'Ik begrijp de verdedigingslinie van Blair niet'

Minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer (CDA) wil niets weten van de vragen van met name de PvdA over de door de Nederlandse regering geschetste dreiging van Saddam Hussein....

- Hebben landen die voor militair optreden pleitten, bijvoorbeeld Groot-Brittannië of Nederland, feiten omtrent Saddam Husseins dreiging aangedikt of overdreven?

'De Nederlandse regering zeker niet. Alles wat wij hebben gezegd is uitdrukkelijk neergelegd in resoluties van de Veiligheidsraad. In resolutie 1441 (die op 8 november 2002 werd aangenomen en die Irak een 'laatste kans' gaf mee te werken, red.) staat dat Irak massavernietigingswapens heeft en jarenlang niet in aan vorige resoluties voldaan heeft. Omdat Nederland zich altijd op VN-resoluties baseerde, heb ik nooit de aandrang gehad om iets te gaan aandikken.'

'Ik begrijp de verdedigingslinie van Blair niet. Mijn antwoord is: lees resolutie 1441. Niet Nederland maar de VN vonden dat er in Irak zulke wapens waren en dat dat een bedreiging was. Je moet nu niet, zoals de oppositie doet, de bewijslast omkeren.'

- Maar dat is toch iets te makkelijk. De nu betwiste claim dat Irak binnen 45 minuten zulke wapens kon afvuren stond, evenals de claim over zogenaamde pogingen uranium uit Afrika te betrekken, in een Brits rapport waarvan de Nederlandse regering toen verkondigde dat ze de analyse deelde.

'Ja, dat is namelijk een directe en reële dreiging, maar het woord 45 minuten is nooit door mij in de mond genomen. Bovendien waren die rapporten getoetst door onze inlichtingendiensten.'

- Maar de regering deelde die Britse analyse, waarvan een aantal bouwstenen nu onjuist blijkt of ten minste in twijfel wordt getrokken. Heeft u de Kamer dan tóch onjuist ingelicht?

'Op geen enkele wijze, want ik had dat Britse inlichtingenrapport niet nodig om te zeggen wat ik heb gezegd. Ik heb de dreiging levensgroot genoemd op basis van de Veiligheidsraad, die Irak onder hoofdstuk VII van het VN-Handvest zag als bedreiging van de internationale vrede. Daar had ik stevigere uitspraken over kunnen doen!'

- U neemt afstand van Blair?

'Nou nee, maar ik begrijp zijn verdediging niet. Kijk, Engeland is niet vergelijkbaar, want Blair is geconfronteerd met de dood van Kelly (de Britse wapenexpert naar wiens zelfmoord een commissie onder Lord Hutton onderzoek doet, red.) en Blair zit met een rapport dat misschien anders is ingekleurd - dat weet ik niet, dat moet Hutton nu uitzoeken.'

- Nederland vond dat de wapens weg moesten, maar dat het regime mocht blijven.

'Dat klopt, je moet binnen het internationale recht blijven. Er moet ook een discussie komen over nieuwe voorwaarden waaronder je, in mislukte staten of bij grove mensenrechtenschendingen kunt interveniëren. We hebben multilateralisme met tanden nodig. Want is het internationale systeem nu gereed voor de uitdaging van Iran? Ik meen van niet.'

- Maar u moet toch toegeven dat er een geloofwaardigheidsprobleem is?

'Helemaal niet, en voor de Amerikanen ook niet, zolang in resolutie 1441 staat wat er staat.

- Heeft de regering-Blair een geloofwaardigheidsprobleem?

'Nee, het moet eerst aangetoond worden of dat zo is. Daarom zeg ik: Blair is nu in een totaal andere situatie.'

- Of er wel of niet massavernietigingswapens worden gevonden maakt voor u niets uit?

'Nee, als er helemaal niks wordt gevonden ga ik niet twijfelen. Dan zou ik zelf de bewijslast omdraaien. De hele VN-exercitie is er altijd op gericht geweest dat de bewijslast bij Saddam Hussein lag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden