'Ik heb Cor Boonstra geen voorsprong gegeven'

NOG EEN weekje en dan zit het erop voor Dudley Eustace. Dan kan hij gaan vissen, en groente verbouwen in zijn moestuin aan de Dommel....

En dan te bedenken dat de 62-jarige Brit niet eens precies wist wat Philips precies was toen hij in juni 1992 de oversteek maakte. 'Het enige Philips-product dat ik in huis had was een bloeddruk-meter', grinnikt hij. Hij kwam dan ook niet voor Philips, maar voor Jan Timmer, 'een van de grootste charmeurs ter wereld. In combinatie met zijn omvang heeft hij me overweldigd'.

Timmer had hem echter niet verteld dat Philips tegen een ijsberg was gevaren. Dus toen de nieuwe financiële man Eustace op die maandag in juni voor het eerst op kantoor in Eindhoven verscheen (de zaterdag ervoor had hij nog de hand van zijn dochter weggegeven), wachtte hem een vreselijke verrassing. 'Het was een ramp. Ik dacht dat Philips de kortste benoeming uit mijn leven zou worden.'

Wat er aan de hand was? Na de omvangrijke Centurion-reorganisatie van 1990, die dat jaar had geresulteerd in een verlies van ruim vier miljard gulden, dook het concern aan het einde van het tweede kwartaal van 1992 opnieuw diep in de verliezen. 'We waren er nog slechter aan toe dan in 1990. Al het geld was op en we zaten nog steeds in de stront', zegt Eustace.

Het bestuur was radeloos. 'We wisten niet waar we het moesten zoeken. Het was een enorme, enorme teleurstelling. 260 duizend mensen dreigden hun baan te verliezen.' Eustace, die kort tevoren was vertrokken bij British Aerospace, waar hij de financiële wereld over zich had heengekregen na onverwachte tegenvallers, greep deze kans op heldendom met beide handen aan.

De investeringen werden teruggeschroefd, tafelzilver werd verkocht en op indrukwekkende wijze slaagde de Brit erin geld los te peuteren bij banken die eigenlijk niets meer van Philips wilden weten - de beurskoers was gedaald tot 17 gulden.

Philips was gered en Eustace kon niet meer stuk. Daarbij maakte hij ook nog eens indruk, omdat hij altijd antwoord had op uiteenlopende onderwerpen. Het kwam hem niet aanwaaien, vertelt hij nu. 'We hebben alle uren gewerkt die God ons heeft gegeven. Iedere avond lezen. Het was een onophoudelijk gevecht om alle onderwerpen de baas te blijven. Dit is zo'n krankzinnig complex bedrijf.'

Zijn goede naam hielp hem om Philips transparanter te maken. Na twee stugge presentaties van zijn onnavolgbare voorganger Appelo wist Eustace dat hij het heel anders zou gaan doen. 'Opener, internationaler en sneller.' Zo moest onder Eustace elke afdeling plotseling direct aan het hoofdkantoor rapporteren, in plaats van aan hun divisie. Dat spaarde niet alleen vele weken tijd, ook kregen de divisies geen gelegenheid meer om foutjes of tegenvallers weg te wrijven, zoals ze gewend waren.

Op andere punten was Eustace heel wat meegaander, zoals toen hij een kostenpost van honderden miljoenen voor het afstoten van Grundig liet vallen in 1996 (het laatste boekjaar van Timmer), terwijl de kosten pas werden gemaakt in 1997 (het eerste jaar van Timmers opvolger Cor Boonstra). Hij bezweert dat hij zich niet heeft laten gebruiken door Boonstra die het natuurlijk wel heel goed uitkwam dat het laatste jaar van zijn voorganger zo faliekant mislukte. 'Het is geen moment in me opgekomen om de nieuwe president een voorsprongetje te geven', zegt Eustace.

Hoe dan ook, Eustace verzekerde zich na Timmer tevens van de steun van Boonstra en in 1997 werd de Brit door Boonstra zelfs gepromoveerd tot vice-voorzitter, een functie die op dat moment niet bestond. Hij had het niet verwacht. 'Ik had gedacht als financieel directeur met pensioen te gaan.'

Hoewel Eustace ooit droomde van de allerhoogste functie binnen Philips ('we zijn allemaal weleens verblind door grootheidswaan') is hij vereerd met de tweede plaats.

'Een erebaan', noemt hij die een beetje lacherig. 'Ik ben nu honorair consul, heb geen verantwoordelijkheden meer. De laatste twee jaar heb ik een compleet stress-vrij bestaan geleid.'

Het is maar wat je een rustig baantje noemt. Onlangs ging hij twee keer achter elkaar een dagje heen en weer naar India. 'Je gaat daar niet heen voor een etentje, maar om die mensen te helpen.' Eustace opent deuren die voor anderen gesloten blijven. Hij praat met presidenten en regeringen die gevleid zijn dat de tweede man van het grote Philips naar hun land afreist.

Grote Philips? In veel ontwikkelende landen is Philips inderdaad een stokoude en gerenommeerde naam, zegt hij. Zo was Eustace onlangs in Marokko waar in twintig jaar geen bestuurslid was geweest. Toch zit Philips al vijftig jaar in dat land, net als in vele andere Afrikaanse, Zuid-Amerikaanse en Aziatische landen. 'We hebben in die regio's gepionierd en hebben die voorsprong op een of andere wijze verspeeld. We zijn Azië bijvoorbeeld gaan zien als productielocatie, in plaats van afzetmarkt. We hebben onze oudste rechten daar verloren en moeten die nu heroveren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden