'Ik kan heel goed derde worden'

Hij kent zijn plaats in het internationale dammen: de subtop. Alexander Baljakin woont al ruim twintig jaar in Nederland. Een bruggenbouwer.

Alexander Baljakin is een tevreden mens, maar je moet goed kijken om dat te kunnen zien. Het zit 'm in het voldane lachje dat eventjes zijn gezicht uit de plooi haalt en in zijn ogen die in dezelfde tijdspanne oplichten.


Het is een donderdagmorgen in Emmeloord en Baljakin kijkt met genoegen terug op de elfde ronde tijdens het WK dammen van een dag eerder. Dankzij zijn overwinning op de Amerikaan Moglianski heeft hij zich gevoegd bij de achtervolgers op de Russische koploper Georgiev.


Alexander Baljakin heeft een mooie kop, onheilspellend in zijn alledaagsheid. Hij had de hoofdrol kunnen spelen in zo'n ouderwetse spionagefilm waarin de wereld was verdeeld tussen Oost en West. Zo'n type dat de Koude Oorlog kleurde.


Schijn bedriegt in alle opzichten: niet alleen is de 50-jarige Baljakin al zijn leven lang een brave dammer, maar ook de nietszeggendheid is een masker dat hem ongetwijfeld van pas komt achter het bord, oog in oog met zijn tegenstanders.


Zelf zegt hij het zo: 'Ik ben saai, net zo saai als Nederland. Daarom pas ik hier misschien ook zo goed.' Zelfspot en ironie in twee opeenvolgende zinnen, uitgesproken in keurig Nederlands met Russische intonatie.


De Rus Baljakin groeide op in Wit-Rusland, maar deed dat in een tijd waarin de Sovjet-Unie al die verschillende naties nog overkoepelde. Omdat zijn moeder damde, ging hij het ook doen en het toeval wilde dat zijn school specialiseerd was in het opleiden tot dammer. Hij bleek een talent dat zich met ingang van de jaren tachtig met de internationale top kan meten.


De perestrojka die vooraf ging aan de val van de Berlijnse Muur bood hem de gelegenheid zijn vleugels uit te slaan. Hij landde in Arnhem. Zo veel keuze heeft een man niet, die naar eigen zeggen niets anders kan dan dammen. Sinds 1989 speelt hij voor damvereniging Huissen. 'Ook saai, hè?'


Ruim twintig jaar lang verblijft Baljakin nu in Nederland met zijn vrouw, ook een dam-ster, en twee kinderen. De verblijfsvergunning waarmee hij decennia genoegen nam, is vorig jaar op dringend verzoek van bondscoach Rob Clerc ingeruild voor een paspoort. Clerc kan hem goed kon gebruiken in het nationale team.


Baljakin helpt daarmee een brug slaan tussen de gouden generatie van weleer en een nieuwe lichting. Na het afscheid van Sijbrands, Wiersma en bondscoach Clerc moest Nederland enige bescheidenheid in acht nemen op de internationale podia. Onder aanvoering van de 18-jarige Roel Boomstra dienen zich nieuwe talenten aan.


Naast hem noemt Baljakin met name Pim Meurs, ook deelnemer aan dit WK. 'Bij Pim gaat het allemaal wat geleidelijker dan bij Roel. Daarom is nog niet goed te zeggen waartoe hij in staat kan zijn.' Achter dit duo komen een paar nog jongere dammers aan, die hoge ogen kunnen gooien volgens Baljakin. 'Nergens is de ontwikkeling van talent zo goed ontwikkeld als in Nederland. Met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is dat in Rusland veel minder goed georganiseerd.'


Wanneer ze niet elkaars tegenstander zijn, zoals dezer dagen in de Noordoostpolder, begeleidt hij Boomstra. Ze delen dezelfde gevoel voor schoonheid van het spel. 'Roel stoot me soms aan en dan zegt hij: kijk Alexander, wat een mooie zet.' Die schoonheid is niet zo snel in woorden te vatten. 'Dat moet je leren, net zoals je moet leren de schoonheid van kunst te zien.'


Zelf omschrijft Baljakin zich als een nogal beperkte dammer. 'Ik ben wel goed in de positie, maar ik kan niet zo goed situaties doorrekenen, zoals Georgiev bijvoorbeeld heel goed kan.' Hij moet daarom altijd op zijn hoede zijn en zich niet laten meeslepen in voor hem onoverzichtelijke en dus riskante stellingen.


Misschien dat Baljakin daarom bij de internationale krachtmetingen genoegen moet nemen met de subtop. 'Soms tweede, vaak derde. Ik kan heel goed derde worden.'


De behoedzaamheid die met de jaren in zijn spel kwam, heeft hem misschien wat kansrijker gemaakt, maar Baljakin is boven alles een realist: 'Georgiev steekt er echt wel bovenuit. Hij heeft nu twee punten voorsprong en die zal hij niet gauw uit handen geven.'


Donderdag in Urk, waar het tweede deel van het WK wordt afgewerkt, wordt zijn vrees bewaarheid. Baljakin, Boomstra en de Rus Amrillajev komen niet verder dan remise. Georgiev wint en loopt verder uit.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden