Column

Ierland is het troeteldier van Europa

Als de Ieren niet zo geliefd waren, had de EU de tijger allang in een kooi gestopt.

Het Europees Parlement in StraatsburgBeeld anp

Als er een mini-Schengen komt, zal ongetwijfeld ook Ierland welkom zijn. Ierland is het troeteldier van de Europese club, al is het maar omdat het altijd moet opboksen tegen de arrogante buurman Groot-Brittannië, die net doet of het nog over een imperium regeert.

In werkelijkheid zijn de Ieren al net zo'n groot lastpak als de Zwitsers, met het verschil dat de laatsten nooit deel hebben uitgemaakt van de EU. Geen land - mogelijk Griekenland uitgezonderd, de laatste jaren - heeft Brussel zoveel geld gekost en sores bezorgd als Ierland. De Ieren wisten als geen ander de landbouwsubsidieruif te vinden. En toen die leeg was, meldden ze zich voor de EU-structuurfondsen.

Intussen aten ze van twee walletjes door met fiscale douceurtjes Amerikaanse bedrijven binnen te halen die een voet tussen de deur van de muntunie wilden hebben. Het armste land van de EU was aan het eind van de jaren negentig een van de rijkste geworden en werd de Keltische tijger genoemd.

Maar dankbaarheid ho maar. De Ieren stemden bij referenda tegen de verdragen van Nice en Lissabon, waardoor de onderhandelingsprocedures moesten worden overgedaan. Na het uitbreken van de eurocrisis hielden de Ieren na de Grieken het eerst hun hand op in Brussel, omdat zij net als IJsland een veel te grote financiële sector hadden opgetuigd én de vastgoedzeepbel was geknapt.

En nu het voormalige brekebeentje van de eurozone weer een gezond knaapje is, speelt het in zijn Calimero-rol de Amerikanen en Europeanen weer tegen elkaar uit. Met succes. Terwijl de meeste eurolanden amper 1 of 2 procent groei halen, groeit de Ierse economie dit jaar met 7 procent. Daarmee verslaat de Keltische Tijger 2.0 zelfs China. En dat is vooral te danken aan een invasie van Amerikaanse bedrijven die de gunstige Ierse fiscale wetgeving gebruiken, of eigenlijk mísbruiken. Deze week besloot de Amerikaanse farmaciegigant Pfizer met een omgekeerde overname het hoofdkantoor te verplaatsen naar Dublin. Reden is dat in Ierland over de winst van Pfizer (vorig jaar negen miljard dollar) maar 15 procent vennootschapsbelasting wordt berekend en in de VS liefst 35 procent.

In Washington is de woede terecht groot. Zowel de linkse presidentskandidaat Bernie Sanders als de rechtse populist Donald Trump heeft de overname disgusting (walgelijk) genoemd. Ook Hillary Clinton leverde kritiek op Pfizers besluit, en minister Jack Lew van Financiën heeft gezegd dat dergelijke belastingontwijktrucs moeten worden verboden. Het is moreel laakbaar gedrag. Maar Pfizer wordt er warm noch koud van.

Ook de Ieren halen hun schouders op. Premier Enda Kenny heeft geen woord aan de kwestie vuil gemaakt. En de minister van Landbouw ontkende het gewoon: 'Niemand gebruikt Ierland als belastingparadijs. Men kiest voor ons vanwege de taal en de goed opgeleide bevolking.'

Als de Ieren niet zo geliefd waren, had de EU de tijger allang in een kooi gestopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden