Ik hou stiekem nog steeds van hiphop, maar hoop dat de ophef over Boef het debat over misogynie doet oplaaien

Emancipatie kan alleen tot stand komen als je sterk genoeg in je schoenen staat om ook kritisch naar je eigen gemeenschap te kijken, bewees Nadia Ezzeroili met haar prachtige essay. Het is moedig en urgent dat allochtone vrouwen zelf opstaan en in het publieke debat de nuchtere conclusie durven trekken dat cultureel geladen seksisme vaak veel ingrijpender is dan westers seksisme.

Een maagdelijkheidscultus of eercultuur waar je leven van kan afhangen, om maar niet te spreken van vrouwenbesnijdenis, zijn gewoon ernstiger vormen van vrouwenonderdrukking dan bijvoorbeeld alledaags seksisme op de werkvloer.

Voor te veel Nederlandse migrantenvrouwen stapelen de verschillende vormen van discriminatie zich op elkaar. Ze zijn slachtoffer van het gewone Nederlandse seksisme, van racistisch geladen seksisme uit de Nederlandse samenleving, van racisme én van de virulente misogynie uit eigen gelederen. Dat de laatste daders mannen (en vrouwen) van kleur zijn, die op hun beurt slachtoffer van racisme zijn, maakt het pittiger voor vrouwen hun eigen groep hard aan te spreken op vrouwenonderdrukking. Vuile was moet binnen blijven en de gemeenschap speelt graag de slachtofferkaart, en voor je het weet worden vrouwen, zoals de moedige activist Shirin Musa, beschuldigd van heulen met racisten.

Ik vond het van mijzelf opvallend dat ik aanvankelijk de ophef over kechs niet begreep. Niet per se omdat Boef een Algerijnse achtergrond heeft, maar omdat het een rapper is.

Bitches ain't shit but hoes and tricks. Lick on these nuts and suck the d*ck. Het was dat door Dr. Dre en Snoop gelispelde mantra dat de gouden tijd voor de hiphop inluidde, ruim 25 jaar geleden. Ik kom uit die subcultuur. Ik noemde mijzelf altijd feminist maar heb talloze keren op dit soort nummers gefeest. Gemengde gevoelens drukte ik weg.

Het is de muziek waar een generatie belegen veertigers mee opgroeide. Ook hier. Toen ik vorig jaar op nota bene een Volkskrantfeest met al mijn witte collega's op westcoast gangstarap danste, voelde ik weer dat ongemak. Je kunt je een cultuuruiting toeëigenen en het blijft amusement, als het niet over jouw leven gaat. Ook feministen uit de progressieve New Yorkse hiphopscene waar ik begin jaren '00 in verkeerde, keken weg. Ons verhaal was dat de commerciële gangstarap groot gemaakt werd dankzij dwarse pubers uit de rijke witte suburbs, die rap kochten om te rebelleren tegen hun ouders. Een sticker met 'Parental advisory! Explicit Lyrics': succes gegarandeerd. Wij hielden van Common en zo, die het tenminste over 'queens' had. En we hadden toch Missy Elliott?

Maar intussen was het onze soundtrack van die jaren. En het was wel degelijk ook de cultuur van de onderkant van zwart Amerika. Ook de nihilistische, gewelddadige, misogyne gangstarap was voor een deel 'the CNN of black life', zoals Public Enemy-voorman Chuck D hiphop ooit omschreef. De gettorealiteit is armoede, criminaliteit, dood, gebroken gezinnen, huiselijk geweld, machismo en prostitutie.

De meeste kritiek op de zelfdestructieve rapboodschap kwam van de zwarte kerk, ooit het belangrijkste instituut binnen de zwarte Amerikaanse gemeenschap. Maar sinds de jaren negentig is de zwarte kerk het instituut van de zwarte middenklasse, en hiphop wel degelijk de stem van de zwarte onderklasse.

Straatarm werd filthy rich. Hiphopvideo's waren vol met opzichtige bling en beelden van voluptueuze zwarte vrouwen, die hun billen in de camera duwden. De 'bitches' en 'hoes' moesten het niet zelden ontgelden met teksten die behalve seksistisch ook gewelddadig waren. Misogynie hoort nu eenmaal bij rap, omdat het bij het gettoleven hoort, legde Kanye West uit in The Guardian. Een zwarte man in Amerika die werkloos is of gefuckt wordt op het werk of door de politie, reageert dat thuis af, op degene die hem het meest na staat. Daar is de zwarte vrouw, onder aan de voedselketen van onderdrukking dan mooi klaar mee.

Hiphop resoneerde bij gemarginaliseerde jeugd in de hele wereld, vooral ook bij migrantenjongeren. Ook in Nederland is het nog altijd de dominante subcultuur van de deels zo kwetsbare multiculturele jonge generatie. Van zwarte scholen, van de funX-generatie. Ik hou stiekem nog steeds van hiphop, maar hoop dat de ophef over Boef ook het debat over misogynie in de hiphop weer doet oplaaien. Seksisme, weg ermee.


Verbetering: In een eerdere versie van deze column stond dat rapper Boef een Marokkaanse achtergrond heeft. Dat moest zijn: Algerijnse. De daaropvolgende zin over Marokkaanse jeugd is dientengevolge uit de column gehaald. Het gaat om deze zin: 'Marokkaanse jeugd laveert tussen de traditionele islamitische thuiscultuur en de straatcultuur die sterk beïnvloed is door Amerikaanse hiphop, die nu eenmaal ook grossiert in misogynie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden