'Ik ben soms een hele tijd bezig met één seconde'

Jeroen Kuitenbrouwer (45) componeert tunes voor de huisstijl van omroepen en programma's op radio en tv. 'Iets in de trant van Coldplay, kan dat?'

'Zang gebruik ik weinig. Een uithaal zonder tekst, dat kan nog. Je moet er voorzichtig mee zijn. Een stem staat al snel op de voorgrond. Een luisteraar denkt meteen: wie is dat? Dan hoor je de muziek niet meer.


'We doen de huisstijl voor Nederland 2, Nederland 3, RTL 8 en Radio 4. De tunes voor programma's als Ik Vertrek, Kassa en RTL 4 Luchtvaartpolitie zijn ook van ons. Het gaat om liedjes, ik noem het toch liedjes, van enkele seconden. Zo'n zogenoemde ident voor een zender duurt maar zeven tellen. Voor de radio is het na twaalf seconden wel afgelopen. Een uitlooptune mag wel wat langer, dat kan weleens twee minuten worden.


'Ik hou van dat gepriegel. Ik ben soms een hele tijd bezig met één seconde. Dat logo van RTL 8 verdwijnt, en duikt weer op en bevriest dan. Dat ene moment moet je accentueren. Niet met muziek, want dat gaat de al klinkende melodie in de weg zitten. Het is dit geworden: je hoort een ruis aanzwellen, reverse cymbal, een achterwaarts afgespeelde slag op een bekken, en dan een tik op een houtblokje. Alles toonloos. Het is zoeken, proberen en dan weet je gewoon: dit is 'm.


'Je moet meedoen aan een pitch om zo'n opdracht binnen te halen. Stephen Emmer en Martijn Schimmer zijn de belangrijkste andere spelers op dit terrein. Het begint meestal met het inzenden van een sample, die goeddeels op de computer is gemaakt. Sommige opdrachtgevers zijn heel specifiek. Iets in de trant van Coldplay, kan dat? Voor de huisstijl voor Nederland 2 kregen we eerst veel informatie. Je moet weten dat het de zender is van de actualiteit, de verdieping, de achtergrond. Dat de kijker wat ouder is. We kregen een heel boekwerk mee, waarin wordt beschreven waar hij op is geabonneerd, welke kleding hij draagt, in welke auto hij rijdt. Maar ik lees niet alles, hoor. Je voelt het wel aan.


'Ik heb lang gepuzzeld. Wat doen we? Strijkers? Gitaren? Ik vond vlak voor de deadline een melodietje op de piano. Dat heb ik gespiegeld, en de toonhoogte daarvan veranderd. Je hoort eerst een galm aankomen, dan het gespiegelde deel, nog wat diffuus, gevolgd door het feitelijke thema, en dat sterft dan weer weg. Het past perfect bij die draaiende kubussen met het logo van 2. We hebben het opgenomen met verschillende akoestische instrumenten. Dat past bij 2. Zoiets hoef je voor 3 FM niet te doen. Dan gebruik je een vette synth.


'Voor Radio 4 hebben we een monsterklus gedaan, de idents en de afzonderlijke programma's, met het Radio Filharmonisch Orkest. Het moest toegankelijk zijn, modern, maar niet te arty, het mag de luisteraars niet afschrikken. We kwamen uit in de buurt van Beethoven en Mozart, maar dan een fractie later. Dit was een vondst: je hoort in de ident een kleine xylofoon van hout. Dat geeft er net dat frisse tintje aan.


'Ik krijg geregeld reacties. Ik heb eens een huilende vrouw aan de lijn gehad die telkens geëmotioneerd raakte door een tune die ik voor Radio 1 had gemaakt. Of mensen vragen waar ze de cd met de hele compositie kunnen krijgen. Dat ik mijn werk in anonimiteit doe, vind ik niet erg. Ik zit niet te wachten op beroemdheid. Ik ben lekker aan het maken en ik heb nog etalages ook. Ik word soms zelf ook verrast. Jaren geleden heb ik voor een muziekuitgeverij een cd met sporttunes gemaakt. Veel blazers, dat werk. Laatst zat ik in vliegtuig van Transavia en hoorde ik bij een promotiefilmpje die muziek voorbij komen. Verrek, dacht ik, dat ben ik.'


ACHTERGRONDMUZIEK

Jeroen Kuitenbrouwer begon als gitarist in allerlei bandjes. Hij studeerde muziekwetenschappen en studiotechniek in Den Haag en liep stage bij een bedrijf waar muziek voor reclame werd gemaakt. Op een tweedehands Atari-computer speelde hij een cd met eigen tunes vol. Dat leidde tot een aanstelling bij muziekuitgeverij Dennis Music. Zijn eerste opdracht voor de omroepen was het maken van de achtergrondmuziek bij een belspelletje tijdens Arbeidsvitaminen. In 1999 trok hij de aandacht met een nieuwe tune voor Radio 1, waarin het koper had plaatsgemaakt voor strijkers met een lichte beat eronder. Hij is een van de vier leveranciers van de muziek die te horen is tijdens Teletekst op tv, tussen de herhalingen van het Journaal. Hij schrijft ook muziek voor hoorspelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden