'Ik had graag eerder geweten dat ik echt goed ben in wat ik kan'

Kleinkunstenares Karin Bloemen (55) doet wat ze kan, sinds ze weet wat ze kan. Zoals nu in de variéteshow Cirque Stiletto. Dat besef had ze liever eerder gehad.

Beeld Frank Ruiter

Karin Bloemen of Ellen ten Damme?

'Ellen ten Damme speelde in 2009 de hoofdrol in Stiletto. Ellen is een voormalig turnster, dus zij kan andere dingen dan ik. Zij bouwde een act rondom acrobatiek en circus, terwijl ik heb gekozen voor de clownskant. De fysieke clown, de tekstclown, de tragische clown, de komische clown, de muzikale clown; ik heb ze allemaal een plekje proberen te geven.

'Vroeger was ik totaal verliefd op Charlie Chaplin, omdat hij zo mooi tragiek en komedie combineert. Om die reden hou ik ook van Freek de Jonge. Een goeie komiek moet de tragische kant van zijn verhaal net zo goed kennen als de komische. Niets is mooier dan lachen en tegelijkertijd denken: ah, wat zielig! Omdat dat verdomd veel lijkt op het leven zelf.'

Voor of na de show?

'Na de show is zo fijn, hè! Dan heb je het gehad, kun je de balans opmaken. Dan mag je make-up eraf, je haar kan los en je mag op de bank nog even twee sigaretjes roken. Heerlijk. Mijn man Marnix (Busstra, gitarist, red.) werkt ook vooral 's avonds, dus als ik thuiskom na een show ontmoeten we elkaar aan de keukentafel en kijken we nog een aflevering van een leuke serie. Dat varieert van The Big Bang Theory tot Downton Abbey en Masters of Sex.

'Als ik 150 voorstellingen speel, zitten er altijd een paar tienen tussen. Daar doe ik het zelf voor; het publiek zal het verschil tussen een 8 en een 10 waarschijnlijk niet eens merken. Ik moet optimaal zijn en optimaal is vanaf een 7,5. Onder de 7 heb ik het verkloot. Dat is nog nooit gebeurd.

'Mensen zeggen dat vaak: dat je dat kúnt, honderd keer dezelfde voorstelling spelen. Maar het is nooit dezelfde voorstelling. Er zit altijd een ander publiek, je bent in een andere stemming en elke avond gebeurt er wel iets onverwachts. Je krijgt cadeautjes als je improviseert.

Karin Bloemen in haar nieuwe show Cirque Stiletto 3 Beeld ANP

'Toen ik vorig jaar twaalf keer Simone Kleinsma verving in de musical Sister Act kon ik niet improviseren. In zo'n productie moet alles exact gaan zoals het is ingestudeerd, want er zit een heel systeem achter. Al die zinnen die ik op het podium bedacht, maar niet kon zeggen! Ik had een lól met mezelf. Echt, ik heb in die twaalf keer een compleet nieuwe musical geschreven.

'Als ik met een show toer, zit ik in mijn hoofd vaak al bij de volgende. Inmiddels weet ik dat alles wat ik bedenk ooit wel ergens terechtkomt. Het heeft even geduurd voor ik erop durfde vertrouwen dat je ideeën ook gewoon kunt parkeren. Als je net begint, wil je alles in één voorstelling stoppen. Daarom vind ik het zo leuk om jonge mensen te regisseren, om ze gerust te stellen en dat vertrouwen te geven: rustig aan! Doseren is alles in het theatervak.'

De zaal prikken of ja laten knikken?

'Er zijn drie dingen die tijdens een show moeten lukken: je moet de mensen laten lachen, je moet ze even een traantje laten wegpinken en je moet ze ergens over laten nadenken. Het theater is de spiegel van de maatschappij. Het is de plek om dingen uit te vergroten en een keerzijde te laten zien. Ik zie het als de plicht van een theatermaker om mensen nooit naar huis te laten gaan met het idee: zo, was ik het even lekker met alles eens!'

Weerloze studentes of femmes fatales?

'Moeten we het echt over die theaterschoolaffaire hebben? De Volkskrant heeft mij gevraagd of ik een dossier had met anonieme verklaringen over Ruut Weissman. Ik heb gezegd: 'Ja, ik ben daar mee bezig geweest.' Verder heb ik met de publicatie van de Volkskrant in juli niks te maken gehad. Ik heb geen namen gegeven, niks laten lezen.

'Vorig jaar ben ik met die getuigenissen naar Jan Zoet, directeur van de Amsterdamse Theaterschool, gegaan. Wat ik wilde, was alleen aan de school vragen: gaat het wel goed hier, jongens?

'Het enige woord dat telt in dit verband is 'verantwoordelijkheid'. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen, zowel de student als de docent. Maar degene die eindverantwoordelijk is, moet supervisie houden. Diegene moet dus integer zijn en moraliteit bezitten.

'Ik wil gewoon graag dat het op mijn oude school veilig is voor de kinderen. En als die kinderen nu zeggen dat ze zich prima voelen, nou, dan is dat prima.'

Cynisme of idealisme?

'Schat, het is té leuk om cynisch te zijn. Maar het is ook té makkelijk. Je kunt met het grootste gemak iedereen afzeiken, alles naar beneden redeneren, alles badineren en denigreren.

'In het theater kan het leuk zijn om grote problemen héél cynisch te behandelen. Met cynisme kun je de tegenkant laten zien. Een goede grap is vaak een omkering. 'Heb je al gehoord dat de paus gestopt is met zijn werk? Hij wil meer tijd besteden aan zijn kinderen.' Die is leuk.

'In het echte leven word ik doodongelukkig van cynisme. Mensen zijn zó snel met elkaar afzeiken. Daar heb je weer zo'n schele, daar heb je weer zo'n gehandicapte, daar heb je weer zo'n zwarte! Mijn dochters probeer ik het ook af te leren. Zegt mijn dochter: 'Wat heeft zij een lelijke rok aan!' Dan zeg ik: 'Lieffie, iets lelijks zeggen én iets liefs zeggen.' Daar moet ze meestal even over nadenken. 'Nou', zegt ze dan aarzelend. 'Ze heeft wel mooi haar.' En dan zie ik haar al denken: eh, niet echt. Mij lukt het ook niet altijd even goed, maar ik probeer er wel naar te leven.'

Zorgelozer of bezorgder met de jaren?

'Bezorgder, want ik heb kinderen. Bij alles wat ik doe, denk ik: als de kinderen maar goed gaan. Ze zijn 16 en 17, de meisjes. Mijn zoon is nu 32. Toen hij voor het eerst uitging, zei ik dingen als: 'Je doet lief, je respecteert de meisjes, nee is nee.' Bij die meiden denk ik nu: nee is nee, ja hóé dan?

'Wat mijn carrière betreft heb ik op een gegeven moment besloten: volgens mij kan ik dit, dus ik ga dit doen tot ik oud ben. Dat was in de jaren negentig, ik denk na La Bloemen, de show die ik 230 keer heb gespeeld. Vanaf dat moment durf ik erop te vertrouwen dat het goed komt, al heb ik gemerkt dat het nog steeds mis kan gaan. Op mijn 40ste kreeg ik een burn-out. Ik zei nooit nee. Als mensen me belden met het zoveelste verzoek, zei ik dat het ook om zes uur 's ochtends kon. Dan sliep ik wat minder, nou en? Ik vond alles een kleine moeite.

'Ik ben een middenstandsdochter hè. Als je nog in bed ligt en je hoort beneden de bel van de winkel, dan loop je in je pyjamabroek de trap af en vraag je: 'Kan ik u helpen?'

'Gelukkig heb ik het een tijd rustig aan kunnen doen, tot de crisis begon en ik als kostwinner alle zeilen moest bijzetten. Mijn ideale situatie - drie keer spelen en het daarmee redden - was naar de ratsmodee. De komende tijd speel ik zes keer per week.'

25 of 55?

'Doe mij maar 55, al zou ik best weer 25 willen zijn met alles wat ik nu weet. Dat volwaardige, volwassen liefde bestaat, zoals Marnix en ik de afgelopen 23 jaar hebben ervaren. Dat het zó leuk is om kinderen te krijgen. Had ik dat maar eerder geweten zeg, dan was ik er op mijn 23ste aan begonnen. Het is elke dag feest, ook als ze lelijk tegen me doen. Kijk nou, denk ik dan, ze worden groot en sterk!

'Ik had ook graag eerder geweten dat ik echt goed ben in wat ik kan. Dan had ik die eerste première niet trillend als een espenblad hoeven doorbrengen. I can do this shit! Hoe heerlijk was dat geweest?

'Ach, sommige dingen kun je alleen proefondervindelijk leren, dus ik ga mijn kinderen lekker hun fouten gunnen. En de zorgen, die blijven.'

Karin Bloemen

Karin Bloemen (Alkmaar, 1960) studeerde in 1984 af aan de Academie voor Kleinkunst in Amsterdam. Sindsdien maakt ze cabaret en theater, zingt ze en komt ze op televisie. Bloemen speelde in cabaretgroep Purper en maakte na Bosje Bloemen in 1989 meerdere soloprogramma's. In de jaren negentig won ze een Edison in de categorie kleinkunst en de Annie M.G. Schmidtprijs voor het lied Geen kind meer. In 2008 vierde Bloemen haar 25-jarige artiestenjubileum in Carré. Vorig jaar nog toerde ze door het land met het programma Witte nar. Nog t/m 20/9 speelt ze de hoofdrol in Cirque Stiletto 3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden