IFFR, editie 2012: mooi, rustig, maar zeker niet saai

Saai was de 41ste editie van het IFFR allerminst. Toch oogde het festival rustiger dan voorheen.

De Japanse regisseur Miike Takeas maakt een foto van zichzelf tijdens het IFFR 2012Beeld epa

'Iedereen in het publiek herkent die drang om te neuken of geneukt te worden. Of lieg ik soms?' Nee, afgaand op de reactie van het publiek liegt Steve McQueen - prominente festivalgast en maker van de seksverslavingfilm Shame - in het geheel niet. De achthonderd bezoekers van het Oude Luxor-theater begroeten zijn uitspraak met gejoel en applaus.

Op één na; zaalinterviewer Anna Tilroe, hoogleraar Kunst en Cultuur, verstijft en valt stil. Had ze allemaal abstraherende vragen voorbereid, over het belang van opvoedkunde bij seks enzo, en dan wil die filmer gewoon over zijn film praten, en over filmen.

Het tweegesprek kwam afgelopen woensdagavond niet meer goed. Gevolg: boze zaal, geïrriteerde filmer. Ook het Big Talk-zaalgesprek met Aki Kaurismäki (voorafgaand aan zijn film Le Havre) verliep onorthodox. Finlands bekendste cineast arriveerde een kwartier te laat, oogstte boe-geroep en weigerde in de microfoon te spreken. Pijnlijk, maar na de vertoning klonk alsnog een hartstochtelijk applaus.

Hoog aangeschreven filmers
Saai was het niet, tijdens de 41ste editie van het International Film Festival Rotterdam. Genoeg interessante, en onder het arthousepubliek hoog aangeschreven filmers deden het festival aan. Naast McQueen en Kaurismäki ook de Fransman Michel Gondry (met zijn videofabriek), de Britse regisseur Andrea Arnold (met haar uitgebeende kijk op Wuthering Heights) en de Japanse veelfilmer Miike Takashi (met zijn frivool-onzinnige Nintendo-verfilming Ace Attorney).

De speciale programma's, variërend van Braziliaanse exploitatiefilm uit de jaren zeventig en tachtig tot verse Syrische en Egyptische revolutiecinema, waren uitgediept maar niet te wijdlopig, en leverden interessante debatten op: hoe hoge én lagere filmkunst functioneert binnen een dictatuur.

Prestigieus, maar door het festival aangenaam laagdrempelig gepresenteerd in een aftandse winkelruimte ingericht als internetcafé, was de première van nieuw documentairewerk van de Chinese confrontatiekunstenaar Ai Weiwei.

Doorzettingsvermogen

De Tiger-competitie, bedoeld voor eerste en tweede films, vraagt jaarlijks wat meer doorzettingsvermogen van de kijker, maar die zag zich dan ook wel beloond. Er valt niks af te dingen op de bekroning van het met seks en geweld omgeven puberbestaan in het Servische Clip, de dromerige Chileense achterbank-roadmovie De jueves a domingo, en het wrange Chinese plattelandsdrama Egg and Stone.

Minder bezoekers
Op het festival zelf oogde alles dit jaar rustiger. Nauwelijks rijen voor de kassa's, wat aanvankelijk nog te verklaren viel door de onlinekaartverkoop, maar gaandeweg deed vermoeden dat er ook simpelweg minder bezoekers op de been waren. 'De recessie trekt niet aan ons voorbij', stelt Janneke Staarink, zakelijk directeur van het festival, die zaterdag de bezoekcijfers bekend zal maken.

Het viel haar op dat sommige bezoekers klaagden over hogere toegangsprijzen, maar Staarink benadrukt dat die nauwelijks zijn gestegen. Het lijkt slechts zo, daar boekingstoeslagen anders dan voorgaande jaren nu wel direct in de prijs zijn berekend.

Toch moet het effect van de hoogte van de kaartjes, inmiddels 11 euro per stuk, niet worden onderschat. Het IFFR is traditioneel het festival voor ontdekkers, die een deel van hun dagprogramma lukraak samenstellen. Gokken op een mooie filmervaring heet dat hier, maar dat gokken moet niet te duur worden. Ergerlijk onderdeel van het nieuwe prijsbeleid is de toeslag voor sommige zaalgesprekken, de Big Talks: twee euro extra. Het IFFR, dat zich altijd heeft gepresenteerd als hét festival waar filmmaker en bezoeker elkaar vrijelijk ontmoeten, zou beter moeten weten.

Onvrede
Rotterdam had de kern van het festival - de programmering - dit jaar goed op orde, maar gaat geen makkelijke tijden tegemoet. Teken aan de wand is de onvrede die leeft onder enkele filmdistributeurs, die minder happig lijken hun films aan Rotterdam te 'lenen'. Contactfilm, dat ook dit jaar verschillende voor het festival belangrijke films van het festival weghield (waaronder de winnaar van de Gouden Leeuw: Faust van de Russische meester Sokoerov), wenst een vergoeding voor de vertoningen. Dat kan en wil het festival niet betalen. Tegelijk mag het Eye-filminstituut, dat altijd enkele films aan het festival levert, vanaf 2013 geen nieuwe films meer aankopen.

En zo was 2012 een mooie, maar lang niet zorgeloze festivaleditie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden