IJsland opnieuw naar stembus na doofpotschandaal met vader van premier

IJsland gaat opnieuw naar de stembus nadat één van de drie coalitiepartners vrijdag is opgestapt. De partij Heldere Toekomst is het vertrouwen in de premier kwijtgeraakt nadat diens partij heeft geprobeerd een schandaal waarbij de vader van de premier betrokken was in de doofpot te stoppen.

De huidige premier van Ijsland: Bjarni Benediktsson. Beeld anp

Het begon met een brief aan de minister van Justitie, waarin werd gevraagd het strafblad van een zedendelinquent te vernietigen. Volgens een oud IJslands gebruik kan de eer van een veroordeelde misdadiger hersteld worden als hij drie aanbevelingsbrieven krijgt. Op deze manier kan hij, na het uitzitten van zijn straf, gemakkelijker een nieuw leven opbouwen.

Het gebruik is zeer omstreden en afgelopen zomer ontstond er onrust toen het strafblad van een veroordeelde pedofiel op deze manier werd geschrapt. Deze maand kwam daar een tweede kwestie bij: de minister heeft de eer hersteld van een man die in 2004 tot 5 jaar cel is veroordeeld omdat hij zijn stiefdochter 12 jaar lang heeft verkracht, vanaf het moment dat zij 5 jaar oud was.

Er was veel media-aandacht voor de zaak. Nadat de stiefdochter in een interview vertelde hoe surrealistisch het voor haar was dat de dader geen strafblad meer had, werd er druk op de regering uitgeoefend om te vertellen wie de aanbevelingsbrieven voor deze man hadden geschreven. Dat weigerde de regering te doen. Pas nadat de media een beroep hadden gedaan op de Wet Openbaarheid van Informatie, werd donderdag duidelijk dat één van de schrijvers de vader van de premier is.

Hierop stapte de partij Heldere Toekomst uit de coalitie en kan IJsland opnieuw voortijdig naar de stembus. De vorige regering viel vorig jaar na onthullingen in de zogeheten Panama Papers. De toenmalige premier bleek miljoenen euro's aan familiekapitaal bij een offshorebedrijf te hebben ondergebracht dat belangen had in IJslandse banken. Eind oktober volgden vervroegde verkiezingen, en het duurde tot begin dit jaar voordat er een coalitie was gevormd. Die had een meerderheid van slechts één stem.

Premier Bjarni Benediktsson zei vrijdag te hopen dat de nieuwe verkiezingen al in november gehouden kunnen worden. Of dat ook gebeurt, wordt besloten door president Gudni Johannesson, die de premier op zaterdag zal spreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.