Bellen metOnze correspondent

‘Ik denk dat de Europese leiders er vanavond wél uitkomen, al weet je het nooit zeker’

Er is nachtenlang overlegd in Brussel, maar vooralsnog zijn de Europese leiders het niet eens geworden over een Europees herstelfonds. We bellen met onze Brussel-correspondent Marc Peeperkorn, die vermoedt dat ze er vanavond wel uit zullen komen.

Minister-president Mark Rutte, hoofdrolspeler tijdens de onderhandelingen, geeft maandagochtend een persconferentie na een nacht vergaderen.Beeld ANP

De top had zaterdag al moeten eindigen, maar na een hele nacht vergaderen was er nog geen akkoord. Gaan ze er nu wel uitkomen? 

‘Ik denk het wel, want Charles Michel, de voorzitter van Europese Raad, komt met een nieuw voorstel, en dat is een teken dat de leiders bereid zijn tot een compromis. De pijn zit bij de vraag hoeveel geld uit het herstelfonds van 750 miljard straks een lening is, die ook weer moet worden terugbetaald. Wat betreft de ‘vrekkige vier’, waaronder Nederland, zit daar geen cent subsidie bij, terwijl de rest van de EU inzet op 500 miljard euro subsidie. Daar is de afgelopen dagen in geschoven en gisteravond lieten de ‘vrekken’ weten dat 350 miljard subsidie hun uiterste bovengrens is, terwijl voor de rest 400 miljard de absolute ondergrens is.’

Dat verschil is 50 miljard. Daar zal de boel toch niet op stuklopen?

‘Je zou denken dat je er dan bijna bent, maar geen van beide kampen wilde nog schuiven. Na een hele nacht praten lijkt er toch weer wat ruimte te zijn gekomen. De verwachting is dat Michel nu met een voorstel van 390 miljard aan subsidie komt, en dat de leiders daarmee akkoord gaan – al weet je het natuurlijk nooit zeker. Maar als je zolang bij elkaar zit dat je elkaar kunt herkennen aan de vlekken op de overhemden, is het wel frustrerend om met lege handen naar huis te gaan. Daar heeft niemand zin in.’

Dan is er nog een tweede kwestie: de meeste leiders willen subsidies en leningen afhankelijk maken van de naleving van de rechtsstaat. Hoe groot is de kans dat Hongarije, Polen en Slovenië, die zich hiertegen verzetten, door de knieën gaan?

‘Groot. Om het plat te zeggen: deze landen zijn netto ontvangers en als zij de meerjarenbegroting blokkeren, lopen ze een heleboel geld mis. Ik denk dat ze eieren voor hun geld kiezen.’

Het overleg is vrijdag begonnen, en vanmorgen werd het overleg pas om 6.00 gestaakt. Hoe blijven de Europese leiders zo lang scherp, met zo weinig uren slaap?

‘Een heleboel leiders hebben eigenlijk niet zoveel te doen en zitten zich stierlijk te vervelen. Dat verklaart waarom de Belgische premier Wilmès dit weekeinde tijd had om met haar Luxemburgse collega patat te eten bij de friettent om de hoek. Maar voor de vrekkige vier plus Finland, en Merkel en Macron, is het een uitputtingsslag. Dat lukt hen door gezond te leven, maar ook door training. Je moet ook echt kunnen slapen als je maar drie uur rust hebt, en niet gaan woelen omdat je misschien te onaardig bent geweest tegen die ene collega.’

Zou Rutte daarvan wakker moeten liggen? Hij speelt het hard, en Macron heeft meermaals laten blijken dat hij echt boos is over zijn starre opstelling. 

‘Hoe groot de woorden over het algemene belang ook zijn: alle leiders hebben in eerste instantie het eigen nationale belang voor ogen. Je hoort Macron bijvoorbeeld ook nooit zeggen dat hij wel een geste wil maken en bereid is Straatsburg als vergaderlocatie te schrappen. Dus ja: Rutte stelt zich hard op, maar iedereen wist van tevoren met welke boodschap hij op pad was. 

‘Daarmee verspeelt Rutte krediet, maar dat bouwt hij wel weer op, want de volgende keer heeft een ander land weer een probleem dat hard wordt uitgespeeld. Iedereen weet dat de eigen binnenlandse politiek dwingend kan zijn, en heeft daar begrip voor. Bovendien zie je zo ook hoe democratisch Brussel is: vier kleine landen kunnen zich niet laten overrulen door vier grote. Er wordt onderhandeld totdat het voor iedereen verteerbaar is.’

Lees verder:

Na hele nacht vergaderen nog geen akkoord over EU-herstelfonds
Na een nacht onderhandelen hebben de Europese regeringsleiders nog altijd geen akkoord bereikt over het Europese herstelfonds en de meerjarenbegroting. Dit terwijl de top eigenlijk zaterdag had moeten eindigen.

Italiaanse voorpagina’s over moeizame EU-top: ‘Slechts een Rutte nodig om EU te verwoesten’
Dit weekend werden de Europese leiders het opnieuw niet eens over een hulppakket om de coronacrisis het hoofd te bieden. Italiaanse kranten reageren woedend op de harde opstelling van met name Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden