'Ik bén dat wijf, alleen niet het wijf dat slecht rijdt'

Ze kreeg een festivaltent met tienduizend man in vervoering, maar had ook eens een recensie met één ster. Vandaag verschijnt Carolien Borgers' nieuwe album en gaat haar volgende show in première.

null Beeld null

Cabaretier of cabaretière?

'Ik noem mezelf cabaretier. Je kunt het onderscheid tussen man en vrouw benoemen en op die manier bespreekbaar maken, of je zegt: we zeiken er niet over. Ik weet niet wat beter is. Wél dat ik het nog steeds een fascinerend gegeven vind dat, wanneer je met zijn drieën in de auto zit en je ziet een andere auto slordig invoegen, die drie mensen zeggen: dat zal wel een wijf zijn. Ergens wil ik me niet associëren met dat wijf, vandaar dat ik waarschijnlijk 'cabaretier' zeg en mensen verbeter die mij cabaretière noemen. Maar ik bén wel dat wijf, alleen niet het wijf dat slecht rijdt - ik rijd heel goed.

'Laatst las ik in een recensie over Louise Korthals op de website 8Weekly: 'Het verfrissende is ook nog dat ze moeilijk te plaatsen is in het vrouwelijke cabaret: eindelijk geen zure of miskende huisvrouw vol zelfmedelijden en het leeggemolken concept van mannen en vrouwen.' Nou, ik heb al tien jaar geen vrouwelijke cabaretier meer over haar menstruatie gehoord.

'De reden dat er meer mannen dan vrouwen in dit vak zitten is gewoon biologisch, denk ik. De jongetjes op het schoolplein versieren de meisjes door de grappigste en de leukste te zijn. De meisjes versieren de jongens door knap en lief te zijn. Humor werkt beter zonder nuance. Mannen maken makkelijker een harde grap dan vrouwen, omdat vrouwen over het algemeen iets onzekerder zijn en zich verfijnder willen uiten.'

CV Carolien Borgers

1983 Geboren in Breda
2001-2005 Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie
2008 Cabaretdebuut Snars
2010 Makkelijk praten
2011-2012 Mag ik u kussen? (AVRO)
2011-2013 Columnist Altijd wat (NCRV)
2013 Happy End
2013 Kandidaat Wie Is De Mol? (AVRO) en panellid Volgende week (RTL4)
2014 Album De Andere Ik en voorstelling Zeker weten

Carolien Borgers (tweede van rechts) met Kees Tol, Zarayda Groenhart en Art Rooijakkers van de genomineerde serie Wie is de Mol? op de rode loper voor aanvang van het Gouden Televizier-Ring Gala in Carré. Beeld null
Carolien Borgers (tweede van rechts) met Kees Tol, Zarayda Groenhart en Art Rooijakkers van de genomineerde serie Wie is de Mol? op de rode loper voor aanvang van het Gouden Televizier-Ring Gala in Carré.

Lowlands of Kulturhus Dinxperlo?

'In augustus stond ik op Lowlands met Always Hardkoor, een akoestische happy hardcore-medley die ik een paar jaar geleden heb bedacht met mijn vaste gitarist Ocker Gevaerts. In de Alpha, de grootste tent van het festival, 10 duizend man, om één uur 's middags. Ik kreeg daarna veel mailtjes van dertigers. 'Ik moest huilen omdat ik opeens weer wist wie ik was, vroeger', dat soort dingen schreven ze. Ook Giel Beelen en Lowlands-directeur Eric van Eerdenburg stonden tijdens Forever Young te janken.

'Het bevestigde wat ik al wist: nostalgie is zó'n sterk wapen. Muziek appelleert aan een gevoel van vroeger. Bij het horen van die liedjes weet je nog hoe je vroeger stond te hakken en hoe graag je gabber wilde zijn. Het is geen gimmick, maar een ode.

'Lowlands is een van de waanzinnigste dingen die ik ooit heb meegemaakt en een groter podium ga ik waarschijnlijk niet meer krijgen. Toch kies ik voor Kulturhus Dinxperlo. In een zaal met tachtig man publiek heb je natuurlijk meer contact met de zaal. Dat vind ik fijner. Ik speelde in de afgelopen maanden de try-outs van mijn nieuwe voorstelling Zeker weten, ook in boerenschuren in Dinxperlo.

'Na het eerste applaus steken Ocker en ik in de coulissen altijd óf een duim omhoog óf we maken een gebaar van 'mwoah'. Een soort steen, papier, schaar dus, maar we hebben er nog nooit verschillend over gedacht.'

Happy End of Zeker weten?

'Zeker weten is mijn vierde voorstelling en de meest persoonlijke tot nu toe. Ik wilde het graag hebben over een idee waarmee ik ben opgegroeid: alles is mogelijk, als je maar hard genoeg je best doet. Inmiddels weet ik dat onze generatie de eerste is die het minder goed gaat hebben dan haar ouders. Ik zie dat de maakbaarheidsgedachte zijn weerslag heeft op leeftijdsgenoten die werkloos thuis zitten. Want die gedachte werkt ook omgekeerd: wanneer iets niet lukt, zal het wel je eigen schuld zal zijn.

'Vroeger oordeelde ik daar makkelijk over. Dit jaar kreeg mijn vader kanker en is na zes jaar mijn relatie uitgegaan. De thematiek van mijn voorstelling lag al vast, maar door deze gebeurtenissen begon ik me af te vragen hoeveel invloed je wel of niet hebt op de loop van je leven.

'Wanneer het gaat over mijn ontwikkeling als cabaretier, probeer ik niet te hard voor mezelf te zijn. Ik ontwikkel me ten overstaan van een publiek en volgens mij is het zaak me steeds minder aan te trekken van wat dat publiek verwacht. Ze kopen een kaartje voor mijn show, dus kennelijk vinden ze mij interessant. Daar durf ik nu meer dan vroeger op te vertrouwen.'

Eén ster in een recensie: drie dagen onder een deken of gewoon doorgaan?

'Als je je vak uitoefent op een podium zeg je tegen mensen: vind hier maar wat van. Vaak zijn de reacties positief, maar het betekent ook dat je soms een kutmailtje krijgt van iemand uit het publiek en dat een recensent in een krant kan zeggen dat je leeg bent van binnen. 'Happy End zakt als een baksteen door de ondergrens van wat je het publiek kan aandoen', schreef Patrick van den Hanenberg over mijn vorige voorstelling in de Volkskrant. Het heeft precies drie dagen geduurd voor ik dat naast me neer kon leggen. Ik moest wel spelen in die drie dagen, dat was niet tof. Zijn recensie was hard, onnodig hard.

'Ik heb hem een paar maanden daarna ontmoet. Toen ik hem een hand gaf en mijn naam zei kreeg hij paarse vlekken in zijn gezicht en begon hij een beetje raar te stamelen. Ik kon alleen maar denken: ik geloof dat jij ook weet dat het héél naar is wat je hebt gedaan.'

Engagement of navelstaren?

'Ik vind navelstaarderige mensen eigenlijk altijd een beetje irritant. Ik houd het meest van cabaretiers die zich constant verhouden tot alles om hen heen en niet schuwen ook hun persoonlijke engagement in een voorstelling te stoppen, zoals Theo Maassen en George Carlin. Bij Theo is een verhaal over de euthanasie van zijn vader meer dan alleen een persoonlijk verhaal. Het zegt ook iets over hoe we met zijn allen met de dood omgaan.

'Navelstaren is meer gelegitimeerd in muziek dan in een cabaretvoorstelling. Muziek schrijf je meestal niet vanuit je engagement, maar vanuit je gevoel. Mijn album De Andere Ik is een break-upplaat, na een lange relatie. Mensen noemen het de 'seven-year itch', hè. Ik moet me opnieuw tot alles verhouden, tot mijn vriendengroep, mijn familie, mijn huis, mijn leven. Joni Mitchell heeft het tot in het extreme gedaan, de liefde van haar leven verlaten om te kunnen schrijven. Ik hoop niet dat dat uiteindelijk ook blijkt te zijn wat ik doe, maar zo voelt het soms wel.'

Etten-Leur of Los Angeles?

'Tijdens het schrijven van Zeker weten ben ik drie keer een maand naar Los Angeles gegaan. Ik wilde naar de kern van de maakbaarheidsmaatschappij, waar je te pas en te onpas wordt gevraagd wie je bent en wat je doet. Honderden meisjes die actrice willen worden, werken in de horeca. Dat heeft iets treurigs, maar ook iets prachtigs, want het verhaal dat zij zichzelf vertellen is dat ze het allemaal gaan maken. Met het uitserveren van ieder drankje kunnen ze worden ontdekt.

'Los Angeles is heel individueel en knetterongezellig, maar die stad dwingt je in elk geval niet lui te worden. Je moet constant op de toppen van jezelf kunnen zitten als je het wilt maken, maar eigenlijk ook als je er wilt leven, zo duur is het. Soms vind ik het fijn om ergens naartoe te gaan waar ik én niks voorstel én waar ik keihard moet werken, gewoon omdat er anders niks gebeurt.'

Moederskind of vaderskind?

'Vaderskind. Mijn vader is heel gesloten. Vooral wat hem ontroert en waar zijn emotie zit, is voor mij altijd een mysterie geweest. Ik dacht dat ik het mysterie zou kunnen ontrafelen nu hij ziek is, maar een mens verandert niet.

'Tegelijk vind ik het ook mooi dat mijn vader een mysterie is en blijft. Hij kan iedereen zijn. Als ik mocht kiezen tussen twee deuren, 'mysterie ontrafeld' of 'mysterie behouden', dan zou ik het eigenlijk niet weten.'

Cabaretvoorstelling Zeker weten is vanaf 19/12 in het theater te zien. Het album De Andere Ik komt dezelfde dag uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden