Ierland stemt in met EU-verdrag

De Ieren hebben met een overweldigende meerderheid ingestemd met het Verdrag van Lissabon, waarmee de EU een nieuwe bestuurlijke structuur krijgt.

‘Dit is een mooie dag voor Ierland, en het is een mooie dag voor Europa’, aldus premier Brian Cowen tijdens een persconferentie. De opkomst was met 58 procent hoger dan vorig jaar, toen het hetzelfde verdrag door de Ieren werd verworpen.

Bestuurlijke vernieuwing

De uitslag werd direct bejubeld door de Europese Commissie en regeringsleiders van diverse lidstaten. De Zweedse minister van Buitenlands Zaken Carl Bildt – Zweden is EU-voorzitter – zei dat ‘eindelijk op de knop kan worden gedrukt voor de betere Europese samenwerking die het Verdrag van Lissabon ons zal geven’.

Het verdrag moet onder meer de besluitvorming stroomlijnen. Op diverse terreinen verliezen lidstaten hun veto. Bovendien krijgt het Europese Parlement meer macht, en komt er een Europese ‘president’. Over deze post, waarvoor onder anderen de Britse ex-premier Blair in de race zou zijn, wordt achter de schermen al druk gelobbyd.

Bangmakerij

In Ierland kwamen vandaag vanaf twee uur ’s middags Nederlandse tijd de eerste resultaten binnen. In de ochtend had de leider van de nee-campagne, de zakenman Declan Ganley, al toegegeven dat het ‘een zeer overtuigende overwinning’ leek te gaan worden voor de voorstanders. Hij betoonde zich verbaasd over de ruime marge, die ‘aantoont hoe angstig de mensen zijn’.

Ganley beschuldigde zijn opponenten al enige tijd van bangmakerij. De Ierse economie, die dit jaar bijna 10 procent krimpt, stond centraal in de campagne. Diverse politici en grote bedrijven hadden gezegd dat een tweede ‘nee’ banen zou gaan kosten. ‘Yes for jobs’, stond er op veel verkiezingsposters. Alleen in de provincie Donegal, in het noordwesten van Ierland, waren de tegenstanders in de meerderheid.

Eerder verworpen

In 2008 werd het verdrag door de Ieren (ruim 53 procent stemde tegen) verworpen om zeer uiteenlopende redenen. De militaire neutraliteit, de conservatieve abortuswetgeving en de lage winstbelasting (die met name Amerikaanse bedrijven heeft aangetrokken) zouden in hun optiek worden bedreigd. Bovendien waren veel Ieren bang dat ze door het verlies van hun vaste eurocommissaris niets meer te zeggen zouden hebben in Brussel.

Op al deze punten kregen ze echter toezeggingen, hoewel de verdragstekst niet is aangepast. Veel stemmers zouden de uiterst impopulaire regering van premier Cowen graag een electoraal pak slaag hebben gegeven, maar de angst voor een verdieping van de recessie lijkt dit te hebben voorkomen.

Ierland is het enige land waar kiezers deze maal mochten stemmen over de toekomst van Europa. Ook in andere landen, zoals Groot-Brittannië is hier door critici om geroepen, maar de Ierse constitutie is de enige die een dergelijke raadpleging voorschrijft. In 2005 werd een eerdere versie van een Europese grondwet verworpen na referenda in Frankrijk en Nederland.

Van de drie miljoen kiesgerechtigden is vermoedelijk circa de helft komen opdagen. De officiële uitslag wordt aan het begin van de avond verwacht.

Tsjechië en Polen

Na Ierland moeten Tsjechië en Polen de tekst nog formeel goedkeuren. Mogelijk kan dat in Tsjechië nog op zich laten wachten: daar moet het Constitutioneel Hof een oordeel vellen over een reeks klachten.

In Dublin worden stemmen geteld na het tweede Ierse referendum over het EU-verdrag van Lissabon. (AFP) Beeld AFP
In Dublin worden stemmen geteld na het tweede Ierse referendum over het EU-verdrag van Lissabon. (AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden