'Ik haal voor betoging van CP'86 niet al mijn politie van stal'

De informatie van de politie was helder en 'weinig verrassend': er dreigde 'een niet geringe verstoring van de openbare orde'....

Van onze verslaggeefster

Ellen de Visser

UTRECHT

Aanleiding voor zijn beslissing: de rellen van afgelopen zaterdag in Rotterdam. Daar waren CP'ers, die ondanks een demonstratieverbod toch naar de stad waren gekomen, slaags geraakt met anti-fascisten.

Onderling overleg tussen burgemeesters over het beleid ten aanzien van extreem-rechts is er niet, aldus Opstelten. Dat burgemeester J. Laan van Nieuwegein woensdag, 'uit vrees voor verstoring van de openbare orde door tegendemonstraties', het Nederlands Blok verbood om met een geluidswagen rond te rijden, berust dan ook niet op afspraak.

Maar de Utrechtse burgemeester stuurde begin deze week toch maar een delegatie politieagenten voor informatie naar de collega's in Rotterdam. En besloot vervolgens op grond van artikel 5 van de Wet Openbare Manifestaties een algemeen demonstratieverbod voor zaterdag uit te vaardigen.

Want het is niet zozeer de demonstratie van de CP die problemen oplevert, zegt hij. De demonstratie lokt een tegendemonstratie uit: het Komitee Utrecht tegen Racisme en Fascisme (KURF) had laten doorschemeren zaterdag ook van de partij te zijn. En waar dat toe leidt, heeft hij in Rotterdam gezien.

Opstelten, vastbesloten: 'Ik heb geen behoefte om vanwege die demonstratie al mijn beschikbare politie van stal te halen. Dan demonstreren ze maar niet. Dan zeg ik gewoon: het gebeurt niet. Punt.'

Of het verbieden van een demonstratie van extreem-rechts effectief is, is niet aan de orde, vindt hij. 'Ik toets uitsluitend aan de veiligheid. De demonstratie was gepland op een zaterdagmiddag, in de krokusvakantie, in het centrum van de stad. Met die drukte kun je er best eens wat tussendoor hebben, maar niet het risico van vechtpartijen.'

Maar heeft iedere groep, dus ook extreem-rechts, dan geen vrijheid van meningsuiting? 'Het gaat niet om een politieke beoordeling van mijn kant', zegt Opstelten. 'Iedereen mag een demonstratie organiseren. Maar als ik vermoed dat het uit de hand gaat lopen, dan mag ik zeggen dat die demonstratie mij niet zo goed uitkomt.'

Is het dan niet de taak van de overheid om ervoor te zorgen dat iedereen kan demonstreren zònder dat het uit de hand loopt? Peinzend: 'Dat is een legitieme vraag. Maar dat gaat iets te ver. Dan moet je zoveel politie beschikbaar hebben. Bovendien moeten demonstranten zelf kunnen garanderen dat ze de openbare orde niet verstoren. En als we die garantie niet krijgen, dan gaat het gewoon niet door.'

De vergelijking met een risicowedstrijd dringt zich op. Waarom wel pelotons ME als Utrecht tegen Ajax voetbalt en waarom nu niet? Wie bepaalt de grens van het toelaatbare? 'Ik', zegt Opstelten. 'Ook bij een voetbalwedstrijd maak ik een afweging. Als er echt iets ernstigs aan de hand is, dan sluit ik een verbod niet uit. Maar ook de groep zelf bepaalt wat nog kan. Een groep kan zo uitdagend zijn, kan zich op zo'n beladen manier manifesteren, dat het een tegenreactie oproept. En dan krijg je situaties die niet meer toelaatbaar zijn.'

Dat het KURF verbolgen is over het demonstratieverbod, begrijpt Opstelten goed. 'Het KURF is een prima club, maar dat is niet aan de orde. Het moet instaan voor de handhaving van de veiligheid, ook voor die van hen.'

Noch het KURF, noch CP'86 heeft beroep aangetekend tegen de beslissing van de gemeente Utrecht. Of dat ook betekent dat het vandaag in het centrum rustig zal blijven, is volgens Opstelten niet zeker. 'Eerlijk gezegd verwacht ik wel problemen.' Het KURF heeft al te kennen gegeven de demonstratie niet meer te kunnen afgelasten.

Het betekent voor de burgemeester dat hij vanaf zaterdagmorgen vroeg in het beleidscentrum aanwezig moet zijn. Zuchtend: 'Ik had eigenlijk andere plannen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden