'Ik ben niet veranderd, mijn omgeving is veranderd' Laat Bergkamp maar gewoon voetballen

Dennis Bergkamp voelt zich nog altijd niet geroepen zijn stem te verheffen of bondscoach Hiddink van advies te dienen. 'Ik hoef niet zonodig mee te praten over de speelwijze of de opstelling.' Hij beperkt zich daags voor de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Noorwegen tot een waarschuwing....

PAUL ONKENHOUT; JOHN VOLKERS

Van onze verslaggevers

Paul Onkenhout John Volkers

NOORDWIJK

Als er wat over Dennis Bergkamp wordt gezegd, en er wordt veel over hem gezegd de laatste maanden, moet hij daar vaak om lachen en zijn ouders en broers ook. Want wat wordt gezegd en geschreven slaat vaak nergens op, vindt de familie.

Bondscoach Hiddink vertelde onlangs dat Bergkamp in Engeland anders is gaan lopen, met rechte rug, en dat hij minder bevreesd is in de kopduels. 'Oh ja? Niks van gemerkt.'

En wie weet het beter dan hij zelf? 'Er wordt nu plotseling gezegd dat ik er zo ontspannen bij loop. Ik ben weer eens veranderd, zogenaamd. Als we daar thuis over praten, liggen we allemaal in een deuk. Want de mensen die mij goed kennen, weten dat ik niet ben veranderd.' Vast staat slechts dat hij vanavond met het Nederlands elftal Noorwegen ontmoet en hij binnenkort vader wordt.

Bergkamp, zo wordt gezegd, is gretiger geworden sinds hij het blauw-zwart van Internazionale heeft verruild voor het rood-wit van Arsenal. Hij is weer de frisse, onbevangen speler die hij tot 1993 bij Ajax was. Hij lacht weer. Hij passeert weer tegenstanders. Hij scoort weer. Hij is niet meer de terneergeslagen jongeman die zich door de Italiaanse Serie A voelde verstoten. Hij piekert niet meer. Enzovoort.

'Tja, ik ben gelukkig in Engeland, maar in Italië was ik niet ongelukkig. Daar was ik als voetballer ongelukkig. In Engeland ben ik als mens èn als voetballer gelukkig. Ik scoor weer, kom vaker op televisie, maar niet ìk ben veranderd, maar mijn omgeving. En ik speel weer zonder pijn. Dat mocht ook wel een keer, na twaalf maanden.

'Ik kan nu veel meer laten zien dan in Italië. Eindelijk kom ik weer eens bekaf van een training. Dat is me in Italië nooit gebeurd. Daar stond ik alleen maar te rekken en te strekken.

'Let op, het Engelse voetbal is wild en snel, werd gezegd toen ik bij Arsenal tekende. En het is wild en snel. Ik was erop voorbereid, maar toch heeft het me verrast. Ik ga mee in dat spel, ik moet mee en voel me er fit en sterk genoeg voor. En dan komt het op kleine dingen aan.

'Vorm is de bal goed aannemen op een cruciaal moment en niet van je voet af laten springen. Of op de goede plaats staan na die voorzet. Ik heb eindelijk weer eens het gevoel dat alle dingen in het veld kloppen. Dat heb ik lang gemist.'

Hiddink riep hem dit jaar uit tot leider van Oranje. Herinner Bergkamp daaraan en hij zucht diep en zegt: 'Tja.' Hij is geen leider, heeft daar de ambitie niet voor en vertelt maar weer eens dat hij het in het veld niet alleen kan opknappen. Laat hem nou maar gewoon voetballen.

Behoefte om de bondscoach te adviseren heeft hij niet of nauwelijks en hij verheft zijn stem alleen in noodgevallen. Dat is Bergkamp: soms in het oog springend, maar altijd onderdeel van het geheel.

'Ik hoef niet zonodig mee te praten over de opstelling of de speelwijze. Ik kom naar het trainingskamp en ben dan overal op voorbereid. Daar hoor ik wie er zullen spelen en hoe er gespeeld gaat worden. En ik ga akkoord. Ik ben geen dwarsligger.

'Ik heb geen behoefte om me overal mee te bemoeien. Als Hiddink besluit mij in de aanval aan Ronald de Boer te koppelen, vind ik dat prima. Ik begrijp zijn argumenten. De Boer kan mijn aanspeelpunt zijn, zoals Pettersson dat bij Ajax was. En het is niet voor de eerste keer dat we samenspelen. Soms mislukte het, zoals bij het WK, maar het is vaker goed dan fout gegaan.

'Ik houd me afzijdig. Ik had tegen Hiddink kunnen zeggen: selecteer Jonk en stel hem op. Maar zo werkt dat niet en dat weet Jonk ook wel. Als ik al mijn vrienden in het voetbal zou laten selecteren, zou de groep héél groot worden, dertig spelers misschien wel.'

Na het WK werd veel van hem verwacht, en van spelers als Winter, Roy en Jonk die de beroemde afzwaaiers moesten vervangen. Het clubje stelde teleur. Roy en Jonk worden niet meer geselecteerd, Winter is na zijn schorsing reserve en Bergkamp stelde in de kwalificatiereeks voortdurend teleur.

Bergkamp speelde niet of hij speelde slecht. Hem werd een slappe instelling verweten, bijvoorbeeld toen hij zich 's ochtends voor vertrek naar Wit-Rusland afmeldde met een niet al te ernstige blessure. Bondsarts Kessel opperde dat de blessure ook mentale oorzaken had.

Onderwijl werd uit het oog verloren dat Bergkamp in het Nederlands elftal jarenlang goed voor de dag kwam en zowel in 1992 (EK in Zweden) als in 1994 (WK in Amerika) als gids excelleerde. Nog steeds is zijn score in Oranje indrukwekkend: veertig duels, 23 goals.

Er is gezegd: het Nederlands elftal kan het niet zonder Bergkamp die in slechts in drie van de negen kwalificatieduels meespeelde, eenmaal scoorde en daar een strafschop voor nodig had (Malta-thuis). Bergkamp erkent dat de oogst schamel is.

Maar hem valt niets te verwijten, vindt hij, en schuldig voelt hij zich niet. 'We hebben goede spelers, maar door blessures niet de kans gehad er een goed elftal van te maken. Een goede ploeg is altijd een vaste ploeg. Wat dat betreft heeft het ons niet mee gezeten.'

En er is die lichte neiging tot zelfoverschatting, typisch Nederlands lijkt het wel. 'Nederlandse voetballers zijn soms iets te speels en te weinig meedogenloos. Als de kwalificaties beginnen sluipt er zoiets in de ploeg van: ach, dat toernooi heeft pas over twee jaar plaats. Het is nog niet echt begonnen. Pas aan het eind zet iedereen zijn schouders er onder. Dat is lichtzinnig.

'Zoals er nu plotseling wordt gezegd: ach, die Noren, het zijn maar Noren. Maar bijvoorbeeld Fjrtoft, die heb ik in Engeland een paar maal gezien en hij is daar een van de beste spelers. Het zijn voetballers, geen Malta-types die er alleen maar op uit zijn om het spel van de tegenstander te ontregelen.

'Nederlanders vinden het maar niks, dat Noorse voetbal. De Noren voelen zich gekrenkt. Ze vinden dat we veel te laatdunkend over ze doen. Nou, prima, laat ze maar komen met dat mooie voetbal.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden