Ik hoop wel dat Dick Schoof intelligenter is dan hij lijkt

Dick Schoof (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid)Beeld anp

Volgens Rob Bertholee van de AIVD en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Dick Schoof is er een grotere kans op terreuraanslagen in Nederland. Het dreigingsniveau is nog altijd 'substantieel', maar kennelijk kent dat begrip gradaties en is de dreiging nu substantiëler. Wat dat concreet inhoudt weet niemand - het klinkt in elk geval verontrustend.

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken, die na het echec met de superprovincie weer tijd heeft voor andere zaken, maakte bekend 25 miljoen extra vrij te maken voor de AIVD om nederjihadisten beter in de gaten te houden. En zijn collega Opstelten gaat vanwege de 'veelomvattende' terroristische dreiging ook maatregelen treffen.

Het gevaar schuilt volgens de geheime diensten vooral in de 'terugkeerders'. Die zijn mogelijk sinds hun vertrek naar Syrië verder geradicaliseerd, mogelijk zwaar getraumatiseerd in de strijd óf hebben mogelijk kwalijke opdrachten gekregen van de kalief.

Geen paniek: er zijn geen concrete aanwijzingen voor voorgenomen aanslagen. Er zijn alleen hypotheses.

Natte vinger
Schoof in antwoord op de vraag van NRC Handelsblad 'Hoe maakt u de inschatting of een teruggekeerde Syriëganger gevaar oplevert?': 'Dat is natuurlijk ingewikkeld.' De risico-analyse vindt plaats na gesprekken met de betrokkene zelf, zijn ouders en de wijkagent. En een natte vinger.

Overigens is Schoof een jongen van de gestampte pot die het verder allemaal niet zo heel erg zou vinden, als de radicale jongeren na vertrek maar in Syrië zouden blijven.

Vraag NRC: 'Bent u niet stiekem een beetje blij dat al die radicale jongeren het land verlaten?'

Antwoord Dick Schoof: 'Wel als ze in Syrië zouden blijven. Ons risico zit erin dat men terugkeert.'

In dat antwoord zit minachting verscholen en miskenning van het drama dat zich afspeelt.

We weten dat er 130 jongeren zijn afgereisd, dat er veertien zijn omgekomen, dat er momenteel nog tachtig actief zijn in Syrië, onder wie twintig vrouwen. Ik vind dat al verbazingwekkend gedetailleerde cijfers die, als ze juist zijn, erop duiden dat we de polderjihad behoorlijk in beeld hebben. En ook dat het beeld van een massale trek naar de Islamitische Staat van kalief Ibrahim niet klopt.

Schitterende munitie en kansloze jongeren
De aanhoudende stroom van wreedheden die via allerlei kanalen uit Syrië tot ons komen, heeft vanuit Europa en de VS naar schatting drieduizend jongeren naar het Midden-Oosten gedreven. De burgeroorlog verschaft geloofsfanatici schitterende munitie en kansloze jongeren die zich hier toch al niet senang voelen een nieuw levensdoel.

Dat in aanmerking genomen is het succes van de haatpredikers zeer beperkt. Of, zoals Montasser AlDe'emeh, Vlaams kenner van de islamitische radicalisering, gisteren op Radio 1 vaststelde: 'Heel die heisa is feitelijk overdreven.'

Maar we gaan de polderjihad dus hard aanpakken. Schoof op de vraag waarom er zo hoog van de toren wordt geblazen over alle maatregelen: 'Je wilt de Nederlandse bevolking laten zien dat je niet machteloos toekijkt.'

Ik hoop wel dat Dick Schoof intelligenter is dan hij in het NRC-interview lijkt. Met repressie houd je de jonge Syriëgangers niet tegen - die leidt juist tot extra motivatie.

Vorige week vertelde iemand me de geschiedenis van de doperse beweging in Nederland. Die begon pas echt te groeien toen hij keihard werd onderdrukt.

'Daar kunnen we ook nu nog van leren', zei hij.

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden