Opinie

'Ik antwoord één keer, en dan hoop ik dat de vraag nooit meer herhaald wordt'

Ferdows Kazemi windt zich op over de vraag die Petra Grijzen stelde aan ChristenUnie-voorman Arie Slob. 'Hij verstond haar niet goed. En ik neem het hem niet kwalijk.'

Schoolplein in Amsterdam.Beeld ANP

Hoe komt het dat we soms een woord precies in zijn tegenovergestelde betekenis verstaan? Arie Slob hield op dinsdagavond een lang verhaal over de 'bedreiging' van moslims in reactie op Petra Grijzen die hem vroeg of 'moslims' een 'verrijking' voor Nederland waren. Hij verstond haar niet goed. En ik neem het hem niet kwalijk. We horen al meer dan een decennium lang dat 'moslims' een bedreiging voor de wereld zijn.

Dat is met 9/11 versterkt en nooit opgehouden. Het is alsof je iemand vraagt of kankercellen een verrijking zijn voor het lichaam. De vanzelfsprekendheid van de moslimbedreigingen die al jaren gepropageerd wordt bracht Arie Slob in verwarring. Eerlijk gezegd twijfelde ik zelf ook of ik het goed hoorde toen Grijzen het over een 'verrijking' had.

De uiteindelijke reactie van Slob nadat hij begreep wat de presentatrice bedoelde, was geen antwoord op haar vraag en zij nam genoegen met dat- naar mijn mening- onbevredigende antwoord. Wellicht wist zij zelf ook niet wat de regisseur precies met die vraag bedoelde. Als je vraagt of moslims een verrijking voor onze maatschappij zijn, bedoel je niet of ze zich ver genoeg aangepast hebben aan de normen en waarden van de maatschappij of dat zij bijdragen aan onze welvaart.

Bomaanslagen
Verrijking impliceert in dit geval een cultureel gegeven, een religieus aspect; anders gebruik je de term 'moslims' niet. In dat geval heb je het over immigranten. We weten al wat de bedreigingen van moslims zijn voor de wereld. Die kennis is gebaseerd op historische feiten als 9/11, verschillende bomaanslagen die door moslimextremisten in een deel van de wereld gepleegd zijn, islamitisch regimes in Iran en Saoedi Arabië, onderdrukking van andersdenkenden in een groot deel van de islamitische wereld enz.

Deze bedreigingen zullen blijven bestaan en onze zorgen ervoor zijn zeer gegrond. Het is overigens een open deurtje om steeds te herhalen dat we niet alle moslims over één kam moeten scheren. Er is slechts één man in Nederland die super allergisch is voor alle moslims en aangezien hij na zijn drastische nederlaag een toontje lager is gaan zingen, hoeven we geen energie te verspillen aan de erkenning van een al vaststaand feit.

'Zijn moslims een verrijking voor Nederland?' Ik ergerde me mateloos aan deze vraag. Waar en in welk tijdperk leven we? Nederland heeft er lang over gedaan om de invloed van de religie in het dagelijkse leven van het individu en in de politieke sfeer tot een minimum te beperken. Wij hebben een seculier systeem, wij hebben een rechtstaat. Wetenschap en humane normen en waarden bepalen ons handelen en gedrag. En er is een onafhankelijke rechter die dat toetst aan de wetten.

Wat mankeert ons?
Opeens willen we weten of moslims een verrijking zijn voor onze maatschappij. Wat mankeert ons dat we mensen gaan indelen bij verschillende religieuze groeperingen? Katholieken, protestanten, joden, moslims, hindoes. Wordt in een volgend verkiezingsdebat straks deze vraag gesteld?: 'Wat vindt u als meneer pastoor bij u langskomt om te vragen of er al een volgend kind op komst is?'

Moslims hebben geen recht om te denken dat ze op grond van hun religieuze overtuiging onze maatschappij kunnen verrijken, evenmin als christenen, joden, hindoes enz. En ik geloof ook niet dat de Nederlandse moslims dat willen. Houd dan ook op met die suggestieve vraagstelling. Ik ben dolgelukkig dat ik in dit land nergens hoef op te geven wat mijn religie is, in de veronderstelling dat ik een religie heb.

Ik ben gezegend met een systeem dat mij beschermt tegen de wandaden van veel religies. Ik heb geen behoefte aan welke religie dan ook, die mijn leven wil verrijken. Het leven van ieder Nederlander wordt dagelijks opnieuw verrijkt met het feit dat hij of zij in een vrij en democratisch land leeft. Dat heeft de Nederlander te danken aan de verlichting en niet aan de religies die in dit land gepraktiseerd zijn/worden.

Ik zal één keer antwoord geven op de vraag of 'moslims een verrijking zijn voor onze maatschappij', en hoop dat deze vraag nooit meer herhaald wordt. De islam als instituut kan nooit een maatschappij verrijken. Net als veel andere monotheïstische religies bevat de islam veel ondemocratische en onderdrukkende elementen die de autonomie van het individu aantasten en de individuele en collectieve vrijheden in een samenleving beperken.

Bedreiging
En op het moment dat deze religie zich institutioneel manifesteert zal eerder sprake zijn van bedreiging dan verrijking. Een moslim die zich staatsrechtelijk buiten het instituut islam bevindt en geen mogelijkheid krijgt om deze elementen met zich mee te dragen heeft niets meer en niets minder te bieden dan een christen of een jood. De positieve elementen van de religie van een moslim zijn ook aanwezig in humane normen en waarden. Deugden als naastenliefde, solidariteit en respect voor elkaar vormen een stevige basis in het islamitische geloof.

Maar dat zijn geen uitzonderlijke elementen, je kunt ze ook in andere religies en in het humanisme terug vinden. Er is dan ook geen sprake van een verrijking als Nederlandse moslims deze deugden met zich meedragen. Deze elementen zijn bovendien vanzelfsprekendheden die in elke gezonde maatschappij aanwezig horen te zijn. En de negatieve elementen van islam kunnen in een seculiere maatschappij geen uiting vinden.

Een moslim zal dan ook onze seculiere maatschappij net zo verrijken of bedreigen als een jood of christen. Ooit, toen ik nog een heel jong meisje was, werd mijn leven verrijkt door de verhalen uit de Koran die me opriepen tot verdraagzaamheid, liefde, zorg voor minder bedeelden en minder validen. Het duurde niet lang voordat de Koran in handen van het instituut islam viel en ik geconfronteerd werd met de donkere kanten van dit instituut. Ik heb beide kanten van de islam meegemaakt. Mijn leven werd daardoor zowel verrijkt als bedreigd.

Maar toen wist ik niet dat er geen religie nodig was om levens te verrijken of te bedreigen. Nu wel. Miljoenen mensen verrijken hun leven met waardevolle deugden zonder een religie te belijden. Wilders wordt bedreigd omdat hij zich tegen moslims afzet en Bennie Jolink omdat hij zich tegen Wilders afzet. Laat we dan ook ophouden over de verrijking of bedreiging van de Nederlandse samenleving door moslims of aanhangers van welke andere religie dan ook.

De wereld en in het bijzonder Europa is ooit hard gestraft voor religie- en rassen-indeling. En ik denk dat Nederland langzamerhand religie-moe en in het bijzonder islam-moe begint te worden.

Ferdows Kazemi is publiciste en columnist voor Volkskrant.nl.
Volg haar op Twitter: @FerdowsKazemi

 
Er is slechts één man in Nederland die super allergisch is voor alle moslims en aangezien hij na zijn drastische nederlaag een toontje lager is gaan zingen, hoeven we geen energie te verspillen aan de erkenning van een al vaststaand feit.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden