'Ik doe niet aan schoonschrijverij'

Appie Baantjer (80), voormalig rechercheur, is de meest gelezen misdaadauteur van Nederland. De avonturen van rechercheur De Cock, 'met ceeooceeka', verschijnen sinds 1965....

Rob Gollin

Zijn favoriete bezigheid naast het schrijven: de modelspoorbaan in zijn tuin. 'Treinen zijn net mensen. Als ze te hard de bocht ingaan, ontsporen ze.'

Weer geen nominatie.

'Nee, ik heb er nog nooit een gehad. Maar het verdriet me allerminst. Ik krijg genoeg loftuitingen. Vijf jaar geleden ben ik geridderd in de orde van Oranje Nassau. Begin dit jaar kreeg ik een award van de politie van Amsterdam. Ik ben er ereburger. Van de Openbare Bibliotheek ontving ik een life time achievement-oorkonde. Vijfhonderdduizend uitleningen per jaar. Wat wil je nog meer?'

U bent net tachtig geworden, uw zestigste boek is uit. Dat had toch de gelegenheid kunnen zijn?

'Heus, ik zit er niet op te wachten. De anderen schrijven literatuur, ik niet. Ik schrijf lectuur. Er zit geen boodschap in. Nou ja, een enkele bijbeltekst of een wijsheid van mijn moeder. Dat zal wel mijn calvinistische achtergrond zijn. Normen en waarden, daar hecht ik aan. Maar ik krijg geen recensies in de kranten.

'Nee, dat steekt niet. Op schoonschrijverij ben ik nooit uit geweest. Ik beleef veel plezier aan het schrijven van een boek van zo'n tien euro dat lekker oogt, dat soepel leest, met een verrassende wending aan het eind. Wat voor mij telt, is de erkenning van het publiek. De anderen halen een oplage van vijftienduizend, ik kom op 450 duizend.'

De tv-serie is ook al zo'n succes.

'Prachtig. Al meer dan negentig afleveringen en nog altijd goede kijkcijfers. Ik heb er geen bemoeienis mee. Scriptschrijven is een vak apart. Ik heb alleen voorwaarden gesteld. De Cock mag niet vloeken, niet schieten en nooit iemand een klap verkopen. Daar houdt men zich keurig aan.'

Volgt u de collega's?

'Tomas Ross vind ik heel goed. René Appel ook. Die schrijven soms fraaie passages, daar kan ik wel jaloers op zijn. Wat ik fout vind, is dat ze te veel switchen. Het moet toch om één hoofdpersoon draaien, anders leidt dat tot vervreemding van je publiek. Je merkt ook dat ze minder invoelingsvermogen met een politieman. De fantasie komt dan ver van de realiteit te staan. Ik heb dertig jaar op het bureau aan de Warmoesstraat in Amsterdam gewerkt, dat neem je mee. Maar lees Simenon. Nooit politieman geweest. Maar hij wist perfect te verwoorden hoe dat voelt. Eerlijk gezegd heb ik nooit een boek van de anderen helemaal uitgelezen. Ik wil me niet laten beïnvloeden. Het pakt me ook niet.'

Hoeveel avonturen gaan De Cock en Vledder nog beleven?

'Nummer 60 ligt in de winkel, 61 en 62 liggen al bij de uitgever, 63 heb ik net ingeleverd en aan 64 ben ik pas begonnen.'

Biedt het politieverleden nog altijd zoveel inspiratie?

'Aan de Warmoesstraat dienden de smakelijkste novelles zich met karrenvrachten aan, dat klopt. Maar die verhalen reproduceren, nee, niet meer. Hooguit dat er een episode, of een gesprek terugkeert. Het is niet zo beredeneerd. Ik weet vaak zelf bij pagina veertig nog niet wie ik als dader zal aanmerken. Ik lees veel, en de fantasie laat ik dan de vrije loop. Zo las ik laatst een bericht over jongens die een tent in brand staken waarin een meisje lag. Daar varieer ik dan op. Dan wordt er een caravan in brand gestoken, waarin de ouders van twee kinderen liggen. Die zien dat, en nemen later wraak op de daders, die ze brandmerken. Dat is dan nummer 62 of 63 geworden, dat weet ik niet eens meer.'

Tja, met zo'n oeuvre. . .

'Ik hoorde dat er wel eens is nagedacht over een oeuvreprijs. Dat zou ik natuurlijk wel leuk vinden. Zo veel boeken, zo veel lezers, zo lang al; ik zou er toch wel voor in aanmerking komen, denk ik. Ja, als de Gouden Strop met zoiets zou komen, zou ik het onmiddellijk accepteren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden