'Iets is pas mooi als het geleden heeft'

De veelbekroonde dubbelkunstenaar Wim Hofman mag komende week de Max Velthuijsprijs voor illustratoren aan zijn erelijst toevoegen. In zijn atelier op Walcheren vertelt hij aan de hand van acht voorwerpen hoe hij te werk gaat.

Wim Hofman (Oostkapelle, 1941) wil als jongen maar één ding: weg uit Vlissingen, avonturier worden. Dat pakt anders uit. Hij studeert voor missionaris en ontwikkelingswerker bij de Sociëteit van Missionarissen van Afrika en leert daar hoe te overleven in de tropen, maar wordt niet geschikt bevonden. Het fantaseren over de reis bevalt hem veel beter dan de reis zelf.


Hij keert terug naar Vlissingen, waar hij schrijft en kunst maakt, zowel voor kinderen als voor volwassenen. Geïnspireerd door kunstenaars als Lucebert en Paul Klee gebruikt hij bij voorkeur afgedankt papier of karton, aangespoeld hout en door de branding gepolijste stenen.


Vitrinekast

Bij de ingang van zijn werkkamer staat een glazen vitrine. Wie Wim Hofman vaker bezoekt, ontdekt dat die vitrine steeds een beetje anders is gevuld. Een driepotige melkbeker uit Tanzania. West-Afrikaanse beeldjes. Inktpotjes uit zijn schooltijd. Maar ook schatten van het strand, pal voor zijn deur: zee-egels, stenen, schelpen, oud ijzer, beslag van kistjes. 'Het zijn allemaal dingen met een verhaal. Ik raap dingen op, maar ik krijg ook veel. Mooie stenen. Of een oude, roestige spijker. 'Dat vindt Wim leuk', denken mijn gasten. En dat is ook zo.'


Werktafel met pijp

'Die pijp heb ik kort geleden weer gevonden bij het doorzoeken van mijn dozen en kisten. Uit mijn seminarietijd. Je móest als leerling-missionaris leren roken, want dat hield straks in Afrika de muggen bij je uit de buurt. En alcohol was goed tegen wormen, dus je moest ook leren drinken. Ik had geen geld voor sigaretten toen ik 14 was, dus kocht mijn moeder deze pijp voor me. Ze vond hem wel artistiek staan. Erg goed ben ik er niet in geworden. Een pijp van 27 centimeter kun je niet tussen je tanden houden, je moet hem steeds uit je mond nemen. Ik hield de tabak niet brandend.'


Vensterbanken

In de vensterbanken staan nog meer gevonden voorwerpen. 'Ik werk alleen met kunstlicht, vandaar ook dat de gordijnen dicht zijn. Om te voorkomen dat ik de hele tijd naar buiten zit te kijken, stapel ik van alles op voor de ramen. Want het is de bedoeling dat ik naar binnen kijk. Ik teken wel eens wat na, maar alleen als aanleiding om verder te komen. '


Stenen zoeken op het strand

'Er zijn mensen die zeggen dat ik altijd naar de grond kijk. Puin vind ik mooi. Op dit strandje bij de muur van Altena is eeuwenlang van alles gedumpt. Bakstenen, tegels, betonresten van bunkers. De galg stond hier ook in de Middeleeuwen. Ik vind wel eens botjes, maar geen idee of die van mensen zijn. Bij vloed rollen al die stenen maar door en over elkaar. Ze kwetsen elkaar, slijpen elkaar, krijgen mooie vormen en kleuren. Ik kan het niet laten ze op te rapen. Ik heb belachelijk veel stenen en schelpen. Wat ik niet tentoon kan stellen, bewaar ik in dozen. Soms teken ik ze na, of ik maak er stapeltjes mee in de vensterbank. Ik vind ze mooi omdat ze geleden hebben, denk ik. Als ik een spijker teken, is die negen van de tien keer krom. Als ik een sardienblikje bewaar, dan moet daar wel een vrachtwagen tien keer overheen zijn gereden.'


Meisje op vlot

Hofmans tentoonstelling Onbegrensd in Vlissingen is door conservator Bianca Runge vanwege de Max Velthuijsprijs uitgebreid met een reeks kinderprenten. 'Ze komen uit het Vlaamse boek Voor nu en nog heel lang staan. Bij deze hoort het gedicht: 'Dit is Lot / Ze zit op een vlot / Heel alleen op de zee / Niemand wou mee.' Treurig, ja. Ik heb van mijn kinderboeken nooit erg veel verkocht. Ik vind dat niet erg. We leven in een beeldtijd. Lezen wordt overschat, vind ik. Ik doe het graag, en het is belangrijk dat kinderen het leren, maar de wereld vergaat niet als iemand het niet doet. Er is zo veel meer.'


Fruitdozen

'Ik ga niet zachtzinnig om met mijn werk. Het moet tegen een stootje kunnen. Het ligt opgestapeld in fruitdozen en oude kisten. Kan me niet schelen als er iets kwijtraakt of beschadigt. Dat is dan ook weer een verhaal. Ik gebruik op het moment veel oud karton, zoals losgemaakte passe-partouts uit het museum hier in Vlissingen. Wit, nieuw papier maakt me zenuwachtig. Dat kan jaren liggen zonder dat ik er iets mee doe.'


Lange IJ

'Deze lange IJ is voor collega-kunstenares Joke van Leeuwen, voor een tentoonstelling in Antwerpen binnenkort. Het thema is het alfabet. Dit is een uitklapbare en dus zéér lange IJ.'


Mandoline

'Ik werk zeven dagen per week en kan dagenlang rondjes tekenen, als ik dat op dat moment interessant vind. Als ik een dag niets gemaakt heb, voel ik me ongemakkelijk. Om te ontspannen en ideeën op te doen ga ik wandelen met Toke, mijn vrouw, en af en toe naar vrienden of een film. Als ik wat anders wil, maak ik muziek op mijn Schiedmayer & Sohne-piano uit 1920 en een Kentucky bluegrass-mandoline. Ik probeer twee instrumenten tegelijk te spelen en daar ook nog bij te zingen. Dat is lastig maar interessant. Muziek maken is net zo fijn als schilderen, en je blijft niet met de rommel zitten. Heel fijn.'


Wim Hofman krijgt op 19 september de Max Velthuijsprijs. Zijn laatste jeugdboek, Het Rijk van Heen en Weer, verscheen in 2008 bij Querido. De tentoonstelling Onbegrensd van Wim Hofman is t/m 13 oktober te zien in kunstruimte de Willem 3, Vlissingen.


CV

19412 februari, geboren in Oostkapelle


1969 Welwel, de zeer grote tovenaar en zes andere doldwaze verhalen voor kinderen van 6 tot 36 jaar en ouder


1974 Koning Wikkepokluk de merkwaardige zoekt een rijk (Gouden Penseel)


1976 Wim (Zilveren Griffel)


1985 Straf en andere verhalen (Vlag en Wimpel)


1988 Het vlot (Gouden Griffel)


1991 Theo Thijssenprijs voor hele oeuvre


1997 Zwart als inkt is het verhaal van Sneeuwwitje en de zeven dwergen (1997, Gouden Griffel en Woutertje Pieterse Prijs)


2013 Max Velthuijsprijs, oeuvreprijs voor zijn illustraties

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden