Interview

'Iets met een housebeat hoeft niet per se housemuziek te zijn'

Vrijdag staat de onwaarschijnlijke samenwerking tussen een Australische singer-songwriter en een Duitse danceproducer op Lowlands. Hun hit Howling (ook hun naam) was niet uit de clubs te slaan. Een heel album volgde.

Danceproducer Frank Wiedemann en singer-songwriter Ry Cuming. Beeld Daniel Cohen

Wat was het dan, die muzikale vonk die oversprong tussen de danceproducer en de singer-songwriter? Die vonk waardoor ze gingen samenwerken?

Frank Wiedemann: 'Ry had me ruwe versies van een paar van zijn nummers gemaild. Prachtige, breekbare liedjes. Ze hadden iets heel... oprechts.'

Dan gaan de handen van de Duitse danceproducer omhoog in een gebaar van: 'Tja, meer ik heb er eigenlijk niet aan toe te voegen.' En Ry?

Groeiproces

Ry Cuming: 'Het is interessant want ik had in die periode de muziekindustrie verlaten. Ik had me op mijn eigen groeiproces gericht zo'n drie, vier jaar geleden. Yoga, surfen, meditatie, jezelf verbinden met iets anders. Toen ik Franks muziek voor het eerste hoorde, herkende en reageerde ik meteen op dat gevoel van intimiteit. Ik was eerst verbaasd, want de meeste nummers van Âme, het deephouseduo waarin hij zit, zijn echt dance. Voor mij een totaal andere wereld. Het had te maken met het gevoel van beteugeling die je in de productie terug hoort. De manier waarop alles tot de essentie was gestript om te komen tot die factoren die je ontroeren en je verbinden met...iets.'

Wiedemann beaamt stilzwijgend terwijl Cuming nog woorden zoekt om zijn punt te verhelderen. Ze komen uit verschillende werelden, letterlijk. Wiedemann (45) draait al sinds 2001 mee in de Duitse dancescene, eerst vanuit Karlsruhe en later vanuit Berlijn. Hij is de baas van het label Innervisions. Cuming (37, podiumnaam Ry X) is een singer-songwriter uit Australië die een carrière in de pop/rock beoogde toen hij in 2010 verhuisde naar Los Angeles. Wiedemann de bescheiden ietwat teruggetrokken Duitser in het zwart met bril en een air van bedachtzaamheid. Cuming met rossige oerbaard, een spraakwaterval die zijn aandacht verdeelt tussen de interviewer en een schaal aardbeien in de tuin van de Amsterdamse Melkweg.

Ze hebben elkaar gevonden en vrijdag staan ze op Lowlands. Het duo maakte in 2012 de single Howling en besloot onder dezelfde naam zijn muzikale pad te vervolgen. Het nummer Howling is niet veel meer dan Cumings akoestische gitaar en ijl strelende vocalen ingebed in een synth en een beperkt ritmisch kader. Een intiem kleinood en een dansvloerhit. In een remix van Âme, het project van Wiedemann en collegaproducer Kristian Beyer, was het nummer niet uit de clubs te slaan.

Toeval

Hun samenwerking kwam toevallig tot stand. Via een wederzijdse vriend hadden ze elkaar in Berlijn ontmoet op een kruispunt in hun leven. Beiden hadden een langlopende relatie verbroken. Wiedemann belandde naar eigen zeggen in een midlifecrisis en was van Karlsruhe naar Berlijn verhuisd. Het schiep een band. Het gesprek destijds bestreek hun persoonlijke situatie, niet hun muziek. Terug in Los Angeles besloot Cuming, die nog wel liedjes voor zichzelf maakte, wat demoversies te sturen naar zijn nieuwe kennis.

Cuming: 'Om te horen wat hij ervan vond. Op dat moment wilde ik niet eens platen uitbrengen. Alles wat ik toen maakte was privé. Ik stuurde het nummer Howling naar Frank. Het voelde safe omdat hij als outsider een verfrissende blik kon leveren. Frank was ver weg en kwam uit een andere scene dan ik. Het nummer was in één keer opgenomen en mijn gitaar en stem stonden niet eens op aparte sporen.'

Wiedemann stuurde het een paar dagen later terug in een gemixte versie.

Cuming: 'Nu ben ik nogal eigenwijs. Als ik iets hoor wat me niet bevalt, zeg ik het meteen. Maar ik luisterde en luisterde en ik kon er niets op aanmerken. Ik was alleen maar verbaasd dat hij de spanning die ik in een liedje van drie minuten had gestopt, wist op te rekken tot acht minuten.'

Wiedeman: 'In de mail vertelde ik hem: 'By the way, ik heb je song in de Watergate-club gedraaid hier in Berlijn. De bezoekers gingen door het lint.'

Nieuwe richting

Onder dat goede voorteken besloten ze het nummer uit te brengen. De rest is geschiedenis, met gevolgen voor de toekomst. Na Cumings tweede soloplaat Berlin (2013) namen Wiedemann en Cuming, nu onder de naam Howling, nummers op voor hun debuutalbum Sacred Ground, dat in mei uitkwam. Het album gaat verder op het pad dat de muzikale soulmates zijn ingeslagen. Ritmes die zacht pulseren in verglijdende soundscapes als smeltende gletsjers en daarboven de haast fluisterende, bezwerende vocalen van Cuming. Met tederheid in elkaar gezet in Wiedemanns thuisbasis Berlijn.

Niet alleen voor Cuming, die elektronische muziek voornamelijk kende in een popcontext - Björk, Massive Attack - betekende het avontuur een nieuwe richting in zijn carrière.

Wiedemann: 'Ik wilde in eerste instantie weg van die housebeat, wilde meer muzikaal complexe dingen doen. Ry bracht me terug naar mijn roots en deed me beseffen dat iets met een housebeat niet noodzakelijkerwijs housemuziek hoefde te zijn.'

Op de vloer van Wiedemanns huis, met een analoge Korg MS-20 synthesizer op zijn schoot, vuurde Cuming ideeën af op Wiedemann. Die gaf hem suggesties voor ritmische structuren.

Wiedemann: 'Omdat we zo ver van elkaar wonen, hadden we maar beperkte tijd. Van tevoren maakte Ry schetsen waar we dan in repetities voor onze eerste shows op voortborduurden. Alles ter plekke en zo snel mogelijk.'

Cuming: 'Gisteren nog hebben we tijdens de soundcheck voor onze show in Hamburg een nummer gemaakt.'

Wiedemann: 'Je wilt de energie van de eerste take zo veel mogelijk bewaren. Als je het te vaak overdoet, gaat er iets verloren. Da's het mooie van nummers als Lullaby en Zürich. Het zijn schetsen, improvisaties haast, die met minimaal schaven op het album zijn terechtgekomen. Eigenlijk gaat het erom dat iemand op het juiste moment op de opnameknop drukt.'

Cuming: 'En zo moet het ook. Een van de dingen die ik cool vond aan Frank was dat hij Howling zomaar aan het publiek had gegeven. Voorheen betekende een plaat maken voor mij gedoe met plannen, promotie, foto's, labeldiscussies over wat de single moet worden; de hele rompslomp die gepaard gaat met een nieuwe release, die het zicht op de muziek ontneemt. Frank omzeilde dat en deelde zonder tussenkomst van derden een ervaring aan een gemeenschap die verbonden is op de dansvloer. Die verbondenheid, die kameraadschappelijkheid in de elektronische scene is zo veel sterker dan in de popscene. Dat je zomaar een plaat kan uitbrengen nadat je het publiek erover hebt laten oordelen deed me beseffen dat je die hele corporate structuur van een grote platenmaatschappij niet nodig hebt.'

Valse start

Cuming, sinds vorig jaar ook leadzanger van de band The Acid, maakte een valse start in de muziekindustrie. Nadat hij in Midden-Amerika was ontdekt, verhuisde hij naar Los Angeles en maakte in 2010 zijn eerste soloplaat op Jive, een label van major Sony. Het resultaat was een gezichtsloos poprockdingetje, op maat gesneden voor massaconsumptie, dat bijna geen gelijkenissen vertoont met zijn huidige werk.

Cuming: 'Ik raakte totaal overdonderd en verward door alle mogelijkheden. Ik was zo naïef dat ik me niet bewust was van de commerciële kant van de industrie. Er wordt zo hard aan je getrokken om een ster van je te maken en zo veel mogelijk geld te verdienen dat ik me totaal niet kon vinden in hoe die plaat werd geproduceerd. Uiteindelijk heb ik de stekker eruitgetrokken.'

Zijn dreads moesten er destijds aan geloven, want net als zijn muziek moest ook zijn uiterlijk de grootste gemene deler in de markt aanspreken. Nu zit hij het liefst net als Ravi Shankar tijdens concerten op de podiumvloer en heeft het over creëren, niet voor het geld of voor een van tevoren bepaalde respons, maar voor jezelf en je eigen zielsbevrediging.

Wiedemann: 'Hij wil ook graag kaarsen tijdens de show.'

Oude hippie

Als je zegt dat hij als een hippie klinkt, zegt hij: 'Dat ben ik ook.'

Cuming: 'Maar Frank ook hoor. Aan de buitenkant ziet hij er misschien uit als een gereserveerde Duitser, van binnen is het een oude hippie.'

Wiedemann lacht.

Cuming: 'Het is frappant. Ondanks die opvallende verschillen zit er een diepe verwantschap tussen ons. We zijn als halfbroers die elkaar na lange omzwervingen hebben gevonden.'

Howling, vrijdag op Lowlands in de X-Ray-tent, 15/10, Paradiso tijdens Amsterdam Dance Event.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden