijders. Onze vader was heel erg links, marxistisch. Hij was erg begaan met de gewone mensen, hij haalde ook iedereen in huis die hulp nodig had. Nu ik in Suriname woon, hoor ik ook gewone dingen over hem, kwajongensachtige dingen van mensen die hem hebben gekend.

‘Natuurlijk heb ik het gemist om met hem op te groeien. Mijn moeder en ik zijn in 1979 naar Nederland gegaan, ze waren toen al uit elkaar. Ze hadden elkaar leren kennen op het ministerie van Onderwijs: hij was leraar natuurkunde, zij was wiskunde-lerares. Het waren bevlogen mensen. Ze gingen naar het Surinaamse binnenland om daar les te geven. In april 1982 is hij nog bij ons geweest in Nederland. Acht maanden later was hij dood.

‘Vroeger vroeg ik niet zoveel naar hem. Ik had ook een stiefvader. Ik heb mij toen afgesloten voor veel dingen. Ik wilde nooit naar begrafenissen gaan. Pas later begon het voor mij echt te leven. In 2006 ben ik voor het eerst weer teruggegaan naar Suriname. We vonden het zo leuk. Ruim een jaar later woonden we hier. In Fort Zeelandia ben ik pas in 2008 geweest. Dat was vreemd. De Stichting 8 December 1982, waarvan ik secretaris ben, zorgde ervoor dat daar eindelijk, na al die jaren, een monument kwam.’

‘Wat ik zou doen als Bouterse zijn excuses zou aanbieden? Ik aanvaard die niet, ook al doet hij in de komende jaren nog zo goed. Ik ben niet zo vergevingsgezind, ik ben best wel haatdragend. Het proces moet nu gewoon doorgaan, hij moet veroordeeld worden en zijn straf krijgen. Er moet geen twijfel bestaan over zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden. Het beste zou zijn, als hij lef heeft, dat hij een keer naar een zitting komt, vertelt wat er toen is gebeurd en daar zijn excuses doet. Maar dat doet hij natuurlijk niet.’

‘Als het aan mij ligt, haalt Nederland zijn ambassade hier weg. Laat alleen maar een consulaat over blijven. Oud-minister Van Mierlo zei ooit tegen mij dat Nederland alles zou doen om ervoor te zorgen dat Bouterse zijn drugsstraf zou uitzitten. Maar ja, nu is hij president.’

Twee oma's verloren beiden een zoon
De twee oma’s van Raul Behr (37) hebben allebei een zoon verloren op 8 december 1982, toen 15 prominente tegenstanders van het militaire regime werden geëxecuteerd in Fort Zeelandia in Paramaribo. Zijn vader is Bram Behr, een van de vier journalisten die werden gedood door een executiepeloton.

De 31-jarige Behr was oprichter van de linkse krant Mokro. Hij steunde aanvankelijk de staatsgreep in 1980 van 16 sergeanten, onder wie Desi Bouterse. In 1981 wekte hij de woede van de militaire machthebbers met een boek over de dood van een hindoestaanse landbouwer waarbij militairen waren betrokken.

De oom van Raul, de journalist Lesley Rahman, was 28 jaar toen hij werd geëxecuteerd. Rahman, die werkte voor de krant de Ware Tijd, hekelde in diverse artikelen het bewind van de militairen.

Zo nam hij het op voor Behr toen deze in april 1982 werd gearresteerd. Rauls moeder en zus van Lesley, Rita Rahman, is nu de Nederlandse ambassadeur in de Dominicaanse Republiek.

Chávez niet aanwezig bij inauguratie Bouterse
De Venezolaanse president Hugo Chávez is vandaag niet aanwezig bij de inauguratie van Desi Bouterse. Chávez, het enige staatshoofd dat aanwezig zou zijn, zegde woensdag zijn bezoek af. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Caracas gaf het grensconflict tussen Venezuela en Colombia op als reden voor de afzegging. Chávez voerde dinsdag overleg met zijn nieuwe Colombiaanse collega, Juan Manuel Santos, over het grensconflict.

De Nederlandse ambassadeur, Aart Jacobi, zal volgens de ambassade gewoon aanwezig zijn. Bouterses topadviseur Ramon Abrahams verklaarde woensdag in de Volkskrant dat Bouterse eventuele felicitaties van Jacobi niet op prijs zou stellen. Hierna verklaarde ook Winston Lackin, aankomend minister van Buitenlandse Zaken, dat Jacobi niet welkom is. President Venetiaan benadrukte woensdag echter dat zijn regering ging over de uitnodigingen en niet de komende Bouterse-regering. Venetiaan sprak van ‘manipulaties’ om Jacobi geen uitnodiging te sturen. ‘Dit is toen recht getrokken.’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden