Nieuws ‘Huis van de doden’

Ierland rouwt om teloorgang van James Joyce-monument

In Dublin is een discussie over omgang met het nationaal erfgoed losgebarsten nu een belangrijk literair monument verloren dreigt te gaan. Het zogeheten ‘Huis van de Doden’ vormde het decor voor een van de beroemdste verhalen van schrijver James Joyce (1882-1941). Als de huidige bouwplannen doorgaan, staat er straks echter een hotel met 54 slaapkamers.

Ingang van het ‘Huis van de Doden’ in Dublin, decor van het korte verhaal ‘De doden’ van James Joyce. Het dreigt te worden afgebroken voor de bouw van een hotel. Beeld Getty Images

Wie langs Usher’s Island 15 loopt, vermoedt misschien niet direct dat er een belangrijke geschiedenis achter de zwarte deur van het pand zit. Het Georgiaanse huis staat er in Dublin nogal troosteloos bij, uitkijkend over de rivier de Liffey. Toch is het huis in cultureel opzicht historisch. Hier ging schrijver James Joyce bij zijn groottante op bezoek voor het kerstdiner. De familieaangelegenheid vormde de basis voor zijn belangrijkste korte verhaal, De doden (gepubliceerd in de bundel Dubliners in 1914).

Jarenlang konden liefhebbers in Usher’s Island 15 terecht om op exact dezelfde wijze te dineren als in het verhaal. Dat werd mogelijk gemaakt door Joyce-adept Brendon Kilty, die het pand in 2000 kocht en renoveerde. Kilty stak zichzelf uiteindelijk voor miljoenen in de schulden. Twee jaar geleden kwam er een definitief einde aan zijn literaire missie. Twee ontwikkelaars kochten het pand voor 650 duizend euro. Om er een hotel neer te zetten, zo kwam vorige week naar buiten.

Dat doet pijn in de hoofdstad, waar de culturele sector in hoog tempo wordt uitgehold door de toenemende toeristenindustrie. ‘Dublin kan alle hostels bouwen dat het wil, maar als de stad zijn unieke culturele erfgoed blijft minachten zal dit het hart van de stad vernietigen’, schreef hoogleraar Engelse literatuur John McCourt in The Irish Times. Volgens McCourt had de overheid het pand moeten kopen toen daar de kans toe was.

Halt aan hotels

De zaak ligt extra gevoelig omdat gemeenteraadsleden in Dublin onlangs nog besloten een maximum te stellen aan het aantal nieuwe hotels in de stad. Dat is juist bedoeld om de ‘toenemende afbraak van het culturele leven’ een halt toe te roepen. Op dit moment zijn er in Dublin tachtig hotelprojecten in ontwikkeling. Grote internationale bedrijven als Google, Facebook en LinkedIn hebben hun Europese hoofdkwartieren in de stad gevestigd.

De vraag is wat Joyce er zelf van zou hebben gevonden. De schrijver verliet Dublin in 1904, onder andere omdat hij de stad geestelijk maar verlammend vond. Vanuit het vasteland van Europa – hoofdzakelijk Triëst en Parijs – schreef hij zijn oeuvre. De grootste roem verwierf hij met Ulysses, een vuistdikke roman die zich in de Ierse hoofdstad afspeelt in het tijdsbestek van één dag.

Joyce-liefhebbers die naar Dublin pelgrimeren zullen het kerstdiner uit De doden niet meer kunnen meemaken, maar er blijft nog genoeg over. Het zogeheten James Joyce Centre organiseert historische wandelingen door de stad. Bovendien komt er wellicht binnenkort nog een attractie bij. Twee gemeenteraadsleden in Dublin willen het stoffelijk overschot van de schrijver uit Zwitserland repatriëren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden