'Ik ben een Brabantse jongen die grappen maakt en zingt'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt Robert Vuijsje in een reeks interviews. Comedian Nabil Aoulad Ayad ( 32 ): 'Als er tijdens een optreden Brabanders zijn, voel ik me verbonden.'

Beeld Robin De Puy

In Waalwijk werd elk jaar carnaval gevierd, maar Nabil Aoulad Ayad mocht niet meedoen van zijn ouders. 'Mijn vader vond dat carnaval hetzelfde was als de ramadan en het Suikerfeest. Bij carnaval hoor je veertig dagen te vasten en mag je drie dagen feestvieren. Maar in Brabant schrappen ze het moeilijke deel, ze willen alleen feestvieren. Dat klopte niet, vond mijn vader: ze vierden het Suikerfeest en de ramadan sloegen ze over.

'Terwijl iedereen vrij was, moest ik me tijdens carnaval op school melden. In een klas met zes kinderen van Jehovah's Getuigen, die om het uur vroegen of ik geloofde in leven na de dood. Ik zei: ja, daarom zit ik hier met jullie. Zelfs de andere Marokkaanse kinderen mochten meedoen met carnaval. Waarom? Misschien omdat hun ouders wel zelfreflectie hadden?'

Eerst woonde hij in de Witte Wijk. 'De warmte kon je peilen aan de brandende kruizen die in de tuinen stonden, zoals bij de Ku Klux Klan. In die wijk woonde vooral white trash. Wij waren het enige Marokkaanse gezin. Waarom of all places Waalwijk? Het was alsof we een groepje negers waren tussen white supremacists.

'Later verhuisden we naar Zanddonk, ook in Waalwijk. Daar zaten we niet meer midden tussen de uitkeringstrekkers. Ik denk dat in heel Waalwijk zeven of acht Marokkaanse gezinnen wonen. Er waren meer Turken. Die werkten in de leerfabriek, Waalwijk is een schoenenstad. Of wij ons verbonden voelden? In Marokko kennen ze Turkije van de soapseries, in Turkije hebben de meeste mensen nog nooit van Marokko gehoord.'

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen onlangs zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met rapper-schrijver Massih Hutak (Afghaans) en Jouman Fattal (Syrisch).

Hoe kwamen je ouders hier?

'Via Spanje en Frankrijk was mijn vader al in Nederland beland. Op vakantie in het Rifgebergte zag hij mijn moeder in de verte. Hij liep naar haar toe en zei tegen de man die bij haar was: doe die maar. Tijdens de vakantie hebben ze elkaar beter leren kennen, zijn ze verloofd en getrouwd. Zo ging dat. Mijn moeder wilde wel naar Nederland. Toen ze hier woonde, zag ze pas: het weer was klote, mijn vader was altijd aan het werk en ze kende niemand.

'Mijn vader werkte in een slachthuis, als kippenslachter, daarna opende hij een eigen restaurant. Het was traditioneel, tegen mijn moeder zei hij: jij blijft thuis, ik regel alles. Toen overleed hij, ik was 9. Van een huisvrouw veranderde mijn moeder in iemand die van 7 tot 5 werkte en zes kinderen onderhield. Ik was de oudste jongen, tegen mij werd gezegd: jij bent de man in huis, je moet het gezin beschermen. Mijn vader had altijd plannetjes voor mij, ik kon op hem vertrouwen. Ik zou in Amerika gaan studeren. Nu moest ik zelf mijn plannen maken.'

Nabil Aoulad Ayad (Nederland, 1984) speelde onder meer in de tv-programma's Onderweg naar morgen, De co-assistent, BAAS Raymann en Alpacas.

Vanaf oktober staat hij in de theaters met zijn soloprogramma Tijdmachine. 'Daarin heb ik een nummer over carnaval. Het lied dat ik zing heet De kut van Marjolijn, het publiek doet altijd mee. Dan denk ik: wow, jullie klappen nu voor de kut van Marjolijn.'

Welk plan werd dat?

'Als Brabander keek ik naar Hans Teeuwen, dat wilde ik ook. Voor zijn komst was het cabaret te braaf, dat trok me niet. Hij heeft alles ontregeld. Het probleem was: ik woonde in Waalwijk, daar was niets. Het enige wat we hadden: één keer per jaar try-outs voor nieuwe voorstellingen. Een feministische witte chick met dreadlocks aanhoren over haar reis naar Afrika. Ik zag mezelf niet in een legging op een podium een rare dans uitvoeren. Ik dacht: dan word ik de eerste Marokkaan die gaat doen wat Hans Teeuwen doet. Tot iemand me een tape gaf van Najib Amhali. Ik wist, nu wordt het makkelijker. Eerst zag ik niet hoe Marokkanen in een theater terecht zouden komen, niet in de zaal en niet op het podium. Dat was iets voor geëngageerde rijke mensen.'

Nederlands
'Als ik Nederlanders zie in het buitenland. En bij Amerikaanse collega's ben ik De Nederlander. Zo voel ik me dan ook.'

Marokkaans
'Bij mijn moeder thuis.'

Eten
'Ik eet alles, behalve varken. Thais en Indonesisch vind ik lekker.'

Partner
'Hiervoor heb ik alles afgewerkt, nu heb ik een Marokkaanse vriendin. Once you go Marokkaans, dan ga je niet meer terug.'

Mohammedcartoons
'Natuurlijk heb je de vrijheid om die te maken, maar je weet van tevoren dat er 1,3 miljard moslims zijn en daar zitten er veel tussen die het niet leuk vinden.'

Je bent ook acteur.

'In het begin werd ik getypecast als Marokkaan, dat is logisch. Ik heb alles gespeeld, van terrorist tot dief tot verkrachter. Je moet gewoon je meters maken, ik heb geen toneelschool gedaan. In de tv-serie De co-assistent had ik voor het eerst een andere rol. Een tenniskampioen die in een ziekenhuis ging werken. Ik denk dat ze hadden gevraagd: Nasrdin Dchar, jij kunt niet? Achmed Akkabi ook niet? Oké, dan nemen we Nabil. We maken er grappen over als we elkaar zien bij elke casting voor een Marokkaanse rol. Dan doen we alsof we verbaasd zijn: huh, wat doe jij hier?'

Wat voor comedian wilde je worden?

'Ik hou van spelen met vooroordelen, maar ik benader alles vanuit Nabil. De Marokkaan uit Amsterdam-West met een kalasjnikov kan ik wel spelen, maar dat ben ik niet. Ik ben de jongen die in Brabant van gabbermuziek hield en terechtkwam tussen de skinheads die zeiden: jij bent wél een goede Marokkaan. Als ik optreed in het land en er is een groepje Brabanders, dan voel ik toch verbondenheid. Wij weten waar we vandaan komen.

'Ik denk dat je twee soorten performers hebt. De mensen die iets willen veranderen en de mensen die een jeugdtrauma moeten verwerken en willen laten zien: ik kan het heus wel. De eerste categorie trekt mij meer. Ik wil dat het publiek me echt leert kennen als Nabil. Niet die ene Marokkaan of de tweede Najib Amhali. Ik wil dat ze Nabil zien, met zijn eigen karakter. Een Brabantse jongen die grappen maakt en zingt - o ja, en zijn ouders komen uit Marokko.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden