‘Ik dacht eerst dat het een grap was’

Heeft Bosnië het Europees Kampioenschap Voetbal gewonnen? Nee, maar daar leek het in de nacht van maandag op dinsdag wel even op, toen de inwoners van Sarajevo spontaan de straat op gingen.

Van onze correspondent Jan Hunin

‘We vielen op onze knieën en schreeuwden ‘Fuck Yugoslavia’ en ‘This is Bosnia’’, zegt Kenan Catcovic, een 20-jarige student, in een poging om de euforische taferelen van de voorbije nacht opnieuw tot leven te roepen. Wagens reden op hetzelfde moment luid toeterend door de straten.

Zoals voor de meeste inwoners van het overwegend door Moslims bevolkte Sarajevo was ook voor Catovic de arrestatie van Karadzic het moment waarop hij jaren had zitten wachten.

Je kan het de met een Bosnische vlag uitgedoste student moeilijk kwalijk nemen. Als leider van de Bosnische Serviërs was Karadzic tijdens de Joegoslavische burgeroorlog verantwoordelijk voor de 43 maanden durende belegering van zijn stad. De kogels en raketten die tussen 1992 en 1995 vanuit de door de Serviërs gecontroleerde heuvels op Sarajevo werden afgevuurd, maakten in totaal meer dan tienduizend dodelijke slachtoffers. Vijf maal meer inwoners raakten gewond.

Hikmet Karacic, de vriend van Catovic, bekent dat hij eigenlijk niet meer op een proces tegen Karadzic had durven hopen. ‘Ik dacht dat het om een grap ging’, zegt hij, wanneer hij vertelt hoe zijn broer hem ’s nacht wakker maakte met het nieuws van de arrestatie. En hij was niet de enige. Toen dezelfde nacht de organisator van een muziekfestival in een andere stad een concert liet onderbreken om het publiek van het verrassende nieuws op de hoogte te brengen, barstte dat in lachen uit. Pas nadat enkele minuten later de sms-jes van vrienden en familie hun werk hadden gedaan, brak spontaan applaus uit.

Toch laat de arrestatie van volksvijand nummer één bij de meeste inwoners van Sarajevo een wrang gevoel achter. ‘Waarom heeft het dertien jaar moeten duren voor hij werd opgepakt?’, vraagt een man die in het centrum aan het winkelen is zich hardop af. Midhat Osmanbegovic is er zoals bijna iedereen in het centrum van Sarajevo van overtuigd dat Karadzic in ruil voor zijn steun aan de vredesverdragen van Dayton, door de internationale gemeenschap jarenlang de hand boven het hoofd is gehouden. De winkelende veertiger neemt het het Westen kwalijk dat ze de gewezen leider van de Bosnische Serviërs een paar keer door de mazen van het net liet glippen.

Zoals veel inwoners die de oorlog actief hebben meegemaakt, vindt Osmanbegovic het eigenlijk te laat voor een proces. Hij vreest dat oude wonden opnieuw zullen worden opengereten. ‘Bijna de helft van de families van Sarajevo heeft gemengd bloed. Een proces zal meer kwaad dan goed doen.’

Afgaande op de matige belangstelling die enkele straten verderop een anti-Karadzicbetoging lokt, is Osmanbegovic lang niet de enige die er zo over denkt. Op het plein zijn enkele tientallen betogers komen opdagen. ‘De mensen hebben andere problemen. Ze zijn met hun werk of hun familie bezig’, zegt Malik, een student journalistiek, die zegt uit solidariteit met de slachtoffers te zijn gekomen. Ook hij heeft gemengde gevoelens over het komende proces. Hij vreest dat Servië Karadzic als zondebok zal gebruiken om zichzelf van oorlogsschuld vrij te pleiten.

Even verderop staat een groepje oude mannen gepassioneerd naar een partijtje schaken te kijken. Voor wat er zich enkele meters verderop afspeelt, hebben ze niet de minste belangstelling. Als de naam Karadzic valt, halen ze onverschillig de schouders op. ‘Schaken is belangrijker’, zegt een van hen, zonder van het reuzenbord op te kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden