Column

Ik bewonder de radicale optimist Ahmed Aboutaleb

Radicalisering

Vandaag houdt Ahmed Aboutaleb, de burgemeester van Rotterdam, in het Witte Huis in Washington een inleiding over de aanpak van radicalisering onder islamitische jongeren. Morgen zal hij ook president Obama met zijn inzichten kennis laten maken, evenals collega-burgemeesters uit Amerikaanse steden die ook worstelen met het probleem van radicaliserende jongeren.

Sinds de aanslagen in Parijs is Ahmed Aboutaleb wereldberoemd, vooral door zijn heldere oproep aan extremisten op te rotten. Maar vermoedelijk hebben ze in Washington vooral gekeken naar het track record van zijn stad Rotterdam, van waaruit relatief weinig jongeren naar IS zijn vertrokken en waar radicalisering al vijftien jaar onderwerp van gesprek en beleid is - en kennelijk niet geheel zonder succes.

De dader van de twee aanslagen in Kopenhagen was mogelijk geradicaliseerd in de gevangenis of door zijn betrokkenheid bij het Palestijns-Israëlische conflict. Wellicht was zijn radicalisme ontvlamd na 'Parijs'. Hoe dan ook: hij was een schoolvoorbeeld van een geradicaliseerde jongere.

Wat moeten we doen tegen radicalisme?

Er zijn overal preventieprojecten, volgens D66 moeten we wijkagenten inzetten en minister Bussemaker ziet een belangrijke rol weggelegd voor leraren. Volgens de Engelse kroonprins Charles komt radicalisering doordat er 'zoveel gekke dingen' op internet staan - wat op zich wel waar is, maar als bruikbare analyse toch tekortschiet.

Radicale opvattingen zijn best lekker. Een onwrikbaar wereldbeeld heeft zijn aantrekkelijke kanten - het verschaft aangename zekerheden en voorkomt veel getob. Elke wereldreligie en elke wereldideologie kent zijn radicalen - vaak mensen met heimwee naar de radicale wortels en zuivere dogma's van de overtuiging die ze aanhangen.

Niet iedereen houdt van twijfel als levenshouding.

Radicalisme is op zich niet erg - we hadden hier vroeger een Politieke Partij Radicalen en die bestond louter uit totaal ongevaarlijke, geweldloze types. Maar het vervelende van sommige andere radicalen is dat ze, behalve radicaal in hun opvattingen, ook radicaal zijn in de overtuiging van het eigen gelijk en tevens in de rechten die dat gelijk hun verleent, zoals bijvoorbeeld het neerschieten van cartoonisten.

Op NOS.nl staat een interview met Aboutaleb, naar aanleiding van zijn reis naar de VS. De vraag luidt hoe we radicalisering van moslimjongeren moeten voorkomen. Aboutaleb: 'Mensen die in hun hoofd hebben uitgemaakt dat ze het recht hebben anderen te doden, houd je niet binnenboord met een baan.' En, zegt hij, ook niet met goed onderwijs.

Jammer, want dat zijn oplossingen waarbij je je tenminste iets kunt voorstellen. Volgens Aboutaleb ligt de oplossing echter in het antwoord op de volgende vraag: 'Wat maakt dat deze mensen hun waarheid construeren op basis van hetzelfde boek waarvan anderen zeggen: dat is een fantastisch boek dat mij legitimiteit geeft om mens te zijn?'

Dat is andere koek. Rond die vraag zijn oorlogen uitgevochten, in de discussie erover zijn miljoenen doden gevallen en uit de gekozen antwoorden zijn naties ontstaan - onder meer die van ons.

Er is geen absolute waarheid, er zijn alleen geconstrueerde waarheden. Aboutaleb hoopt dat verlichte moslims in Europa en de VS (samen iets meer dan 1 procent van de totale wereld-moslimpopulatie) kunnen zorgen voor een nieuw geconstrueerde waarheid in de islam - een redelijke, verlichte waarheid die geen mensenoffers nodig heeft.

Ik bewonder de radicale optimist Ahmed Aboutaleb.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.