'Ik heb 100 zeges, dus zo aardig ben ik ook weer niet'

Hij is niet ijdel, niet excentriek, niet flamboyant. André Greipel (33) is gewoon heel snel. Vorig jaar won hij vier Tourritten. Vandaag lonkt het geel. De finish in Utah Beach is er een voor de sprinters.

Juli 2015. André Greipel is in de slotetappe op de Champs-Elysées iedereen de baas.Beeld Klaas Jan van der Weij

De anti-held

In zijn woonplaats Hürth, een dorpje net onder Keulen, vragen zijn dorpsgenoten zich geregeld af wat André Greipel voor werk doet. Ja, ze zien hem weleens fietsen. Op de jaarlijkse kermis werd hij gehuldigd voor zijn vier Tourzeges. Maar wat Greipel doet als de Tour de France er op zit? In Hürth hebben ze geen idee.

André Greipel schudt zijn hoofd. Nee, hij heeft nooit aandrang gevoeld om zijn plaatsgenoten te vertellen dat wielrennen voor hem een vak is, geen hobby. Hij laat zich er niet op voorstaan. 'Je hebt de wielrenner André Greipel en de persoon André Greipel', zegt hij. 'Die twee werelden hou ik het liefst zo veel mogelijk gescheiden. Laat de mensen maar denken.'

Zou je aan de ene kant van het spectrum Peter Sagan hebben, de man van show en theater, iemand die zijn hand er niet voor omdraait om de rondemissen in de billen te knijpen of met een wheelie over de finish te komen, dan staat helemaal aan de andere kant André Greipel. Een oerdegelijke Duitser. Saai en sober.

Vorig jaar was Greipel uitgenodigd om bij een bouwbeurs handtekeningen uit te delen. Bijna niemand had interesse in hem. Terwijl een stukje verderop mensen de tent afbraken toen voetballer Philipp Lahm binnenwandelde, kon Greipel rustig nog een koffie bestellen. Hij vond het prima.

Greipel wint in de GiroBeeld anp

Hoe hij aankijkt tegen Sagan? 'Toen Sagan begon als prof, was hij een verlegen jongetje dat stilletjes in een hoekje zat. Maar zodra iemand geld verdient en succes krijgt, komt zijn ware aard tevoorschijn. Nee, ik zeg dit niet voor niets, maar ik ga er verder niet op in.'

Wel vindt hij het voor de wielersport een zegen dat Sagan wereldkampioen is. 'Hiervoor reed Micha¿ Kwiatkowski in de regenboogtrui. Niemand kende hem. Sagan is veel meer een uithangbord. Hij is de Usain Bolt van het wielrennen.'

Zou Greipel zelf ook niet een beetje zo willen zijn? Weer schudt hij zijn hoofd. Daarna, afgemeten: 'Ik ben wielrenner. Geen clown.'

De Ossie

De eerste zeven jaar van zijn leven woonde André Greipel in wat toen Oost-Duitsland heette, in de havenstad Rostock, aan de Ostsee. Zijn vader was vrachtwagenchauffeur, moeder kookte in een ziekenhuis.

Als hij aan zijn jeugd denkt, denkt Greipel aan de Kartoffelnpuffer, een soort aardappelpannenkoek die zijn oma voor hem en zijn zus maakte. En aan buiten spelen, dagen lang. 'Als kind ben je niet met politiek bezig. Er stond een muur en daar kon je niet overheen. Zo was de situatie.'

Zijn ouders moesten huilen toen de Muur viel, herinnert hij zich. Van de overheid kreeg iedere Oost-Duitser 100 D-Mark als een soort welkomstgeschenk. Een dag nadat de scheiding tussen Oost- en West-Duitsland was verdwenen, sloot het gezin Greipel aan in de lange file naar Ratzeburg, een stad die voorheen onbereikbaar was, tussen Rostock en Hamburg.

Greipel wordt Duits kampioen afgelopen juni.Beeld anp

Hij ziet zichzelf nog staan, bij de ijswinkel. 'Bij ons in Rostock had je drie soorten ijs: vanille, aardbeien en chocolade. Ik dacht altijd dat dat alle smaken waren die er bestonden. Tot ik bij die winkel in Ratzeburg kwam. Kon je opeens kiezen uit tientallen smaken. Hetzelfde was het geval met auto's. Wij kenden drie merken: Lada, Trabant en Wartburg. Maar op de snelweg op weg naar Ratzeburg ontdekte ik dat er veel meer merken waren, en veel meer kleuren ook.'

Het besef dat morgen alles anders kan zijn zit er diep ingesleten. De Oost-Duitser in Greipel is nooit ver weg. 'Nog altijd als ik bij mijn ouders ben, waarschuwen ze me: André, bedenk je wel dat er ook een leven na het wielrennen is.' Veel van zijn collega's rijden in dure sportauto's. Zelf overwoog hij er ook eentje te kopen. 'Na een tijdje besefte ik: ik heb helemaal geen tijd om erin te rijden. Ik heb twee kinderen, een vrouw, waarvoor heb ik dan een sportauto nodig?'

Ook als wielrenner is hij 'een van de weinige Duitsers die nog als een Oost-Duitser traint'. 'In de winter doe ik nog steeds hetzelfde programma als vroeger, dus veel kilometers maken. En ik heb nog steeds dezelfde trainers. Een trainer zei altijd: een goede zomer begint in de winter. Discipline, daar komt het allemaal op neer.'

CV André Greipel

16 juli 1982
Geboren

2005
Debuut bij de profs
Eerste profzege Ronde van Denemarken

2006
Debuut Ronde van Spanje (opgave)

2008
Debuut Ronde van Italië, 1 ritzege

2009
Ronde van Spanje, 4 ritzeges + groene trui

2011
Debuut Ronde van Frankrijk, 1 ritzege

2012
Ronde van Frankrijk, 3 ritzeges

2013
Ronde van Frankrijk, 1 ritzege

2014
Ronde van Frankrijk, 1 ritzege

2015
Ronde van Italie, 1 ritzege
Ronde van Frankrijk, 4 ritzeges

2016
Ronde van Italië, 3 ritzeges

De teamplayer

Toen hij vorig jaar na zijn etappezege op de Champs-Élysées werd gehuldigd, merkte André Greipel op: 'Het is jammer dat ik hier alleen op het podium sta.' Het mag dan vaak om hem draaien, Greipel weet ook: zonder ploeggenoten is hij niets.

Na elke overwinning gaat hij steevast alle hotelkamers af om zijn teamgenoten persoonlijk te bedanken voor hun inzet. Ook de kok, de mecaniciens en ook het andere ondersteunende personeel vergeet hij niet. 'Ik heb vorig jaar heel wat afgelopen op hotelgangen', lacht Greipel. 'Het is zoals ik het nu eenmaal graag doe.'

De liefde is wederzijds. Na de Tour, tijdens het afsluitende etentje in Parijs, zongen zijn ploeggenoten vorig jaar in koor: 'There's only one André Greipel'. Hij trekt een vies gezicht. 'Ik zat aan tafel, dan hoef ik niet het middelpunt te zijn. Dat weten ze ook. Maar het is een beetje zoals broers elkaar pesten: liefdevol. We zijn één grote familie.'

Beeld anp

De Gorilla

Het was tijdens de Tour Down Under dat een Australische journalist de gespierde benen en de brede torso van André Greipel zag. In zijn artikel vergeleek hij de renner met een gorilla. Zelf moet Greipel er niets van hebben, van zijn bijnaam. 'Oké, in sportieve zin past het me wel. Een gorilla is een vriendelijk dier, maar kan ook agressief zijn als het moet. Zo zie ik mezelf ook op de fiets: sterk en agressief. Maar in het normale leven ben ik totaal niet zo.'

Welk dier vindt hij zelf het best bij hem passen? Na een korte bedenktijd: 'Een koala. Die is een stuk rustiger.'

De gentleman

Aan een straatvechter als Nacer Bouhanni, die zich al kwakkend een weg baant in de sprint, ergert André Greipel zich mateloos. Hij sprak Bouhanni er al eens op aan. Eerst vriendelijk, daarna iets minder vriendelijk. Bouhanni reageerde zoals je van een straatvechter kunt verwachten: die wilde met hem op de vuist. Greipel bedankte vriendelijk voor de eer. Hij mag dan wel 'de Gorilla' zijn, maar dan wel eentje met een hoge aaibaarheidsfactor.

Een gentleman-sprinter is Greipel. Eentje van de oude stempel. 'Toen ik zelf net kwam kijken was er meer respect in het peloton.' Greipel zou best wat brutaler mogen zijn, zeggen critici, en soms ook een kwakje mogen uitdelen. De Duitser haalt zijn schouders op. 'Ik heb meer dan honderd overwinningen behaald in mijn carrière, dus zo aardig en netjes ben ik ook weer niet.'

Het is heel simpel: ' Mijn acties blijven gecontroleerd, altijd. Ik zal nooit onverantwoorde risico's nemen ten koste van iemand anders.'

Greipel wint de afsluitende etappe op de Champs-Elysées in de Tour van 2015.Beeld anp

Het rolmodel

Toen hij klein was, keek André Greipel elke middag naar de Tour. Daar begon zijn liefde voor wielrennen. Maar de afgelopen jaren was er geen wielrennen meer live te zien op de ARD. Vanwege alle dopingschandalen besloot de publieke omroep in 2011 te stoppen met het uitzenden van de Tour.

Greipel kan er nog steeds boos om worden. 'Sinds 2011 zijn er al heel veel Duitse overwinningen gehaald, maar je moest vier jaar naar Europort om die te zien.' Het zou goed kunnen, vermoedt hij, dat talenten daardoor niet zijn gaan wielrennen. Maar gaat hij niet voorbij aan het feit dat de renners van wielrennen een verziekte sport hebben gemaakt en niet de media? Fel: 'Het wordt soms gepresenteerd alsof wij aan de allerslechtste sport denkbaar deden. Onzin! Zoiets wordt over atletiek toch ook niet gezegd?'

Hij zucht. 'Zeer frustrerend allemaal. Ik word al 20 jaar getest. Vorig jaar alleen al 36 keer. Maar het enige waar ze me positief op kunnen testen is currywurst met bier.'

'Natuurlijk ben ik ook boos op de renners die gebruikten', vervolgt hij. 'Er zijn ons kansen ontnomen. Een paar jaar geleden wilde ik een hypotheek afsluiten. Maar waar ik ook kwam, niemand wilde mij geld lenen. Ze zeiden: straks word je positief verklaard en dan kun je de hypotheek niet meer betalen.'

Boos werd hij niet. 'Wat heeft dat voor zin? Wij moeten ermee dealen dat onze sport het nadeel van de twijfel heeft. Maar we zijn op de goede weg. De banken die me weigerden, vragen me nu om geld te storten.' Hij lacht verbeten. 'Dat kunnen ze dus mooi vergeten.'


Greipels grootste concurrenten

Mark Cavendish
Sprintlegende

Bekijk je het positief, dan is Mark Cavendish een Tourlegende. Liefst 26 keer kwam hij in de Ronde van Frankrijk als eerste over de streep. Ter vergelijking: dat is maar twee keer minder dan Bernard Hinault en maar acht keer minder dan Eddy Merckx. Maar je kunt het ook wat realistischer bekijken. Dan moet je vaststellen dat de succesjaren van Cavendish alweer van een tijdje terug dateren. Vorig jaar won 'Cav' slechts één etappe in de Tour, het jaar ervoor nul, na een val in de eerste rit. Bovendien ligt zijn focus op de Spelen in Rio, waar hij komende maand op de baan zal uitkomen. Cavendish rijdt sinds dit jaar voor de Zuid-Afrikaanse formatie Dimension Data, nadat hij eind 2015 geen nieuw contract meer had gekregen bij Etixx-Quick Step. Kan Cavendish nog één keer vlammen of zijn z'n gloriejaren voorbij?

Dylan Groenewegen
Mokums spurtkanon

Amsterdammer. Nederlands kampioen. Tourdebutant. Officieel gaat Groenewegen naar de Tour om te leren. Het wordt pas de eerste keer in zijn leven dat hij op WorldTour-niveau gaat rijden. Maar officieus leeft bij Lotto-Jumbo de hoop en verwachting dat hij zijn goede vorm van dit seizoen (al zeven overwinningen) weet door te trekken in Frankrijk. Tijdens de Ster ZLM Toer, twee weken terug, lukte het 'het Mokums sprintkanon' al een keer om Marcel Kittel en André Greipel af te troeven in de sprint, al is de Ster ZLM Toer natuurlijk van een ander niveau dan de Tour. Aan de andere kant: al te voorzichtig wil de 23-jarige Groenewegen ook weer niet zijn. 'Want als je meedoet, kun je ook winnen'. Streep door de rekening is dat hij afgelopen week last van buikgriep kreeg. Dat kan hem nog weleens meer gaan opspelen dan de zenuwen voor zijn Tourdebuut.

Marcel Kittel
Mysterieus virus

Afgelopen zondag, bij het Duits kampioenschap, moest Marcel Kittel nog zijn meerdere erkennen in André Greipel. Het kan niet anders of hij is vandaag uit op revanche voor die nederlaag. Kittel was de grote man in de Tour van 2013 en 2014, met twee keer vier ritzeges achter zijn naam. Maar toen werd het 2015, en werd hij geveld door een mysterieus virus. Over een heel seizoen kwam hij niet verder dan twee ritzeges. De overstap van Giant-Alpecin naar Etixx-Quick Step heeft de 28-jarige Duitser echter goed gedaan. Op zijn erelijst van dit jaar prijken zeges in onder meer Dubai, de Algarve en Romandië. In de afgelopen Giro d' Italia was hij tweemaal de snelste van het peloton. En passant veroverde hij de roze leiderstrui. In de Tour heeft Kittel een doel gemaakt van de groene trui voor het puntenklassement.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden