'Ik heb als wetenschapper een goede naam te verliezen'

'Anders dan Jan Mulder voor zijn Postbank-reclame, word ik door niemand betaald.' Dat is het antwoord van historicus Cees Fasseur op de kritiek op het besluit hem inzage te geven in de Hofmans-archieven....

Van onze verslaggever Remco Meijer

Koningin Beatrix stelt jurist en historicus Fasseur in de gelegenheideen monografie te schrijven over de Hofmans-crisis (1948-1957). Hij krijgtals enige toegang tot de stukken in het Koninklijk Huis Archief.

Wie heeft het initiatief genomen, u of het Koninklijk Huis?

Fasseur (66): 'Tijdens het onderzoek voor mijn tweedeligeWilhelmina-biografie heb ik het Koninklijk Huis Archief verzocht om inzagein het rapport-Beel. Wilhelmina speelde immers een rol in de hofcrisis. Dieinzage is geweigerd, omdat Juliana en Bernhard nog leefden.

'Mijn verzoek heb ik aangehouden. Nu zijn beide hoofdpersonen overleden.Daarnaast doet zich het heuglijke feit voor dat op Soestdijk aanvullendeparticuliere archieven zijn gevonden, hoewel dat paleis veel open haardenheeft waarin gemakkelijk het een en ander had kunnen verdwijnen. Dedirecteur van het Koninklijk Huis Archief, belast met de liquidatie van deboedel op Soestdijk, belde mij eerder dit jaar met de vraag of ik nogsteeds belangstelling had.'

U had kunnen zeggen: ik ben raadsheer bij het gerechtshof in Amsterdam,lid van de commissie die de AIVD controleert en bezig met een biografie vanoud-premier Gerbrandy.

'Nee, dat zei ik allemaal niet. Het frappante is dat ik met mijn werkvoor het Gerbrandy-boek toch weer bij een herhaling van mijn verzoek zouzijn uitgekomen, want hij was lid van het driemanschap dat de hofcrisis in1956 heeft bezworen. Gerbrandy leg ik nu even terzijde en omdat ikinderdaad geen werkloos historicus ben, overweeg ik een van mijn beidebanen op te zeggen. Dat kan noodzakelijk zijn om de monografie in 2009 telaten verschijnen.'

Onder druk van een motie van het Kamerlid Kalsbeek schreef premierBalkenende in april in een brief aan de Tweede Kamer dat 'op termijn' zoukunnen worden besloten tot openbaarmaking van het rapport-Beel. Heeft dezepolitieke bemoeienis ook een rol gespeeld?

'Dat kan ik niet precies beoordelen, maar vergeet niet dat na hetoverlijden van prins Bernhard ook al stukken zijn vrijgekomen. Aan het hofis het wijs geacht te bevorderen dat met een wetenschappelijke publicatienu een samenhangend bouwwerk ontstaat.'

Lambert Giebels, de biograaf van Beel, doet ook al jaren pogingen dehofcrisis te beschrijven. Hij is bij deze gepasseerd?

'Ja en dat hij daarover teleurgesteld is, kan ik begrijpen. Maar hetKoninklijk Huis Archief is nu eenmaal een particulier archief. Alledocumenten van na 1898 zijn alleen toegankelijk na toestemming van koninginBeatrix. Ik heb begrepen dat voor mij gekozen is omdat ik zowel historicusals jurist ben, wat in deze kwestie een aanbeveling is.'

U bent nu definitief de huishistoricus van de Oranjes?

'Anders dan Jan Mulder voor zijn Postbank-reclame, word ik door niemandbetaald. Vooraf heb ik mij verzekerd van volledige vrijheid en toegang totalle relevante stukken. Ik heb als wetenschapper een goede naam teverliezen. Als andere wetenschappers te zijner tijd toegang krijgen tothetzelfde materiaal, heb ik daar geen bezwaar tegen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden