Ik ben voor een verbod op vuurwerk, maar met weemoed

Vanaf vandaag mag er weer vuurwerk worden aangeschaft. Mits afkomstig van een leverancier met vuurwerkbunker én sprinklerinstallatie. De maximumhoeveelheid per persoon bedraagt 25 kilo. Meteen lekker gaan knallen is er niet bij. Pas op 31 december vanaf 18.00 uur mag het en voor 02.00 uur op 1 januari moet het weer zijn afgelopen. De boete is honderd euro.

Een beetje socioloog zou aan de hand van het nationale vuurwerkbeleid een mooi beeld kunnen schetsen van de ontwikkelingen in het Nederland van de afgelopen vijftig jaar. Dat zou een tendens laten zien van laat maar waaien naar steeds strakkere overheidscontrole. Vroeger kon je onbekommerd knallen, nu is het een kwestie van tijd voor we in omheinde veiligheidsruimtes mogen genieten van een van gemeentewege georganiseerde vuurwerkshow.

Mijn broer en ik sloegen vroeger meteen na Kerst voor een maandsalaris aan zakgeld 'astronauten' en 'donderslagen' in, die we in de dagen daarna in een orgie van kabaal tot ontploffing brachten. Mijn broer, geknipt voor een baan bij de explosievenopruimingsdienst, fabriceerde daarnaast met het kruit uit de rotjes vuurwerkbommen waarbij vergeleken de huidige Cobra 6-handgranaten klein bier zijn; het Friese dorp waar wij woonden schudde op zijn grondvesten. Zo gaat het eind december nu eenmaal, zeiden de mensen verdoofd. Er was nog lang geen Meldpunt Vuurwerkoverlast en ook geen Inspectie Leefomgeving en Transport voor vuurwerkcontroles.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid pleitte op 1 december voor een algeheel vuurwerkverbod. In veel steden zijn vuurwerkvrije zones ingesteld. Bij de politie hebben ze een 'programmamanager jaarwisseling'. Dankzij 'Project Oorworm' werd 28 duizend kilo illegaal vuurwerk in beslag genomen. De Stichting Maatschappij en Veiligheid pleit voor vuurwerkshows. De VNG houdt vooralsnog vast aan de vrijheid van vuurwerk. Ook vuurwerk is een terugkerend nationaal debat geworden.

'De winkels, die de begeerde donderslagen verkopen, staan de dagen na Kerstmis in het centrum van de jeugdige belangstelling.' Foto anp

Volgens de opiniepeilers van I&O Research tekenen zich diverse nieuwe maatschappelijke kloven af. Links is voor een vuurwerkverbod en rechts is tegen. Op het platteland wordt vuurwerk afsteken nog als een mooie traditie gezien, in de steden neemt de populariteit af. Hier zien we duidelijk parallellen met de Zwarte Pietendiscussie. Langzaam maar zeker neemt het percentage burgers dat voor een algeheel verbod is toe (nu 47 procent); in combinatie met vuurwerkshows wordt een verbod door 53 procent gesteund. Het is dus duidelijk welke kant het opgaat.

Tegengas kwam gisteren van 'puberpedagoog' Marina van der Wal, in het AD. Volgens haar kunnen ouders vuurwerk juist goed gebruiken om kinderen te leren omgaan met 'risico's, gevaar en kicks'. De band tussen vooral vaders en hun kinderen kan volgens haar worden versterkt door samen te delen in de vreugde van het knallen.

Het Oogheelkundig Gezelschap is het daar niet mee eens. Net zomin als het Verbond van Verzekeraars (de schade aan huizen en auto's bedraagt elk jaar tussen de twaalf en vijftien miljoen euro), de zorgverzekeraars (Oud en Nieuw slaat meteen al een flink gat in de budgetten) en degenen die wijzen op de milieuverontreiniging en de financiële verspilling (zeventig miljoen euro).

Wat ooit tamelijk ongecompliceerd vermaak was - met ingecalculeerde risico's - past nu in de trend van risicovermijding. Je kon die dingen het veiligst aansteken met een sigaar, maar wie rookt er nog dodelijke sigaren? Ik ben voor een verbod, maar wel met een weemoedig gevoel.


Vuurwerkverbod en -genot

Snelrecht, voorlichtingscampagnes, vuurwerkvrije zones...
Er is de afgelopen jaren vanalles geprobeerd om oud en nieuw rustiger te laten verlopen. Desondanks wordt de jaarwisseling er niet veiliger op, zo concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid begin deze maand. (+)

De veiligheidsrisico's rond de jaarwisseling zijn volgens de Onderzoeksraad onevenredig groot geworden. Er zou daarom een verbod moeten komen op knalvuurwerk en vuurpijlen, zo bepleit de raad.

Slechts een handvol gemeenten is van plan bij de komende jaarwisseling centrale vuurwerkshows te organiseren. De vuurwerkvrije zone is een veel populairdere maatregel.

Pyrofoor de Amsterdam is een van de grootste bedrijven in de Nederlandse vuurwerkbranche. Directeur en oprichter Paul Phillipsen raakte al vier vrienden kwijt aan vuurwerkongelukken.

Wat vinden de lezers van het vuurwerkdebat?
'Stoere mannen, ga maar lekker op een groot veld stunten als een rund, maar laat mij erbuiten.' Een selectie van de scherpste lezersbrieven.

Meer over