Ierland en Europa

EUROPA en de democratie - het blijft een ongemakkelijk koppel. Het Europees Parlement is geen toonbeeld van slagvaardigheid en ook uit oogpunt van transparantie mankeert veel aan het complexe bouwwerk dat de EU is....

Er worden niet veel referenda gehouden over Europa, maar als dat gebeurt, loopt het mis of is het kantje boord. De Denen zeiden vorig jaar 'neen' tegen invoering van de euro, nadat ze in 1992 al het verdrag van Maastricht hadden verworpen. In Frankrijk ging het toen maar net goed. De Noren wezen tweemaal een lidmaatschap van de Europese Unie af. En nu verwerpen de Ieren het eind december gesloten verdrag van Nice.

Vormen van directe democratie zijn kennelijk niet besteed aan Europa. Daarom ook werd Günter meteen op de vingers getikt toen hij vorig jaar als Europees Commissaris een referendum opperde over de uitbreiding van de Unie met landen uit Midden-, Oost- en Zuid-Europa. En misschien daarom ook heeft Nederland het idee van een referendum weer laten vallen, nadat staatssecretaris Benschop er even mee had geflirt.

Het versterkt het verwijt dat de integratie van Europa een elitair project is dat voornamelijk wordt uitgevoerd en begeleid door een betrekkelijk kleine groep van politici en deskundigen. De man of vrouw in de straat staat er onverschillig tegenover. Die zeldzame keren dat hij of zij wordt gevraagd zich uit te spreken over een verdrag, volgt al snel een afwijzing.

Er is een groep mensen die daarom meent dat men de kiezer niet kan loslaten op Europa. Daarvoor is het eenwordingsproces te ingewikkeld en staan er te veel belangen op het spel. Daar is iets voor te zeggen als men kijkt naar hoe het Ierse 'neen' tot stand is gekomen. Slechts 32,9 procent ging naar de stembus. Van hen stemde 54 procent tegen. Volgens opiniepeilingen was een meerderheid van de Ieren voor 'Nice', maar veel van de voorstanders namen niet de moeite te stemmen. Een kleine groep gemotiveerde nee-stemmers kreeg zo de gelegenheid de uitbreiding van de EU te blokkeren, waarvoor in het verdrag van Nice de voorwaarden worden geschapen.

Het belang dat Europa heeft bij de uitbreiding is te groot om door zo'n kleine groep Ieren te laten dwarsbomen. Maar dat wil niet zeggen dat referenda in de toekomst moeten worden gemeden. Veel beter is het als de Europese politici serieus werk maken van hun plicht de burgers te overtuigen van de noodzaak van hun projecten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden