'Ik heb geen idee wat klotzen betekent'

'Steigen. Fliegen. Landen.' Een regel uit het examen Duits voor vbo en mavo-D. Maaike de Boer (16) dacht woensdagmorgen dat ze een tekst over vliegtuigen aan het lezen was....

Jan Jansma, leraar Duits van de Regionale Scholengemeenschap Magister Alvinus in Sneek, weet waar dat aan ligt: 'Het examen bevatte vrij concrete teksten. Het geheel was niet verrassend en dat is positief bedoeld. De leerlingen kregen wat ze verwachtten.'

Zelfs de zogenoemde 'gatentekst' was niet moeilijk. Bij die opgave vullen de examenkandidaten woorden in op lege plekken in de tekst.

Jansma: 'Voor die opdracht werd niet zoveel woordenkennis verwacht. Luie leerlingen met inzicht maken deze opdracht dit keer dus zonder problemen. Normaal gaan ze onderuit bij een gatentekst.'

Minder leunen op de woordkennis van leerlingen heeft ook zo zijn voordelen. Koos Nederhoed, collega van Jansma: 'Veel leerlingen klappen dicht als ze een woord niet kennen. Voor hen was deze toets beter te maken.'

Nederhoed heeft echter wel zijn bedenkingen over het onderdeel normering. ' Die is in de loop der jaren steeds lager geworden. Bij het oefenen ga je ervan uit dat de leerlingen een vier halen als ze de helft van de antwoorden fout hebben. Bij het examen krijgen ze dan al snel een vijf. Maar dat zeggen we natuurlijk pas achteraf.'

Niet alleen de normering daalt, ook de moeilijkheidsgraad. Denise Jansen (17) vindt het examen 'véél makkelijker dan vorig jaar'. Zij kan het weten. Vorig jaar kreeg ze tijdens de examenperiode een ongeluk en als gevolg daarvan zakte ze. Dit jaar probeert ze het voor de tweede keer.

'Het woordgebruik, leuke onderwerpen, fijn om te lezen. Ja, echt veel makkelijker.' Ze had er zelfs plezier in. 'Ik vond de gatentekst leuk om te doen. Het waren leuke verhaaltjes, soms zat je er echt helemaal in.'

Ook Nederhoed vindt dat het D-examen aan de makkelijke kant was. 'Het C-niveau daarentegen was juist iets moeilijker dan normaal. Bij sommige vragen waren er meer dan vier keuzemogelijkheden gegeven. Dat is erg veel.'

Ook de examenkandidaten van het vwo met Duits in hun pakket moesten opdraven. Een drietal vwo'ers van de Sneker school beleefde minder lol aan hun examen. Ze kregen vijf lange teksten voorgeschoteld, met als toetje twee korte. De zeven verhalen kregen onbegrijpelijke titels mee.

Merdeka Jaarsma (17) over de kop van de eerste tekst Wir müssen klotzen: 'Geen idee wat dat betekent. Ik heb er lang over nagedacht. Volgens mij ging de tekst over het adverteren voor boeken die nog niet op de markt zijn. Toch?'

Zelfs Nederhoed kan het woord niet direct plaatsen. 'Klotzen? Volgens mijn Van Dale betekent het ''voortsukkelen'' of ''groots uitpakken''.' In de context blijkt de tweede betekenis de juiste te zijn.

Ook Ein Lob dem Eklat, de titel van de zesde tekst, bracht onduidelijkheid. Leonie van Domburg (17): 'Wat betekent Eklat?' Jaarsma: 'En wat is een Lob?' De tekst is een commentaar over eurodiplomaten die opzien baarden, 'Eklat' in het Duits, door de producenten van landmijnen dwars te zitten. Daarvoor verdienen zij, volgens de Süddeutsche Zeitung, waaruit de tekst afkomstig was, lof, 'Lob'.

De onderwerpen spraken Merdeka niet aan. 'Saaie verhalen, over politiek en zo. En een boekbespreking', zegt ze met een vies gezicht.

Ook Leonie van Domburg (17) verkeert niet in een juichstemming. 'Ik vond het moeilijk en saai. De laatste tekst heb ik maar niet gedaan; had ik echt geen zin meer in. Ik heb eigenlijk geen idee hoe ik het hele examen gemaakt heb.'

Dorien Dijkhuis (18): 'Ik wel: slecht. Ik heb niet alles begrepen. Alleen de tekst over Auschwitz vond ik interessant.' Merdeka zucht: 'Duits is sowieso het saaiste vak.'

Matthijs Dierckx

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden