'Ik ben het gewend om van weinig of niets te leven'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt Robert Vuijsje in een reeks interviews. Rapper-schrijver Massih Hutak: 'Ik heb multicultureel eet- en dategedrag.'

Massih Hutak. Beeld Robin De Puy

In Afghanistan was de vader van Massih Hutak (24) ingenieur. 'Hij werkte met buitenlandse bureaus, in landen als Iran, Rusland en Pakistan. Mijn moeder was lerares Engels. Toen de Taliban aan de macht kwam, moesten ze vluchten. Mijn ouders waren net bezig met hun carrières, het kwam niet goed uit.'

Via Pakistan kwamen ze in Nederland terecht. Zijn vader werkt als taxichauffeur. 'Hij heeft stage gelopen bij een architectenbureau, werkte mee aan de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Tijdens die stage zag ik hem veranderen, hij leefde weer. Toen hij geen contract kreeg, ging hij terug op de taxi. Daar heeft hij het moeilijk mee, hij is verdrietig. En ik ook. Het is tragisch.

'In Afghanistan kwamen wij uit een geschoolde familie. Mijn vader is streng en veeleisend, hij is nooit tevreden over wat zijn kinderen presteren. Als ik op school een 7 haalde, zei hij: hiervoor doen we het niet. Hij zegt vaak: wat je morgen moet doen, doe je vandaag en wat vandaag moet, doe je nu.'

Wanneer kwam je naar Nederland?

'Op 17 juli 1998, in een azc in Zevenaar. Met mijn vader en twee oudere broers. Mijn moeder kreeg borstkanker, ze is overleden in Pakistan. In dat land was ook onrust, mijn vader heeft zijn plan om naar het Westen te gaan doorgezet. Wat ik me van Zevenaar herinner: een gymzaal vol stapelbedden. Het Nederlands elftal haalde dat jaar de halve finale op het WK in Frankrijk. Ik dacht: wat vet dat we in dit land zijn, hun voetbalteam is goed, dan is de rest van het land dat vast ook.

'Via Hoogeveen kwamen we in Crailo, midden in 't Gooi, met veel kinderen uit Bosnië en Kosovo. Bij dat azc stonden slagbomen, we mochten er niet uit. We liepen altijd naar de rand van het kamp, achter het hek zag je die mooie grote huizen en dure sportauto's voorbijrijden. Ik heb daar een zwemdiploma gehaald. Dat motiveerde, een echt diploma.

Massih Hutak (Afghanistan, 1992) is elke donderdag Druktemaker in De Nieuws BV op Radio 1. In 2011 verscheen bij Atlas Contact zijn boek Toen God nog in ons geloofde. Hij schrijft sinds zijn 11de Nederlandstalige liedjes. De afgelopen jaren werkte hij aan nieuwe muziek met zijn producer Kerem. De ep Error is net verschenen.

'Het volgende azc was in Helmond, in die buurt woonde al een oom. Soms mochten we met hem het dorp in. Die oom was de eerste die tegen me zei: mensen gaan raar naar je kijken, maar trek je er niets van aan. Mijn vader liep met ons over straat, ik dacht dat mensen het vet zouden vinden, een alleenstaande vader met drie kinderen. Zo was het niet. Ik weet nog dat ik in het zwembad Farsi praatte met mijn broers en iemand zei: hier spreken we Nederlands.

'In Amsterdam-Osdorp kregen we een woning die later werd gesloopt. Daar woonden we voor het eerst tussen kinderen die eruitzagen zoals ik, alleen spraken ze allemaal vloeiend Nederlands. Gregory van der Wiel, die later bij Ajax ging spelen, was onze buurjongen, hij kwam vaak bij ons over de vloer. Volgens mij heeft hij nog de joystick gestolen van de PlayStation van mijn broer. Ik kreeg meteen een fijn gevoel, ik was opgegroeid met Bollywoodfilms. In Osdorp bouwden ze een hindoetempel, een mandir, dat herkende ik.

'Op school moest ik me voorstellen, in groep 6. Ik zei: ik ben Massih uit Afghanistan. De kinderen dachten dat het in Afrika lag, of in Marokko. Dat heeft me altijd verbaasd. Is het zo veel gevraagd om te verwachten dat mensen weten: Afghanistan ligt in Azië en ik ben geen Arabier?

'In de klas begonnen een paar kinderen te giechelen. Dat maakte grote indruk. Ik dacht: wacht maar, straks spreek ik beter Nederlands dan jullie allemaal. Dat werd echt mijn missie. Op de basisschool heb ik een poëziewedstrijd gewonnen. Bij de prijsuitreiking ontmoette ik voor het eerst een BN'er, Sipke Jan Bousema.'

Nederlands
'Bij het genieten van Nederlandse muziek zoals van André Hazes, Re-Play en Maarten van Roozendaal.'

Afghaans
'Als ik Afghaans eet, met de familie die hier is.'

Eten
'Mantoe, een Afghaans voorgerecht met bladerdeeg en lamsgehakt.'

Partner
'Ik heb multicultureel eet- en dategedrag. Surinaams, Somalisch, Iraans. Ze moet vooral mooi zijn.'

Mohammed-cartoons
'Die moeten zeker worden gemaakt. Maar ik begrijp dat mensen erdoor worden geraakt.'

Waar hoorde je bij?

'Wanneer ik bij een Surinaamse vriend thuis kom, zie ik dat hij op dezelfde manier tegen zijn ouders spreekt als ik, hij zegt ook u tegen ze. En ze hebben plastic hoezen om de bank en de afstandsbediening. Bij Turkse of Marokkaanse vrienden zie ik hetzelfde, ik herken me in hoe zij leven. Ik ben opgegroeid met een Algerijnse en een Dominicaanse vriend, dan wil ik ook die landen zien.

'Afgelopen winter ben ik naar Marokko geweest met een vriend. Als ik niet in Nederland terecht was gekomen, had ik Marokko nooit leren kennen. We reden door de bergen en ik vertelde aan iemand die daar woonde dat ik in Nederland voor Marokkaan word aangezien. Afghanistan ligt daar duizenden kilometers vandaan, maar die man zei: dit is ook jouw land.'

Wat wilde je worden?

'Eerst ben ik het vak leraar in gerold, ik gaf Nederlands en maatschappijleer op een vmbo in Amsterdam-Noord. De leerlingen luisterden naar dezelfde hiphopmuziek als ik. Ik dacht steeds: vinden jullie dit goed? Wacht maar tot je mijn ding hoort. Ik leerde ze het werkwoordelijk gezegde, alleen dacht ik: die kinderen verdienen beter, in mijn hoofd ben ik bezig met andere dingen.

'Ik heb ontslag genomen en ben me gaan richten op muziek maken. Het was niet de eerste keer dat ik van baan wisselde, ik ben het gewend om van weinig of niets te leven. Het moeilijkste was dat ik een goede band had met de leerlingen. Gelukkig kom ik ze bijna elke week tegen in Amsterdam-Noord.

'Wat ik wilde: verhalen vertellen, de vorm maakt me niet veel uit. Ik heb eerder een verhalenbundel geschreven, maar ik voel me het meeste thuis in de hiphopmuziek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden