IJsbrekers

Nederland hobbelt in kennisontwikkeling steeds meer achteraan. Steeds minder studenten kiezen voor de harde bèta-vakken en getalenteerde onderzoekers lopen weg naar het buitenland....

Huub Schellekens

Tegen die bewering is veel in te brengen, maar de overheid heeft zich van een noodsituatie laten overtuigen. Op goed vaderlandse wijze is er een commissie opgericht, al heet die geen commissie, maar platform. Het innovatie-platform heeft maar liefst drie ministers als lid, met premier Balkenende als voorzitter.

Op zichzelf is het zeer prijzenswaardig dat de overheid zich op het hoogste niveau met wetenschap en technologie gaat bezighouden. De samenstelling van de rest van het platform spreekt wat minder aan. Het heeft een hoog bobo-en ons-kent-onsgehalte.

De meeste leden lijken gekozen op basis van hun positie en niet om hun kennis op het gebied van innovatie. Ze kunnen wél met gezag spreken en dat is ook wat waard. En wellicht komen ze toch met hele creatieve ideeën en oplossingen waaraan nog niemand heeft gedacht.

Die creativiteit hebben ze hard nodig, want de ambities van het platform zijn torenhoog. Platformvoorzitter Balkenende heeft bij de opening van het academische jaar in Leiden uitgesproken wat ze allemaal gaan aanpakken.

Om meer afstudeerders in de techniek te krijgen, moet de hele onderwijsketen op de schop, van basisschool tot met universiteit. Het onderzoek moet worden gestimuleerd.

Het klimaat voor innovatie moet in alle lagen van onze maatschappij worden verbeterd. Wetenschap en bedrijfsleven moeten nauwer gaan samenwerken omdat te veel kennis ongebruikt blijft. De bureaucratie moet worden aangepakt. En de concurrentie tussen wetenschappers dient toe te nemen. En niks soft gepolder, de beuk gaat erin. Het platform gaat als een ijsbreker werken, volgens Balkenende.

Met al die plannen zou je verwachten dat de helft van de rijksbegroting aan dat nobele doel zal worden besteed. Het is niet helemaal duidelijk, wat het platform te besteden heeft. Maar als ik het hoogst genoemde bedrag ruim naar boven afrond, kom ik op een miljard. In ieder geval veel te weinig om al die genoemde zaken aan te pakken.

Gelukkig is dat in mijn vakgebied ook niet nodig en dat terwijl de biotechnologie toch wordt gezien als de belangrijkste motor voor innovatie in de 21ste eeuw. Om die motor op vol vermogen te laten lopen, zitten we niet te wachten op meer harde bèta's.

De farmaceutische industrieën worden tegenwoordig overlopen door wetenschappers en startende bedrijfjes met weer een nieuwe technologie om nieuwe medicijnen te vinden.

De industrie heeft juist een schreeuwende behoefte aan medewerkers die al die uitvindingen naar de markt kunnen brengen. Die experts hebben een brede opleiding nodig. Uiteraard moeten ze iets weten van de biologische en technische achtergronden van de biotechnologie, maar ze hebben vooral kennis nodig op gebied van wet-en regelgeving, economie, octrooien, ethiek, projectmanagement, marketing, public relations en nog een aantal niet-bèta vakken.

Op de Nederlandse universiteiten wordt, nogal verbrokkeld, wel iets op dit gebied gedaan. Mijn advies aan het platform: breng die activiteiten onder één noemer en geef genoeg geld om een opleiding van internationaal topniveau neer te zetten. Dat geeft Nederland een unieke positie en kan als vliegwiel gaan werken op de verdere wetenschappelijke en commerciële ontwikkeling van de biotechnologie.

Het voorstel moet het platform aanspreken. Balkenende predikte in de Pieterskerk in Leiden duidelijke keuzes en concentratie. En andere leden van het platform roepen publiekelijk dat ze onderwijs als een prioriteit zien en innovatie als meer dan een wereld vol Willy Wortels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden