'Ik kom terug', belooft Kok Srebrenica

Gadegeslagen door de haveloze plaatselijke bevolking trekt een vreemdsoortige stoet mensen in nette pakken door de kapotte straten van het stadje....

Van onze verslaggever Eric Arends

Na een wandeling langs zwartgeblakerde gebouwen en halve huizen zonder ramen ligt Koks indruk van Srebrenica dan ook voor de hand: 'Buitengewoon aangrijpend.'

Maar wat vindt Srebrenica van Kok? 'Onschuldig', zegt een vrouw als de stoet van de premier is langsgeschuifeld. 'Ik zie niet wat de Nederlandse soldaten verkeerd hebben gedaan. Srebrenica was een zogenoemde safe area, maar de bevolking had gewoon wapens waarmee ze veel Serviërs uit de dorpen in de omgeving heeft vermoord.'

Wat is dit? Heeft Srebrenica de lugubere massamoord ineens volledig verwerkt? Nee. Dit Srebrenica is nog niet het oude. Waar voorheen Moslims woonden, wonen nu Serviërs (die in veel gevallen voorheen woonden waar nu Moslims wonen). Dit Srebrenica zit sinds de etnische zuiveringen opgescheept met een overwegend Servische ziel. En daaruit komen heel andere gedachten voort over 'juli 1995' dan uit die van de vorige bewoners.

Die vorige bewoners moeten terug, zegt Kok in koor met de gehele internationale gemeenschap. 'Het klimaat voor de terugkeer van de vluchtelingen is sterk aan het verbeteren', constateert de premier op de trap van het gemeentehuis, waar hij en minister Herfkens net een gesprek hebben gehad met burgemeester Hafizovic en loco-burgemeester Rantic. 'De Nederlandse regering voelt zich verantwoordelijk' om hierbij te helpen, aldus Kok.

Hij belooft: 'Er zullen meer gerenoveerde huizen komen waarnaar de mensen kunnen terugkeren.' Verder spreekt Kok van 'de helpende hand reiken' en 'helpen inhoud te geven aan een nieuw bestaan'. Maar hoe dat gaat gebeuren, blijft vaag, al zegt burgemeester Hafizovic dat er 'concreet is gesproken over projecten voor scholing en gezondheid'.

Toch zal Kok zich altijd voor Srebrenica blijven inzetten, ongeacht welke functie hij straks zal gaan bekleden, zo kreeg Hafizovic naar eigen zeggen van de premier te horen. Daarom is het prettig dat de eerste contacten met de lokale bevolking zijn gelegd.

Buiten op een bankje voor hun huis heten zes teruggekeerde families de premier en diens gevolg welkom met frisdrank en zoutjes. Een van de vrouwen heeft gisteren de sleutel van haar nieuwe woning gekregen. 'Dus we komen voor de house warming', zegt Kok, die duidelijk opklaart van het spaarzame opgewekte moment. De vrouw nodigt hem uit terug te komen 'als toerist', wanneer Srebrenica weer zo mooi is als vroeger. 'Ik kom terug', zegt Kok.

Daarop geeft ze hem spontaan een kus op beide wangen. De premier wordt rood, en dat ziet minister Herfkens. 'Kijk, hij bloost!', roept ze tegen de vrouw. Kok: 'Wat moet ik met die lipstick op mijn wang nou tegen mijn vrouw vertellen ?' Algehele lol.

Meer vrolijkheid en zoenen volgen als de vrouw zegt dat ze vandaag jarig is. Kok proeft een van haar zelfgebakken koekjes. 'Maar hoe oud denkt u dat híj is?', vraagt Herfkens terwijl ze naar Kok knikt. De vrouw kijkt Kok aan, wijst naar de rimpels rond haar ogen en zegt: 'Hij is van mijn generatie.' Die opmerking is de vertrekkende premier uit het hart gegrepen: 'U had diplomaat moeten worden!'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden