Column

'Ik ben de man van drie ton'

Op de koffie bij een graaiende zorgbobo.

Maarten de Bloois wil best vertellen over zijn gouden handdruk.

De graaiende zorgbobo zit in zijn tuin achter de dijk in een dorp aan de IJssel; het verhaal is lang geheimgehouden, zegt hij, maar hij wil het best vertellen. Vorige week stond hij samen met z'n gouden handdruk van drie ton op de voorpagina: de schande kreeg een naam. Iemand om de schuld te geven - hij begrijpt hoe het werkt.

Is Maarten de Bloois een graaier? Hij klapt een tuinstoel uit. Man in spijkerbroek en leren pantoffels - alleen de bretels en de architectenbril zijn attributen die je ook bij zorgbobo's ziet, maar eerlijk gezegd, daarvoor is hij toch te, nou ja, zelf omschrijft hij zich uiteindelijk als 'een beetje naïef'. Publieke graaiers praten niet, die blijven keurig in de coulissen, probeer maar eens een luchtverkeersleider te bereiken, een arts-bestuurder of zo'n thuiszorgtype - die hebben een pokerface en een corporate communications manager om het rookgordijn dicht te houden. Hij niet.

De PvdA stuurde vrijdag met haar nieuwsbrief aan de leden het archetype van de graaier mee: een compositietekening van een man met woest doorlopende wenkbrauwen, monumentale sigaar schuin uit het hoofd, handen vroom gevouwen: Albert Hahn terug van weggeweest. Kamerlid John Kerstens schreef er een opsporingsbericht bij: 'Onze belastingcenten moeten immers naar goede zorg', en: 'Er bestaat ook zoiets als fatsoen'. Dat zijn eigen minister er nauwelijks in slaagt het voor elkaar te krijgen, stond er niet bij.

De PvdA stuurde haar leden een archetype van een graaier.

Maar goed. 3 ton van onze belastingcenten ging dus naar Maarten de Bloois, nadat hij was ontslagen als voorzitter raad van bestuur van Hanzeheerd, een kleine christelijke instelling voor ouderen, met vestigingen in Hattem (De Bongerd) en Heerde (Brinkhoven). 3 ton voor een dorpsdirecteur - schande. Hij zegt: 'Ik snap dat journalisten het zo opschrijven. Maar dit is een ander verhaal.'

Jaja. Alle veelverdieners die ik eerder sprak hadden een verhaal: ik werk er hard voor, ik heb er niet om gevraagd, het is de markt, het is de raad van toezicht, het is het systeem waar we samen voor gekozen hebben, weet je wel wat een Tweede Kamerlid verdient. Geld went snel, ook bij degenen die het niet van zichzelf hadden verwacht.

Maarten rekent voor: van 3 ton hou je na belasting 146 duizend over. Daarvan moet hij nog zeven jaar leven tot zijn pensioen. Hij kijkt me aan: overtuigd? Nou ja - 3 ton blijft 3 ton, daar huur je een hoop verpleegkundigen voor. Die nooit een gouden handdruk krijgen.

Maar het verhaal is nog niet af. En het gaat niet over geld, maar over macht. Maarten was 23 jaar de baas van Hanzeheerd. Op een gegeven moment moest alles anders en werd hij voorzitter van de raad van bestuur. De consultants van de Hay Group adviseerden hoge salarissen buiten de cao om, want het kon en het mocht en het was in de mode en de vereniging van zorgbestuurders vond het mooi. Dat was de sfeer. Dat is wat het bedrijfsdenken heeft gebracht: Dikke Ikken, voorheen directeur, thans voorzitters raad van bestuur bij gefuseerde instellingen met moeilijke namen waar de conciërge hoofd huisvestingsmanagement heet, de boekhouder controller en de secretaresse corporate communication manager.

'Maar wij hebben dat nooit gedaan', zegt Maarten. 'Ik dacht altijd: wees mens, werk met hoofd, hart en handen, dan kom je een heel eind. Ik heb ook nooit een auto van de zaak gehad.' Hij verdiende bruto 7.300 euro per maand en met Bouwina Schuttel, lid raad van bestuur 'samen geeneens de balkenendenorm'.

Maar Maarten de Bloois werd ziek. Een ruiterembolie, stolsel in de longslagader, 'iedereen dacht dat ik doodging' - en dat deed hij niet. Hij kwam terug - 'en dat', zegt Maarten, was niet de bedoeling. Bouwina Schuttel, twintig jaar lang 'collega en vertrouweling', was op zijn stoel gaan zitten en ging er niet meer vanaf. Er is, zegt Maarten, 'een deal' gesloten met Willem Bouwstra, voorzitter raad van toezicht. Er is 'een coup gepleegd'. 'Er is, op zijn zachtst gezegd, gezooid.'

Een koningsdrama, culminerend in ontslag en een rechtszaak over de vergoeding. Hij won. De rechter, verbluft omdat het ontslag geen reden had, kwam met die vertrekvergoeding, 'een klap geld maar ik had liever doorgewerkt'. Nu zit hij in de tuin met als erfenis van een werkzaam leven: het geld en zijn naam op de voorpagina van de krant. Zijn koninklijke onderscheiding, zijn voorgangerschap in de kerk, zijn vrijwilligerswerk - alles in de schaduw. 'Ik ben de man van 3 ton.'

Ik bel Bouwina Schuttel, ze wil niet reageren. Ik bel Willem Bouwstra, hij neemt niet op. Als Maarten de Bloois ze tegenkomt bij de supermarkt in het dorp, zeggen ze niets meer tegen elkaar.

Tijdens zijn ziekte is in instelling Hanzeheerd volgens Maarten 'een coup gepleegd'.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden