Ik heb dozen vol gelukstelegrammen geërfd

Ik heb een gelukstelegram geërfd. En kaarten, brieven, ansichten, nog meer gelukstelegrammen, dozen vol. De hartelijke gelukwensen voor iets, het zal een verjaardag zijn geweest, of een jubileum misschien, dertig of veertig jaar geleden. Een bericht van iemand die niet meer leeft aan mensen die niet meer leven, tere ere van een gebeurtenis die de levenden zich niet meer kunnen herinneren, op een medium dat op sterven na dood is.

Telegrammen kregen we thuis op hoogtijdagen, ik heb ze als kind weleens aangenomen van de postbode, en het was net zo opwindend als wanneer nu de afgebeulde zzp'er een pakketje van bol.com komt bezorgen. Men betaalde per woord, dus stond er zelden meer in dan 'Proficiat!'

De dozen staan op Curaçao in de kast van mijn moeder, in de kamer waar het vaakst de airco aan stond, om ze te vrijwaren van het vocht en de tropische hitte en de beestjes die alles van papier vernielen. Eerst overleed mijn moeder, kort daarop mijn vader en nu moeten wij, de achtergeblevenen, beslissen over het lot van kerstkaarten van vele Kerstmissen geleden, geboorte-aankondigingen van mensen die inmiddels zelf kinderen en kleinkinderen hebben, huwelijksannonces van mensen wier trouwkaart het huwelijk heeft overleefd. Stapels brieven van mensen die allang dood zijn, volgetypte luchtpostvellen over ditjes en datjes - ditjes en datjes die niet wezenlijk verschillen van de ditjes en datjes die we nu uitwisselen per tweet of efficiënt afdoen met zo'n smiley die huilt van het lachen. Vroeger namen ze meer tijd en ruimte voor de dingen.

Er zijn geprinte e-mails, want mijn vader heeft lang de gewoonte gehad om mails over gewichtige kwesties af te drukken en in mapjes te steken. De kwesties blijken opgelost te zijn in de tijd, want de meeste dingen gaan vanzelf over. Er zijn lijstjes met de cadeaus van het huwelijk uit 1961. Tante Alma schonk een strijkplank. Het zou nog jaren duren aleer het asbest erin problematisch zou blijken te zijn.

Een kast vol herinneringen die decennialang gekoesterd zijn en continenten over zijn gesleept. Je zou alles willen meenemen, overzee terug naar huis, maar dan moet je een kamer bijbouwen, en bovendien: wat moet je met de hartelijke gelukwensen van tante Mien uit 1973?

Een telegram Foto afp

Dus vraag je iemand om en deel weg te brengen naar de vuilstort die hier op Curaçao Landfill heet. Bij terugkomst vertelt hij over de afvalverzamelaars die staan te wachten om met de mooiste en grootste auto's mee te rennen en dozen uit de achterbak te trekken op zoek naar herbruikbare spullen. Staat er zomaar iemand met de snippers van de hartelijke gelukwensen van tante Mien in zijn hand. Want dat gebeurt in het rijk van de man die ook van dit eiland de koning is en die onlangs in het Haagse parlement zijn jaarlijkse miljoenentoelage liet veilig stellen: er leven mensen van ons vuilnis.

In de nieuwe eeuw stopte wereldwijd de ene na de andere postdienst met telegrammen. De PTT deed het in 2001 (er is nog een particulier bedrijfje dat geprinte mails persoonlijk bezorgt). Op de dag dat mijn vader overleed, meldde Proximus in België - een van de laatste der telegramlanden - dat ook daar de telegrammendienst wordt gestaakt.

Telegram is tegenwoordig een chat-app.

Meer over