'Ik ben onschuldig', in behoorlijk Duits

Was Mounir el Motassadeq lid van de Hamburgse Al Qa'ida-cel die de aanslagen op het World Trade Center pleegde? Of was hij slechts bevriend met de zelfmoordpiloten?...

'Ik heb de ramp net als iedereen in deze zaal op televisie gezien en was geschokt. Ik kon niet begrijpen dat mensen die ik ken zoiets doen.'

Als verdachte heeft Mounir el Motassadeq het laatste woord. Hij is onschuldig, zegt hij. De 28-jarige student elektrotechniek uit Marokko heeft een schrander gezicht, een goed verzorgd baardje en draagt een kleurige trui. Hij spreekt behoorlijk Duits, zij het met een accent.

Achter het pantserglas en de stalen deuren van zaal 327 van de Hamburgse rechtbank zegt hij nog een laatste keer: ja, hij was bevriend met drie zelfmoordpiloten en andere deelnemers aan het complot. Hij verrichtte vriendendiensten voor ze. Maar hij was niet op de hoogte van hun plan, dat hij als vreedzame moslim nooit goedgekeurd zou hebben.

'Ik wist echt niet dat ze in de VS waren. Atta zei dat hij naar Maleisië ging. Al Shehhi ging naar Afghanistan. Ik had geen reden daaraan te twijfelen.' Hij spreekt helder en het klinkt oprecht. Maar volgens de aanklagers liegt Motassadeq, en maakte hij vanaf het begin deel uit van de Hamburgse terreurcel onder leiding van zijn vriend en mede-student Mohamed Atta, de piloot van het eerste vliegtuig dat zich in het World Trade Center boorde.

'Hij werd niet gebruikt. Hij wist en wilde dat een zo groot mogelijk aantal mensen zou worden gedood', aldus de aanklagers. Ze eisen vijftien jaar cel wegens medeplichtigheid aan 3045 moorden en lidmaatschap van een terroristische vereniging.

Motassadeq was 'een wieltje dat de machine aan de gang hield', zeggen de aanklagers. Vanuit Hamburg hielp hij te verbergen dat de terroristen vertrokken waren, beheerde hij de bankrekening van de tweede zelfmoordpiloot, Marwan Al Shehhi, en maakte hij geld over waarmee uiteindelijk de vlieglessen werden betaald.

De aanklagers hebben getuigen opgeroepen die berichtten over radicaal-islamitische uitspraken van Motassadeq, bijvoorbeeld dat 'we op het graf van de joden zullen dansen'. In de drieënhalve maand die het proces duurde bleek onder meer dat de kapers wellicht traangas hebben gebruikt bij hun overval in de vliegtuigen.

De advocaten van Motassadeq laten in hun gedetailleerde slotpleidooi weinig heel van wat de aanklagers een 'mozaïek van kleine steentjes' noemen, die samen het bewijs vormen. De herinneringen van de getuigen zijn onbetrouwbaar, tonen zij aan. 'Wat blijft van het mozaïek over? Vermoedens, speculaties en interpretaties', zegt advocaat Hartmut Jacobi, en eist vrijspraak.

Het bewijs is volgens experts op de tribune inderdaad dun. Maar één punt spreekt sterk tegen Motassadeq: hij is twee maanden lang militair opgeleid in een Al Qa'ida-kamp in Afghanistan, iets wat hij bij zijn eerste verhoor ook nog ontkende. Een spijtoptant die beweert lijfwacht van Bin Laden geweest te zijn, getuigde dat Motassadeq er ook een toespraak van Bin Laden bijwoonde.

'In de islam is het wenselijk dat men het schieten, het rijden en het zwemmen leert', wierp de verdachte tegen. Zijn advocaat vergelijkt het met het 'politieke toerisme' naar Palestijnse kampen in de jaren zestig. 'Sommigen werden terroristen, maar een heleboel anderen niet.' Volgens de aanklagers bezochten alleen jihadstrijders de kampen.

De rechters doen aanstaande woensdag uitspraak. Het is een oneerlijk proces geweest, zeggen drie Arabische kennissen van Motassadeq, die hem groeten door het glas. 'Ze hadden vanaf de eerste dag geen enkel bewijs.'

Motassadeq en zijn advocaten zijn verontwaardigd over het ontbreken van een getuige die zijn onschuld zou kunnen aantonen: de Jemeniet Ramzi Binalshibh, een naaste medewerker van Bin Laden die het contact met de Hamburgse cel onderhield. Hij zit gevangen in de VS, maar de geheime diensten weigeren het verhoor openbaar te maken.

Op de stoep van het statige justitiegebouw zegt advocaat Jacobi dat de hele wereld een veroordeling verwacht. De rechters staan onder druk. 'Bij zo'n misdaad moet nu eenmaal een schuldige worden gevonden', zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.