'Ik denk nog altijd: ik moet snel naar huis'

Achtdelige reportageserie. Aflevering 7: 'Ik denk nog altijd: ik moet snel naar huis'

Ingrid is voor het eerst op haar gemak de stad in geweest. Het afgelopen jaar zat ze binnen. Van haar vriend, een fanatieke moslim, mocht ze alleen naar buiten om haar dochter van school te halen en dan moest ze om half vier weer thuis zijn. 'Dat was altijd racen.'

Een dag na aankomst in het Blijfhuis wisselt ze aan de eettafel ervaringen uit met Marijke. Die is al maanden in Haarlem, maar buiten de deur slaat nog steeds de stress toe, bekent ze. 'De anderen zeggen: wat loop je toch hard, maar ik denk nog altijd: ik moet snel naar huis.'

Drie moslimvrouwen telt het Haarlemse Blijfhuis, de vierde is na tien maanden zelfstandig gaan wonen en de verhalen over hun gevangenschap zijn identiek. Ze mochten niet werken, niet met de buren praten, de man nam op de terugweg van de moskee boodschappen mee. 'Als ik iets verkeerd deed, was het Allah dit en Allah dat', zegt Marijke. De man van Irina besprak met zijn vrienden hoe vaak ze hun vrouwen sloegen. 'Ze beschouwen zichzelf als een goede man als ze hun vrouw onder de duim houden.'

Ze vormen het onderwerp van de film Submission, vrouwen die worden onderdrukt en mishandeld in naam van het geloof. Maar in Haarlem kent slechts één vrouw de voorvechtster van hun vrijheid. Irina en Dunya hebben nog nooit van Ayaan Hirsi Ali gehoord, Marijke begint na enige uitleg iets te dagen. Alleen Ingrid heeft een stukje van de omstreden film gezien, samen met haar toenmalige vriend, die woest reageerde en een paar maanden later juichend door de kamer sprong toen Theo van Gogh was vermoord.

Goed dat Hirsi Ali het onderwerp op de agenda zet, meent Ingrid, maar ze denkt dat het lang zal duren eer er iets verandert. 'Als mannen in dergelijk fanatisme worden opgevoed, dan zit het ze in het bloed.' Haar schoonmoeder beet haar toe: 'Als je weggaat, ben je een hoer.'

Irina, die moslim werd in de hoop haar man beter te begrijpen, zegt dat haar ex-man niet beter weet. 'Ik heb zijn familieleden verteld wat er allemaal is gebeurd. Maar voor hen telt dat niet. Kusje erop, cadeautje kopen en dan is het over.'

Sinds ze haar ex heeft verteld dat ze een nieuwe vriend heeft, staat hun verstandhouding op scherp. 'Zeg hem maar dat ik moslim ben en gevaarlijk', schreeuwde hij door de telefoon. Vlak voordat Marijke vluchtte, werd bij haar in de buurt een Turkse vrouw die weg wilde door haar man doodgestoken. Marijke is te verstaan gegeven dat haar hetzelfde zal overkomen.

De koran die op het kantoor in het Blijfhuis staat, hoeven de vrouwen er niet op na te slaan want ze kennen de passages die op hen van toepassing zijn. Marijke: 'In de koran staat echt niet dat de vrouw de mindere is, dat hebben de mannen ervan gemaakt. Omdat ze dat beter uitkomt.'

Het duurde jaren voordat dat besef doordrong en ze voor de vrijheid kozen. Toen Dunya een jaar geleden in Haarlem aankwam, met twee kleine kinderen aan de arm, sprak ze geen woord Nederlands. In het Blijfhuis legde ze voorgoed haar hoofddoek af. Haar medebewoonsters memoreren op de vrijdagmiddagborrel lachend hoe Dunya tijdens de barbecue met ontblote buik in de binnentuin danste.

Met haar eigen huis, waar ze trots een rondleiding geeft, heeft ze de ultieme vrijheid gevonden, zegt ze. Ingrid, Marijke en Irina zoeken die voorlopig noodgedwongen in kleinere geneugten. Ingrid steekt de ene na de andere sigaret op. 'Van hem mocht dat niet', zegt ze. 'De peuken werden op mijn handen uitgedrukt.'

Irina draagt haar zwarte leren broek weer, de broek die haar ex haar verbood. Marijke geniet af en toe van een glas wijn of een biertje. Tenminste, als haar zoons haar niet corrigeren. Die houden zich naar haar idee iets te fanatiek met het moslimgeloof bezig. Het blikje varkenspaté uit het kerstpakket heeft ze kunnen ruilen.

De namen van de vrouwen en hun kinderen zijn omwille van hun veiligheid gefingeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden