'Ik dacht eerst: kakkerlak, stap, boem, dood'

'Kakkerlakken zijn eigenlijk een soort herkauwers. Ze eten, geven over, en genieten het prakje nog een keer. Zo kan hun ontbijt uit het riool in uw keukenkastje terechtkomen.'..

Voorlichter A. Dekkers van de Roteb-ontsmettingsdienst is de steun en toeverlaat van iedereen in Rotterdam die verrast wordt door krakend tropisch vouwpapier op pootjes. Onvermoeibaar en vol enthousiasme vertelt ze de bewoners van de Lieve Verschuierstraat in Delfshaven over het beestje dat ze vandaag met haar mannen komt verdelgen.

Een bewoonster klampt haar aan in een portiek. 'Ik dacht in het begin nog: kakkerlak, stap, boem, dood', zegt de vrouw. 'Maar ze werden groter en groter.' Doodtrappen kan prima, bevestigt Dekkers. 'Maar wist u dat u ze ook heel goed met kokend water kunt overgieten?'

Binnen loopt A. Brand met zijn verdelgingsspuit. 'Zijn de kassies leeg, de plinten vrij?', roept hij. Met een mondkapje op besproeit hij alle door bewoners vrijgemaakte plinten en keukenkastjes, en de naden tussen muur en plafond. Het middel drijft de dieren uit de kieren en doodt ze.

Terwijl de beesten tien jaar geleden nog nauwelijks in Rotterdam bekend waren, zijn kakkerlakken nu Brands brood geworden. Vandaag ontsmet hij met twee anderen 54 woningen in zeven portieken. Er gaat gaat geen dag voorbij of er is ergens in de stad een verdelgingsproject. Vorig jaar behandelde hij met zijn collega's vijfduizend huizen. De werkdruk was zo groot, dat een van zijn maten maandenlang met RSI thuis zat. De kakkerlakken bezorgden hem een spuitarm.

'We hebben een niet-thuisje. Deze vrouw werkt niet mee', zegt Brand. 'Ik ben de bron niet', zegt de vrouw terwijl ze verwijtend naar haar buren kijkt. 'Het zit beneden. Ik ben heel schoon.' Er wordt notitie van gemaakt. Zijn er over een tijdje weer kakkerlakken, dan moet mevrouw opdraaien voor de kosten. Schoon of niet, iedereen moet zijn plinten vrijmaken en keukenkastjes leegruimen, anders mislukt de bestrijding. Hoe vervelend en beschamend sommigen het ook vinden.

Dekkers legt uit dat schoon of vies zijn weinig te maken heeft met het bezoek van kakkerlakken. 'Alleen een smerig huishouden is niet genoeg. Het gaat om aanvoer van buitenaf. Vooral via toko's en winkels met tropische producten, maar ook via een tweedehands koelkast of zelfs in een videoband van de videotheek kunnen de beestjes je huis besluipen.'

Flat- en renovatiewoningen zijn favoriet bij de kakkerlakken, zegt Dekkers. Daar weten ze hun weg via dubbele wanden en ventilatieroosters naar de buren te vinden. 'Wie ze wil stoppen, neemt een pantykous en trekt die over het luchtfilter. Ziet er niet uit, maar werkt wel.'

Dekkers begeleidt de verdelgingen al drie jaar. Ze praat bijna liefdevol over haar beestjes en trekt van leer tegen fabels. Doodtrappen bevordert de verspreiding niet, zegt ze. Mannetjes hebben geen eitjes, en vrouwen ook niet altijd, bovendien hoeven ze niet bevrucht te zijn. 'Er bestaan wel éénslachtige kakkerlakken die geen bevruchting nodig hebben, maar die leven in Suriname. Wij hebben het hier over de Duitse kakkerlak. Die heet zo omdat hij is onderzocht door een Duitser. Het beestje kan anderhalve centimeter worden. In totaal bestaan er wel drieduizend soorten kakkerlakken.'

Er is vandaag weinig engs te zien. Slechts een enkele woning geeft direct na het spuiten zijn beestjes prijs. Maar dat kan ook anders, vertelt Dekkers. 'We komen in huizen waar hele trossen aan de deur hangen.'

Spuiter André Brand laat zich er niet door afschrikken. Hij heeft lange, rode krullen; aantrekkelijk voor kakkerlakken, maar nog nooit is hij door een diertje naar huis vergezeld. Behalve kakkerlakken doet hij ratten, muizen, duiven en wespen. Ook ruimt hij totaal vervuilde huizen leeg. 'Lekker toch, dit werk? Je komt van alles tegen, het is gevarieerd. Elke dag wat anders.'

Dekkers doet er evenmin paniekerig over. Van een kakkerlakkenplaag wil ze niet spreken. 'Maar we krijgen ze nooit meer weg uit Rotterdam. Er komt altijd weer nieuwe aanvoer uit de tropen.'

Echt erg is dat niet, vindt ze. Ratten, muizen en duiven zijn veel grotere ziekteverspreiders. Kakkerlakken leiden in het ergste geval tot besmetting met de salmonella-bacterie.

De overlast die het ongedierte geeft, zit vooral in de enorme reproductiesnelheid. Onder ideale omstandigheden kan een paartje in één jaar vierhonderdduizend familieleden produceren. Wie kakkerlakken heeft, moet zich daarom tijdig melden.

De grootste schade die de beesten kunnen veroorzaken, is volgens Dekkers psychisch van aard. 'Je ziet soms vrouwen die helemaal nergens meer toe komen. Ze zitten maar op hun bank te turen naar de hoeken waar de kakkerlakken vandaan kunnen komen. Die mensen hebben geen leven meer.'

Anderen deert het allemaal niet. Achter Dekkers wacht een bewoner tegen alle adviezen in de bestrijding in zijn woning af. Hij maakt het zich gemakkelijk op bed en droomt verder, terwijl spuiter Brand het gif om hem heen verspreidt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden