'Ik genoot van elke slag die ik maakte'

Bij alle euforie rond Pieter van den Hoogenband had Jacco Verhaeren, sinds gisteren trainer van twee olympische zwemkampioenen, na afloop van de fabuleuze finale 200 meter vrije slag ook 'werkelijk medelijden' met de verliezer van de dag....

Ian Thorpe uit Sydney, iemand die in Australië als halfgod wordt gezien, droeg maandag de last van een hele natie op zijn schouders. Die schouders zijn breed - alles aan Thorpe is groot en breed - maar kunnen ook niet alles hebben. Onwaarschijnlijk koel was Thorpe de eerste dagen van het olympisch zwemtoernooi, gisteren was hij ineens weer 17. Want hij is 17.

'Emotioneel leeg' was Thorpe na zijn verloren duel met de vijf jaar oudere Pieter van den Hoogenband, sinds het ontstaan van de Spelen de eerste man uit waterlandje Nederland met een olympische zwemtitel. Australië had en heeft er velen. Maar geen van dat legertje die ooit zo'n druk moet hebben gevoeld als Ian Thorpe, gisteren in het Aquatic Centre.

De beweerde halfgod móest bij wijze van spreken van alle negentien miljoen overige ingezetenen van dit sportgekke land de eerste Australiër worden met vier olympische titels. Hij heeft er al twee, vandaag lonkt de derde (4 x 200 vrij) maar dan krijgt Ian Thorpe rust.

Als alles naar wens blijft verlopen - vanuit Nederlands perspectief - zal de ene grote man van het zwemtoernooi na vandaag worden afgelost door de andere. Pieter van den Hoogenband heeft voorlopig nog geen rust. Hem wacht nog het koningsnummer van de zwemsport, de 100 vrij, en ook de 50 vrij staat nog op zijn programma. Benevens enkele estafettes.

De man die de 'onverslaanbare' versloeg 'genoot' maandag tijdens de 200 vrij-finale 'van elke slag die ik maakte'. Zijn hardste slagen bracht hij Thorpe én het Australische publiek toe. Toen Van den Hoogenband na 1.45,35 zwemmen aantikte (een evenaring van zijn de dag tevoren gevestigde wereldrecord) was het even wonderlijk stil in het voordien op zijn grondvesten trillende bad.

Plots was het gedaan met het schreeuwen van het Australische publiek en plots leek het ook alsof de schreeuwende koppen in de Australische pers van die dag niet hadden bestaan. 7.11 PM SHOWDOWN (een verwijzing naar het aanvangsuur van het duel Thorpe-Van den Hoogenband) luidde een van die koppen. Splash of Giants, was een andere.

Anderhalf uur na zijn mooiste race uit zijn zwemcarrière vertelde Van den Hoogenband dat hij zijn succes mede te danken had aan rivaal Thorpe. 'Terwijl hij het afgelopen jaar wereldrecords brak trainde ik thuis. Hij motiveerde me.' Lachend: 'En nu won ik.'

Dat winst mogelijk was had trainer Verhaeren al uren voor de race gezien. Toen Verhaeren 's middags van de zwemseries in het atletendorp terugkeerde, kwam Van den Hoogenband juist uit bed. De zwemmer kondigde aan nog maar wat te gaan slapen. 'Als iemand zich zó voorbereidt op een olympische finale is dat alvast een wereldrecord' wist Verhaeren. Als Van den Hoogenband veel slaapt, wat hij graag doet, dan zit het goed, weet de trainer.

Goed en zelfverzekerd zwom Van den Hoogenband in een tweestrijd die eigenlijk heel merkwaardig verliep. De Amerikaan Josh Davis (de latere nummer vier) ging als een razende van start en zoog Van den Hoogenband én Thorpe mee naar een snelle eerste vijftig meter. Dat de Nederlander, een topsprinter, onmiddellijk gas gaf was te verwachten, dat Thorpe 'mee' zou gaan was niet voorzien.

Thorpe, een zwemmer met inhoud en niet voor niets de kampioen op de 400 vrij, boekt doorgaans zijn winst op de laatste van de vier baantjes. Toen die laatste baan gisteren aanbrak tikten hij en Van den Hoogenband bij het keerpunt in exact dezelfde tijd aan. Maar ditmaal bleef de versnelling van Thorpe uit. Van den Hoogenband zwom gisteren een tragere laatste vijftig meter dan de dag tevoren maar wist zich al halverwege die laatste baan de zekere winnaar.

Om, als Thorpe, een halfgod in eigen land te zijn had Van den Hoogenband voetballer moeten worden, maar ongeacht de uitkomst van zijn verdere optreden in Sydney wacht de ingezetene van Geldrop begin oktober in Nederland ongetwijfeld een warm onthaal. Precies veertig jaar geleden, in Rome, won een Nederlandse zwemmer voor het laatst een olympische medaille.

Van den Hoogenband kent die oud-zwemmer heel goed. Wieger Mensonides (indertijd brons op de 200 school) is een gepensioneerde ingenieur die de laatste jaren vaak in een kikvorspak op de bodem van het Eindhovense zwembad De Tongelreep ligt. Met camera in de hand. Alle technische details van de bewegingen van PSV-zwemmers worden door Mensonides vastgelegd en geanalyseerd.

Dat er met de techniek van hoovercraft Van den Hoogenband weinig mis is, is bekend. Met het hoofd blijkt ook niets mis. Met de vorm al helemaal niet. De 100 vrij (vanmorgen Nederlandse tijd is de halve finale) wacht nog. 'Ongelooflijke trainingstijden' klokte Verhaeren de afgelopen weken.

Alles wijst erop dat de enorme vreugdetaferelen van maandag in het Nederlandse kamp een vervolg krijgen. Moeder Astrid, broertje en zusje en oma deelden in het Aquatic Centre mee in de vreugde. Vader Cees-Rein, arts van de zwemploeg en arts van PSV (op weg naar Anderlecht belde trainer Gerets ook nog even een felicitatie door) was door het dolle heen.

De nieuwe olympisch kampioen op de 200 vrij: 'Mijn vader gaat vanavond zeker zwaar aan het bier. Zou ik ook wel willen, maar ik moet nog even wachten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden