'Ik gaf hem weleens een envelop met geld erin, met zo'n 10 tot 20 duizend euro per keer'

Ex-directeur Walter V. van woningcorporatie Laurentius kocht volgens justitie met corporatiegeld veel te dure panden van een vastgoedvriend. En toen dook er 700 duizend euro cash op in een kruipruimte.

De rechtbank in Den Bosch doet op 1 februari uitspraak in de Laurentius-zaak.Beeld ANP

Het Openbaar Ministerie heeft donderdag 3,5 jaar celstraf geëist tegen de voormalige directeur van de Bredase woningbouwcorporatie Laurentius wegens oplichting, verduistering, niet-ambtelijke omkoping en witwassen. Volgens het OM heeft Walter V. (56) zijn positie als corporatiedirecteur op grove wijze misbruikt om er zelf beter van te worden.

De kleine corporatie Laurentius (8.500 woningen) kwam mede door de fraude in zware problemen en kon alleen met financiële steun van het waarborgfonds sociale woningbouw overeind blijven. De affaire bij Laurentius was een van de vastgoedschandalen (naast bijvoorbeeld Vestia, Rochdale en Woonbron, zie inzet) die leidden tot de parlementaire enquête over woningcorporaties in 2014.

ABC-transacties

Volgens het OM speelde V. onder één hoedje met directeur Wim S. (69) van vastgoedbedrijf Wildhage uit 's Gravenmoer bij het opzetten van klassieke 'ABC-transacties'. Daarbij kocht Wildhage onroerend goed om het nog diezelfde dag voor een veel hoger bedrag door te verkopen aan Laurentius. Het OM berekende dat bij negen projecten tussen 2004 en 2011 sprake was van 3,9 miljoen euro aan 'significant hogere en zakelijk niet-verklaarbare waardesprongen'. Tegen Wim S. werd donderdag 2,5 jaar cel geëist. Zijn compagnon Pierre P. was ook verdachte, maar overleed in 2015.

Na elk project gaf S. een enveloppe met geld aan corporatiedirecteur V. Volgens de vastgoedman was dat niks bijzonders destijds - hij noemde het 'douceurtjes' die vaker voorkwamen in de vastgoedwereld. 'Ik gaf hem weleens een envelop met geld erin. U moet dan denken aan 10 tot 20 duizend euro per keer', verklaarde S. 'Het is eigenlijk een gewoonte geworden. Het is gerelateerd aan wat ik op een project verdiende. Dat is begonnen vanaf het eerste project in 2004.'

Geen oplichting volgens de advocaten

De advocaten van V. en S. ontkennen dat hun cliënten Laurentius hebben opgelicht en zullen komende maandag voor vrijspraak pleiten. Volgens de advocaat van S. is de hele zaak 'een storm in een glas water'. Zijn cliënt verkocht de vastgoedprojecten voor een hoger bedrag door aan Laurentius omdat hij daarvoor werkzaamheden heeft verricht, aldus de verdediging.

Volgens het OM is daarvan echter geen sprake en was Wildhage meer 'intermediair' of 'makelaar' dan projectontwikkelaar. Wildhage heeft met medeweten van corporatiedirecteur V. 'zonder noemenswaardige werkzaamheden en zonder risico te lopen veel geld verdiend', aldus het OM.

De corporatiedirecteur had veel macht en informeerde zijn raad van commissarissen 'onjuist' of 'onvolledig'. Het OM ging donderdag tijdens het requisitoir in detail in op vier projecten in Breda, Terneuzen en Sint-Maartensdijk. Telkens was het patroon volgens de officieren van justitie hetzelfde: Laurentius betaalde een te hoge, niet-marktconforme prijs. De ene keer was dat 1,6 miljoen euro meer, de andere keer 475 duizend euro meer dan de marktwaarde. En steeds kreeg de corporatiedirecteur een envelopje met geld, aldus het OM.

Corporatie

Hij heeft daarmee niet alleen Laurentius zwaar benadeeld - de corporatie heeft tijdens de rechtszitting een claim ingediend van 2,4 miljoen euro wegens de vastgestelde financiele schade in de vier genoemde projecten - maar vreest dat de totale schade vele tientallen miljoenen euro bedraagt. Het OM meent ook dat V. de maatschappij grote schade heeft berokkend. Niet alleen is het vertrouwen in de overheid en het bedrijfsleven ernstig aangetast. Ook is er sprake van zogenaamde 'organisatiecriminaliteit', waarvan de plegers 'veelal geen 'boeven' zijn, maar 'keurige mensen'. Dat ondermijnt de rechtsstaat, aldus het OM.

Politie en justitie vonden ook een koffer van Walter V. met 700 duizend euro in de kruipruimte van de woning van zijn broer in Nuenen. Over de herkomst van het geld kon V. geen plausibele verklaring geven. Ook werd een enveloppe met ruim 7 duizend euro aan contant geld gevonden in de boilerruimte van de douche in zijn huis. V. ontving tevens een schilderij ter waarde van 12.500 euro van een Limburgse projectontwikkelaar als gift. Volgens de officier van justitie past slechts één straf voor zulke ernstige vergrijpen: een celstraf. 'Gevangenisstraffen geven de verdachten de tijd om zich op hun handelen te bezinnen', aldus het OM. Uitspraak volgt op 1 februari.

Wanbeleid bij woningcorporaties

De fraude bij Laurentius was een van de incidenten die de Tweede Kamer in 2012 deed besluiten een parlementaire enquête in te stellen naar de woningcorporaties. Wat is de stand van zaken bij die andere organisaties? Het Rotterdamse Vestia kwam in 2012 in grote financiële problemen door een frauduleuze speculatie met rentederivaten. Vestia is stabiel, maar heeft nog altijd een precaire kapitaalspositie. Met oud-bestuurder Erik Staal en de oud-commissarissen heeft Vestia geschikt.

Hubert Möllenkamp, de frauderende directeur van het Amsterdamse Rochdale, werd vorig jaar in hoger beroep veroordeeld tot drie jaar en drie maanden cel. De corporatie is weer gezond.

Toen de Rotterdamse corporatie Woonbron het omstreden stoomschip Rotterdam van de hand deed, bleef een verlies van 227 miljoen over. Het bestuur van Woonbron vertrok begin van dit decennium al. De boot ligt nog steeds op Katendrecht en wordt geëxploiteerd door WestCord Hotels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden