'Ik heb geleerd dat de wereld niet eng is'

Derk Bolt (59) vliegt voor Spoorloos al ruim 20 jaar de wereld over, op zoek naar de biologische ouders van adoptiekinderen. Zondag presenteert hij zijn vijfhonderdste aflevering, misschien wel met pruik op.

Derk Bolt. Beeld null
Derk Bolt.

Spoorloos: journalistiek of emo-tv?

Ik zou zeggen dat Spoorloos human-interestjournalistiek is. Je doet het tekort als je het schaart onder emo-tv. Maar zonder emoties zou het ook weer niet kunnen bestaan. Bij emo-tv denk ik aan trucjes die worden uitgehaald om mensen hun emoties te laten tonen; effectbejag. Als mensen bij Spoorloos geen emotie tonen, dan kan dat, dat vind ik prima. Een vader in Korea bijvoorbeeld bleef bij de ontmoeting met zijn kind stokstijf staan. Het was een heel aardige man, en het liet hem zeker allemaal niet onbewogen, maar het was een beetje een raar gezicht. Maar daar moet ik het wel mee doen. Ik ga hem niet vragen of hij eens wat vrolijker wil doen.'

Helpende hand of een inbreuk op de privacy?

'Ik vind toch wel dat ik een helpende hand bied. De inbreuk op iemands privacy gebeurt in zeer beperkte mate - we nemen op in het buitenland en Spoorloos wordt alleen in Nederland uitgezonden. Ieders privacy moet natuurlijk wereldwijd gewaarborgd worden, maar je kunt het ook overdrijven.

'Ik probeer altijd te lachen, vriendelijk en open te zijn en meteen te zeggen waar ik vandaan kom. Als iemand niet wil dat we filmen, dan stoppen we ermee. Maar de meeste mensen op de wereld zijn vriendelijk, behulpzaam en zeuren nergens over. De camera mag het proces van zoeken nooit in de weg staan. Het ergste wat je kan overkomen is dat er deuren voor je neus worden dichtgeslagen, waardoor degene voor wie je op zoek bent zijn of haar vader of moeder nooit meer ziet.

'Het gaat niet altijd goed. Ik kan er niet te veel over vertellen, maar laatst was ik nog ergens waar we niet op prijs gesteld werden. Daar ontstond een heftige ruzie. Dat vind ik ontzettend vervelend, want in principe doen we alles met een draaiende camera. Maar als iemand zegt: 'Weg met die camera', dan gaat-ie ook meteen uit. Maar dat wisten die mensen waarbij we waren natuurlijk niet. Die denken: daar heb je weer zo'n bijdehand figuur van de televisie. Ik denk trouwens wel dat je een slecht geweten moet hebben, wil je meteen zo uit je slof schieten.'

Derk Bolt. Beeld null
Derk Bolt.

Huiskamer of hotelkamer?

'Ik ben liever op reis dan dat ik thuis ben. Mijn doel in het leven was altijd zo snel mogelijk weg te gaan uit Nederland. Dat was mijn doel al toen ik 18 was en op de camping ging werken in Frankrijk. Voor Spoorloos ga ik twaalf keer per jaar tien dagen op stap, en dan heb je nog vakanties erbij; dus ik ben per jaar wel een half jaar onderweg. Reizen is verslavend. Ik voel me ongelukkig als ik in de KLM-app kijk en geen vluchten zie staan.

'Ik heb geleerd dat de wereld niet eng is. Gisteren was ik nog bij de Apple Store en een mevrouw kwam haar computer halen. Ze zei dat ze er niet mee over straat durfde te lopen, want 'je wordt hier zo beroofd'. Zo denken de meeste mensen. Ook over bijvoorbeeld Colombia of Brazilië: daar ben je je leven zogenaamd niet zeker. Dat is helemaal niet waar. Als je een beetje nadenkt, hard wegloopt bij degene die je niet vertrouwt en gewoon blijft zitten bij degene die aardig is, dan is er vrijwel niets aan de hand. Voor mijn gevoel is de wereld een leuke speeltuin.

'Als ik in Nederland ben lees ik wel de krant, maar ik probeer zo weinig mogelijk tv te kijken en radio te luisteren. Daar word ik depressief van. Er is zo veel kletspraat in de aanbieding overal en de verleiding is zo groot om ernaar te kijken. Om steeds maar te kijken naar De Wereld Draait Door en steeds maar naar Pauw; steeds maar naar Humberto Tan. Dat moet je allemaal niet doen, want daar zitten alleen maar mensen die wat lullen. Ik laat het allemaal maar. Da's ook slecht, want je moet wel weten wat er speelt, maar ik lees dat liever in de krant. Dan is het afgebakend; heb ik het uitgelezen en komt het niet elk uur weer terug.'

CV Derk Bolt

1955 Geboren in Renkum
1975 School voor Journalistiek in Utrecht
1976 Met Het Oog Op Morgen
1985 Brandpunt
1991 - heden Spoorloos-presentator
1995 - heden Spoorloos-verslaggever

Relatie of single?

'Single. Ik heb lang gedacht dat ik niet zonder relatie zou kunnen, maar het is eigenlijk heel comfortabel. Ik ben nu 20 jaar single, ga goed om met mijn ex: we zijn goede vrienden en gaan ook weleens samen op vakantie. Maar als ik thuiskom van een reis is er niemand om me heen. Dan flikker ik eerst alles neer, ruim het dan op en daarna ga ik in bed liggen. Er is niemand die me vraagt hoe mijn reis was. Heerlijk, die rust. Ik kan me ook niet meer voorstellen dat er in mijn huis, dat toch 120 vierkante meter is op de bovenverdieping en 80 in de kelder, constant een ander zou zijn. En dat ik haar dan steeds zie en dat ze steeds heen en weer loopt. Dat ze vraagt of ik nog koffie wil of dat ik even de was uit de droger wil halen.

'Ik kan op reis natuurlijk doen wat ik wil; mijn verantwoordelijkheidsgevoel stond dat altijd in de weg. Ik ga niet rollebollend het buitenland door, daarvoor heb ik het te druk. Maar ik heb wel vriendinnen, zeg maar. Met wie ik af en toe uitga. In elk stadje een ander schatje? Dat is misschien wat overdreven, maar ik zie wel meisjes, ja.'

Waterdichte voorbereiding of op de bonnefooi op pad?

'Ik ben van de carte blanche. Ik moet natuurlijk wel de basisgegevens hebben van diegene die ik zoek. Daar ga ik dan zelf mee aan de slag en zoek ik aanknopingspunten. We zien wel waar we uitkomen en dat werkt ook altijd. Je moet wel een beetje in je hoofd hebben wat de mogelijkheden zijn, maar in principe stap je uit het vliegtuig en denk je: oké, goed, wat nu?

'Als je mij ziet bellen in een hotel, dan is dat de eerste keer dat die mensen gebeld worden; dat is niet al eerder gedaan door de redactie. Soms is dat wel erg lastig: als ik word teruggebeld is er niet altijd een camera bij. Dus dan doe ik weleens alsof ik een slechte verbinding heb en zeg ik tegen die mensen dat ik ze zo terugbel. Want de cameraman is ook weleens aan het hardlopen.

'Het internet heeft de afgelopen jaren een enorme impact gehad op Spoorloos. Ik gebruik het onderweg, om bijvoorbeeld uit te vinden of dat ene opvangtehuis nog bestaat en wat ervan geworden is. Maar het gebeurt ook steeds vaker dat mensen zelf op zoek gaan naar hun familie, in plaats van ons in te schakelen. Ik denk dat we tegenwoordig ongeveer eenderde minder aanvragen krijgen dan vroeger. Je kunt natuurlijk zelf een eind komen met internet. Wij ook, maar dat is filmtechnisch niet zo interessant: ik wil het verhaal verbeelden en ter plaatse zijn. Ik ben wel eens in Colombia geweest, in het plaatsje Molagavita. Dat ligt hoog in de Andes en het was een geweldige tocht om daar te komen. Weggespoelde wegen; het was adembenemend. Maar ik had, zo bleek achteraf, ook gewoon de gemeenteambtenaar kunnen bellen en hem kunnen vragen of hij die familie kende waar ik naar op zoek was. Nou, dan had je een leuk filmpje gehad.'

IJdele presentator of ranzige reporter?

'Ik let totaal niet op hoe ik eruitzie. Ik heb geen gêne om voor de camera te staan met een rare kop, wallen onder m'n ogen of totaal bezweet: dat kan me niets schelen. M'n gulp moet wel dichtzitten, maar daar houdt het wel bij op. Ik vind het leuk om in omstandigheden te komen waar ik mezelf niet kan helpen. Als ik onderuit ga in een plas modder maakt dat het programma alleen maar leuker.

'Ik ben net wel naar de kapper geweest en dat had ik beter niet kunnen doen. Mijn eindredacteur had me uitgedaagd dat ik niet zou durven mijn haar eraf te halen. Dat heb ik dus wel gedaan, maar we waren even vergeten dat we al twee zoektochten gefilmd hadden. Met lang haar. Dat is onhandig, vanwege de continuïteit in het programma. Dus nu moet ik bij de volgende opname een pruik op. Het zal wel moeten. Ja, of niet. Fuck it.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden