Interview

'Ik heb een kort stukje over alle successen van Plasterk'

Het Haagse Prinsjesfestival moet Prinsjesdag laten uitstijgen boven de hoedenparade en de Gouden Koets. Hoogtepunt is het Prinsjescabaret: twee avonden politieke comedy met Lebbis, André Manuel (won vorige week de Poelifinario) en Peter Pannekoek. Jan Jaap van der Wal is ambassadeur en presentator van het Prinsjescabaret.

Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Het politieke jaar is nog nauwelijks begonnen, maar barst meteen van de actualiteit waaraan Jan Jaap van der Wal zich kan laven. De kwestie die zich boven alles aan hem opdringt is de onophoudelijke vluchtelingenstroom richting Europa. 'Het politieke jaar begint eigenlijk weer met een vreselijke ramp. Vorig jaar was dat MH17, nu zijn het de vluchtelingen. De politiek staat direct weer op scherp. De eerste verschuivingen vinden plaats, in de coalitie worden speldenprikken uitgedeeld.'

Leent een heftig onderwerp als de vluchtelingendrama's zich voor grappen?

'Het zal een wat emotioneler ding worden dan iets als schaliegas of zo. Het raakt mensen in het publiek, maar mij ook. Het stelt mij voor een intern dilemma, dat vind ik interessant.'

De politiek heeft, fris terug van reces, meteen oplossingen paraat. CDA-leider Sybrand Buma stelde voor om safe havens te creëren in Syrië.

'Hij zag Alexander Pechtold zitten bij de eerste aflevering van Pauw en dacht: ik wil morgen wel, dus wat ga ik verzinnen. Dat is een beetje cynisch, maar zo lijkt het wel te zijn. Wat me is opgevallen aan Sybrand Buma dit jaar: hij vindt eigenlijk bij alles dat mensen hun paspoort moet worden afgepakt. Of het nou voetbalsupporters zijn of terroristen of jongens die naar Syrië gaan, paspoort afpakken. Hij probeert langzaam het PVV-gedachtegoed over te nemen.'

Tekst gaat door onder de foto.

Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Inspireert Geert Wilders nog tot een goede grap?

'Het punt begint langzaam te komen dat hij zo irrelevant wordt dat je er bijna geen grappen meer over kunt maken. Het wordt langzamerhand zo schertsend. Je maakt toch ook een grap om iets in beweging te zetten of iets aan te pakken. Maar de kans dat hij premier wordt lijkt me nihil, de kans dat hij weggaat ook. Hij zal er wel een beetje bij blijven hangen denk ik.'

Toch blijft Wilders verrassen. Onlangs nam hij plots deel aan de raadsvergadering in Zeewolde.

'Hij gaat nu in elke gemeente waar een asielzoekerscentrum komt, inbreken bij de vergadering, toch? Dat is een grappig beeld. Dat je als gemeenteraad vergaderingen gaat ensceneren om hem maar overal naartoe te krijgen. Het zou een goed format kunnen zijn voor collega Frans Bauer: waar is Wilders? En dan raadsvergaderingen organiseren en kijken maar.'

En kun je nog lachen om premier Rutte?

'Zijn Dikke Ikke-speech, daar zat wel voer in. Rutte zei: je moet als politicus naar de Albert Heijn en je moet je vuilnis buiten zetten. Want dan heb je contact met de maatschappij. Als ik mijn vuilnis buiten zet - dat gaat redelijk snel - dan heb ik niet meteen het idee dat ik middenin de samenleving sta. Je vraagt je toch af: hij bereidt dat voor, heeft mensen om zich heen die hem adviseren. En dan kiest hij dit voorbeeld?'

Je wilt met een grap iets in beweging zetten, zeg je. Is er nog ruimte voor geëngageerd cabaret in Nederland?

'De traditie dat een cabaretier ook een opiniemaker was naar wie echt werd geluisterd, zijn we kwijt. Wim Kan kon in zijn tijd op charmante wijze fel uithalen naar de politiek, ik denk dat hij wel gehoord werd in Den Haag. Nu vindt iedereen zichzelf cabaretier en opiniemaker, de concurrentie is groot en Nederland is klein.'

Nederland is zo klein dat een politicus, het onderwerp van je grappen, zomaar in de zaal zou kunnen zitten.

'Dat vind ik juist interessant aan het Prinsjescabaret. Het wordt spannender, iets minder vrijblijvend waardoor je wat meer op het puntje van je stoel zit. Nee, het leidt niet tot censuur als Halbe Zijlstra straks op de eerste rij zit, maar je moet er wel iets mee. Als Halbe Zijlstra er is, weet de hele zaal dat Halbe Zijlstra er is, want zo is Halbe Zijlstra ook weer.'

Wat kunnen we verwachten van je collega-komieken?

'Ik denk dat het wel borrelt in hun hoofd. Peter Pannekoek bewijst elke week bij DWDD dat hij een slimme kijk heeft. Hans heeft zo zijn thema's, hij zal het bijvoorbeeld zeker over de gezondheidszorg hebben. André Manuel is van de botte bijl. Dat is ook wel een goed geluid.'

Kun je vast een grap prijsgeven bij wijze van teaser?

'Ik ga zeker iets doen met Mark Ruttes toespraak bij Sail. Dat was zodanig grappig, alweer ging het over die VOC-mentaliteit. Als je in Nederland minister-president wordt, krijg je blijkbaar een soort geheim dossier met allemaal verhalen uit de VOC-tijd. Dat je denkt: daar moeten we weer naar terug. 'En ik ga een ultrakort stukje maken van alle successen van Ronald Plasterk van het afgelopen jaar. Dat zal ongeveer twintig seconden duren.'

Het Prinsjescabaret is maandag en dinsdag te zien om 20.15 uur in theater Dilligentia in Den Haag. Jan Jaap van der Wal, Lebbis en André Manuel treden beide avonden op. Peter Pannekoek wordt op dinsdag vervangen door het jonge duo Tom Lash en Roel Meijvis.

Beeld Jiri Buller / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden