Column

Ik heb schoon genoeg van regisseurstoneel

Hans Kesting in De welwillenden. Beeld Jan Versweyveld

Een toneelopvoering waarbij tout snobbish Amsterdam drie uur lang op verplicht apegapen ligt.

Lieve Volkskrant, ik had me voorgenomen mijn licht te laten schijnen over De welwillenden, een voorstelling van Toneelgroep Amsterdam en Het Toneelhuis uit België. Maar ik zit op Mallorca. Bij mijn kleinkinderen. Zonder computer. Vandaar deze met de hand geschreven brief. Ik moet me behelpen met een oude vulpen. 'Abuelita (grootmoedertje), wat is dat?'

Maar die arme pen is met vakantie, net als ik. Die pen heeft op dit moment geen enkele boodschap aan een deprimerende voorstelling naar het veelbesproken boek van Jonathan Littell, die Amerikaanse schrijver die in het Frans schrijft en die de moed had (en kennelijk ook de behoefte) in het hoofd van een SS'er te kruipen.

Pen weigert dienst, al is volgens het programmaboekje Guy Cassiers nog zo'n toptheatermaker. Hoe meer ik krabbel en kras, hoe meer het puntje van dat gedateerde schrijfgerei zich terugtrekt - ja, zich uit alle macht verzet tegen zijn saaie taak. En wat valt er ook te melden over een toneelopvoering waarbij tout snobbish Amsterdam drie uur lang op verplicht apegapen ligt terwijl het ergens anders uitbundig lente is: hier.

Liever beschrijft mijn pen die kabbelende Middellandse Zee in - ik kom clichés te kort - vele schakeringen blauw. Of, op een avondwandeling langs een landweg toen de hele familie al naar bed was, die zachtroze zonsondergang met dito schapenwolkjes. Of de gestaag grazende schapen zelf. Hun zachtmoedig geklingel, begeleid door een veelstemmig vogelkoor, kuste mijn gehoorapparaat.

Ja, beduidend meer dan met een stuk over de Tweede Wereldoorlog heeft mijn pen affiniteit met de amandelbomen, geelwitte margrietjes, knalrode papavers en oranje Oost-Indische kers langs Mallorcaanse muurtjes.

Op de terugweg waggelden twee bebrilde nonnen voor me uit. Op geruststellend kromme benen. Ze waren ongetwijfeld jonger dan ik, des te meer reden hen met gedecideerde pas voorbij te benen: Buenas noches.

Buenas noches, dat mocht je wel zeggen. Kort daarop kroop ik, evenals dit tweetal, mijn solitaire bed in, waar iets wachtte waarnaar ik de hele wandeling had uitgekeken: Mothering Sunday, een boek dat door Ian McEwan had geschreven kunnen zijn als het niet door Graham Swift was. Wie zich dit boek niet aanschaft, is een dief van zijn eigen geluk, om de recensent van NRC te parafraseren die Het jaar van de kreeft, die andere voorsteling van Toneelgroep Amsterdam, vijf sterren gaf.

Hoeveel sterren De welwillenden kreeg, weet ik niet. Voor de voorstelling geef ik er geen. Het nu eens Nederlandse, dan weer Vlaamse koeterwaals van de spelers bracht me in opperste verwarring. Om maar te zwijgen van Katelijne Damen - overigens een prima actrice - die Eichmann gestalte gaf.

Maar Hans Kesting krijgt er vier. Vaak staat er met deze acteur als protagonist wel erg veel Hans Kesting op het toneel, maar in zijn rol van de gekwelde, allengs tot op het bot verharde Obersturmführer weet hij, juist dankzij zijn dwingende, af en toe bijna kinderlijk aandoenlijke aanwezigheid niet zozeer sympathie als wel empathie te winnen.

Vóór een van mijn kleinkinderen de pen uit mijn hand rukt, nog een hartenkreet: voorlopig heb ik weer even schoon genoeg van regisseurstoneel.

Hartelijke groeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden