If you're going to...

Bestaat het San Francisco nog, zoals Jack Kerouac dat beschreef in de roman 'On the Road'? Een zoektocht langs Vesuvio Café en Mission District. 'De beats horen bij de stad.'

In Vesuvio Café in San Francisco beginnen een paar mannen hun dag met bier. In de hoek doet 'curator' Conrado Henriquez de administratie. 'Hier dronken honden vroeger bier uit borden op de grond en renden kinderen rond tussen zeemannen en danseressen', zegt hij. Vesuvio (Columbus Avenue 225) was ooit het stamcafé van de Beat Generation, waar schrijvers als Allen Ginsberg, Jack Kerouac en William S. Burroughs dronken, schreven en vooral herrie schopten. Je kunt er nog steeds een Jack Kerouac-cocktail bestellen.


'Haantjes waren het, met enorme ego's', zegt oud-barman Dan. Hij leest in een hoekje de San Francisco Chronicle. De ochtendzon schijnt door glas-in-loodramen, de muren hangen vol zwart-wit foto's. 'Ze stonden om zes uur 's morgens voor de deur als we opengingen.' Hij herinnert zich de roaring sixties goed. 'Die vrijgevochten sfeer is er niet meer. De beatcultuur in San Francisco is dood.'


Heeft Dan gelijk? Buiten in een steegje staat een man met Kerouacs beroemde boek On The Road (1957) onder zijn arm. Zijn vrouw maakt foto's van het straatbordje: Jack Kerouac Adler staat er.


'Als groot fan zijn we hier om iets van de sfeer van die jaren te proeven', vertelt ze. De beats wilden zich losmaken van de maatschappelijke banden van het Amerika van de jaren vijftig. Ze worden gezien als de voorlopers van de hippies. De recente verfilming van On The Road veroorzaakte nieuwe interesse in het fenomeen.


Niet dat Kerouac en zijn vrienden opgroeiden in North Beach, San Francisco. Het was een tijdelijk huis. Na lange omzwervingen was San Francisco voor hem de beloofde stad. 'Plotseling, op een hoog punt voor ons uitgestrekt zagen we het fabelachtige blanke San Francisco op haar elf mystieke heuvels, met erachter de blauwe oceaan en die van het aardappelenveld aandrijvende muur van nevel, en rook, een gouden gloed in de late namiddag', schrijft Kerouac. Ook in de film is de stad een mistig heuvellandschap.


Naast Vesuvio ligt de beroemde boekwinkel City Lights (nr. 261). Een heilige plek voor beatgroupies. Een hele verdieping staat vol met beatboeken. 'Sorry, Lawrence is er vandaag niet', zegt een medewerker tegen een student. 'Fuck', zegt de jongen. Hij zocht de 93-jarige eigenaar en dichter Lawrence Ferlinghetti, de man die in 1956 Allen Ginsbergs gedicht Howl publiceerde.


Dat gedicht over homoseksualiteit en bandeloosheid leidde tot een spraakmakend proces en betekende de doorbraak van de beats bij het grote publiek. Ferlinghetti is soms nog te vinden in zijn winkel. 'Sit down + read a book', staat op een bordje.


Beste aankoop: The Beat Generation in San Francisco van beatkenner Bill Morgan. Zo ontdek je dat je voor een espresso en een 'grilled cheese sandwich' naar Caffé Trieste (Vallejo St. 601) moet. In 1956 geopend door de Italiaan Giovanni 'Papa Gianni' Giotta, die eigenlijk operazanger wilde worden.


Het café was een creatieve vrijplaats van de beats. Regisseur Francis Ford Coppola schreef er het script voor The Godfather. De Italiaanse familie geeft nog eens per maand een operaconcert.


In dezelfde buurt ligt het Beat Museum (Broadway 540). 'In Amsterdam zag ik het Hennep Museum. Ik dacht: als dat kan, dan moet dit museum ook lukken', zegt eigenaar Jerry Cimino met drukke handbewegingen. Hij verzamelde brieven, kledingstukken en typemachines. Hier lees je over de onbekende vrouwen van de beatgeneratie: Carolyn Cassady, Joyce Johnson en Hettie Jones.


'Waarom denk je dat alleen de mannen gepubliceerd werden?', vraagt Cimino. Het antwoord wacht hij niet af. 'De homoseksuele Allen Ginsberg had alle uitgeverscontacten. Zou jij die contacten ook niet inzetten voor de mensen met wie je het bed deelde?'


Rust uit in Washington Square Park, met een broodje gehaktbal van Mario's Bohemian Cigar Store Café (Columbus Avenue 566). Of kies voor de Liguria Bakery (Stockton St. 1700) waar ze al decennia lang één ding verkopen: focaccia in vijf smaken. Na twaalf uur zijn ze uitverkocht. Vanaf Coit Tower, genoemd in On the Road, is het uitzicht op de Golden Gate brug groots; als er tenminste geen mist hangt. Mei en oktober zijn de helderste maanden. Wild wordt het echter nergens in North Beach.


Naast het grote Golden Gate Park, waar tijdens de Summer of Love in 1967 vrijgevochten geesten samen zongen en dansten, ligt de wijk Haight. Die is al ruiger.


'Wil je wiet?', vraagt een meisje met dreadlocks bij de bushalte. Ga langs tatoeagewinkels, tweedehands kledingzaken en de beroemde platenzaak Amoeba (1855 Haight Street) - waar je urenlang kunt rommelen in cd-bakken met oude punk, jazz en rock.


In Café Magnolia (Haight Street 1398) - goede hamburgers en zelfgebrouwen bier - citeert een letterenstudent Ginsbergs gedicht Howl. 'I saw the best minds of my generation destroyed by madness, starving hysterical naked, dragging themselves through the negro streets at dawn looking for an angry fix.'


'Natuurlijk ken je de beats als je hierheen komt om te schrijven', zegt ze. 'Zij horen bij de stad.'


Zit de beatcultuur in Haight? In de blauwe, roze en mintgroene Victoriaanse huizen wonen voornamelijk yuppen, maar op straat passeren ook punkers, skateboarders en studenten met een boek onder de arm. 'Hier vind je vooral fijne kroegjes', zeggen de studenten in Magnolia. 'Maar de in-your-face-vrijheid die de beats claimden, vind je hier niet meer.' Voor het rauwe Frisco, zeggen zij, moet je naar Mission District.


Daar, na een kwartiertje in de bus, runt Alan Beatts boekwinkel en café Borderlands (Valencia Street 870). 'Dit is de laatste, echte buurt in San Francisco. Hier wonen en werken de mensen nog in dezelfde wijk. 's Ochtends haal ik mijn cappuccino bij het café op de hoek en mijn groenten in de buurtwinkel.' Borderlands lijkt wel een bieb: je kunt er alle tijdschriften gratis lezen als je koffie komt drinken.


Er zijn gekke designwinkeltjes, kledingzaakjes en Zeitgeist. Die 'bikerbar' ligt verstopt achter zware ijzeren deuren. Aan de houten bar zitten dikke mannen op hun leren jassen. Een plek waar Dean Moriarty, de losgeslagen held uit On The Road, zou kunnen binnenvallen. Loop door langs de bar en schuif aan bij een van de lange picknicktafels op de binnenplaats. Een perfecte plek voor de specialiteit van Zeitgeist; een bloody mary.


DE ECHTE BEAT-COCKTAILS

Vraag om een Jack Kerouac in het Vesuvio Café, in de jaren zestig stamkroeg van de bekendste Beatschrijvers, en je krijgt een cocktail van rum, tequila, cranberrysap en limoen. Aan de zoete kant, voor een man die zelf vooral heel veel Margarita's dronk. Een voorkeur die Kerouac oppikte op nachtelijke tochten langs Mexicaanse saloons in de jaren veertig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden