'Ik kan flink boos worden, maar Wientjes ook. En Rutte en Asscher net zo goed.'

De drie hoofdrolspelers van het sociaal akkoord blikten vanavond terug in actualiteitenprogramma Pauw & Witteman. Het kon er tijdens de onderhandelingen heftig aan toe gaan, erkenden vakbondsman Heerts en werkgeversvoorman Wientjes. Het was het waard, vond ook minister Asscher van Sociale Zaken. Eindelijk is er een 'mensenakkoord', zoals Heerts het noemde.

FNV-voorzitter Ton Heerts (L) en Jaap Smit van CNV tijdens de presentatie van het sociaal akkoord gesloten met werkgevers en vakbonden. Beeld anp

Al tijdens de formatie ontmoetten de sociale partners en de toekomstige coalitie elkaar. Vanaf december gingen werkgevers en werknemers echt met elkaar om tafel. Al die maanden is het kabinet nauw betrokken geweest bij die onderhandelingen, erkenden de hoofdrolspelers nu. Wientjes: 'We hadden echter geen enkele behoefte om de publiciteit te zoeken en het proces te verstoren.' In de media ontstond het beeld dat het kabinet zat te wachten op de polder, alle betrokkenen hielden dat beeld in stand.

Wientjes en Heerts waren echter van begin af aan ervan overtuigd dat bij een akkoord het kabinet betrokken zou moeten zijn. 'Een akkoord zonder het kabinet is in deze tijd ondenkbaar.' Eind februari werd Heerts gezien in een café in Den Bosch met premier Rutte. Dat was voor hem een keerpunt, vertelde de vakbondsman bij Pauw & Witteman. 'Ik zag het toen totaal niet meer zitten. Maar toen de premier aanbood wat te gaan drinken en praten, toen dacht ik dat we misschien toch nog een heel eind konden komen.'

Vicepremier en minister van Sociale Zaken Asscher zei dat hij vanaf het begin had geloofd in het sociaal overleg. 'In het regeerakkoord stond al dat we eruit wilden komen met de polder. Iedereen zei: dat lukt nooit. Maar ik dacht juist, als het moeilijk is, kan je het beter samen doen.' Hij zag het als een 'enorm belangrijk moment' dat Heerts en Wientjes in december besloten te gaan onderhandelen. 'Dat doe je niet voor niks.'

Boos
De onderhandelingen gingen er stevig aan toe, bekenden alle drie. Heerts: 'Ik kan boos worden, maar als ik erg boos werd, kon ik altijd teruggrijpen op mijn papieren.' Maar, zei hij, bij zijn onderhandelingspartner Wientjes konden de emoties ook hoog oplopen. 'En bij Rutte en Asscher net zo goed.' Wientjes beaamde dat: 'Dat delen we, wij zijn allebei emotioneel.'

Heerts, Wientjes en Asscher prezen het akkoord als zeer belangrijk voor de werkgelegenheid. De nadruk ligt op het van baan naar baan helpen van mensen. Asscher: 'Mensen omscholen en zorgen dat ze niet te lang in die uitkering blijven hangen.' Heerts sprak van een 'mensenakkoord'. De WW blijft drie jaar, het derde jaar komt voor rekening van de werkgevers en werknemers. 'Dat is voor ons een stimulans om mensen aan het werk te helpen, anders worden we gestraft en moeten we premie betalen.'

Een pakket van ruim 4 miljard aan bezuinigingen voor 2014 is voorlopig van de baan. Volgens Asscher is het de verantwoordelijkheid van het kabinet om de begroting voor 2014 op orde te krijgen en niet die van de sociale partners. In het najaar gaat het kabinet opnieuw de balans opmaken. De hoop is dat de economie de komende maanden aantrekt, waardoor minder bezuinigingen nodig zullen zijn. Asscher zei er wel bij dat hij niet in de toekomst kan kijken.

Steun
Het kabinet neemt dus een bewuste gok: nu vertrouwen scheppen in de hoop dat het straks allemaal een stukje beter gaat. Vooralsnog zijn de drie zeer te spreken over de gemaakte afspraken. Komende week moet de achterban van werkgevers en werknemers zich nog over de plannen uitlaten. Het kabinet zal op zijn beurt zoeken naar steun in de Tweede en Eerste Kamer. Als dat lukt, zullen de voorstellen worden uitgewerkt tot wetgeving.

V.l.n.r. Wientjes, Rutte, Asscher en Heerts Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden