IGZ: verbod op fixeren niet nodig

Een wettelijk verbod op het vastbinden van patiënten in zorginstellingen is niet nodig, vindt de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

Van onze verslaggevers Jeroen Trommelen en Ellen de Visser

De inspectie heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk gewaarschuwd tegen onverantwoord gebruik van de onrustband of ‘Zweedse band’, met name in verpleeg- en verzorgingshuizen, instellingen voor gehandicaptenzorg en ziekenhuizen. Het afgelopen jaar zijn daar zeven mensen door overleden en raakte er één ernstig gewond. Twee doden vielen in het Atrium Medisch Centrum in Heerlen.

Stikken
Bewoners kunnen stikken door fixatie wanneer de band verkeerd wordt aangebracht of als het ontbreekt aan voldoende toezicht. Afgelopen september werden de regels voor het gebruik van de onrustband al verscherpt. De inspectie kondigde aan dat de regels beter zouden worden gehandhaafd en dat bij overtreding de tuchtrechter zou worden ingeschakeld.

Een wettelijk verbod gaat voorlopig te ver, zegt de woordvoerder. ‘In uitzonderlijke gevallen is het een noodzakelijk middel. Meestal echter niet. Er zijn instellingen die helemaal niet meer fixeren. Dat kan dus. Het moet in de ban worden gedaan, maar door het veld zelf.’

In het verleden hebben waarschuwingen van de inspectie tegen onjuist of overdadig gebruik van de onrustband niet geholpen. De eerste alarmerende rapporten van IGZ dateren van het jaar 2000. Het middel wordt echter nog steeds massaal toegepast.

Diepe stoel
In 2007 werd bij gemiddeld zeven procent van de bewoners in verpleeg- en verzorgingshuizen een vorm van fixatie toegepast, blijkt uit recente cijfers van de inspectie. Maar ook fixatie in een diepe stoel of aan een tafelblad worden in die berekening meegenomen. Hoeveel bewoners letterlijk worden ingesnoerd, is volgens de onderzoekers niet bekend.

De Volkskrant-analyse van de inspectierapporten van verpleeghuizen uit 2006 levert wel een cijfer op. Vermoedelijk werden in dat jaar tussen de zes- en zevenduizend bewoners van verpleeghuizen jaar ééns of vaker gefixeerd met een onrustband. Volgens de huizen ging het om gemiddeld 10,3 procent van hun (in totaal 67 duizend) bewoners.

Sommige huizen gebruiken het middel echter nooit en anderen juist vaak. Tachtig van de 275 verpleeghuizen uit de Volkrant-meting gebruikten het voor méér dan tien procent van hun bewoners. Ruim dertig huizen meldden dat bewoners erdoor gewond waren geraakt.

Zie ook:
www.volkskrant.nl/verpleeghuizen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden