Ierland centraal tijdens Eurosonic, maar met de crisis zijn bands niet zo bezig

Het land van U2, Sinéad O"Connor, Van Morrison, The Pogues en Thin Lizzy heeft een geduchte reputatie in de popmuziek. Alleen al om die reden is het interessant dat de focus van deze editie van Eurosonic op Ierland ligt. Maar liefst eenentwintig Ierse acts zullen in Groningen optreden. Het aanbod van de afvaardiging is niet alleen van hoog niveau, maar schetst ook de volle breedte van de hedendaagse Ierse popcultuur. Deze varieert van poëtische singersongwriterfolk tot heftige indierock en inventieve electro.

Ook Ierland is in de ban van de eurocrisis. Het land heeft, na eeuwen van armoede, in de jaren negentig en het begin van deze eeuw een periode van ongekende welstand en rijkdom gekend.

Maar de euforie over de Ierse economie, die zich trots een Celtic Tiger waande, is inmiddels verbleekt en heeft plaatsgemaakt voor een algeheel gevoel van schaamte. We hebben vijftien jaar lang gefeest en met geld gesmeten, zo is de gedachte, en nu zitten we met de gebakken peren. Inmiddels kampt het land met een grote staatsschuld en hoge werkloosheid. Er moet dan ook zwaar worden bezuinigd. De crisis heeft een emigratiestroom op gang gebracht. Per week verlaten ongeveer duizend Ieren, vooral (beter opgeleide) jongeren het land om zich elders te vestigen (o.a. Engeland, Canada en Australië). Op een bevolking van slechts vier miljoen mensen is dat een stevige aderlating. Drummer/ zanger Alan Galvin van de band Hello Moon uit Dublin: 'We zijn net een virus, we verspreiden ons over de hele wereld. Overal waar je komt, bots je vanzelf tegen een Ier aan.'

De Ierse diaspora openbaart zich ook in de popmuziek. Veel van de acts die in Groningen te zien zijn, wonen niet meer in Ierland of zijn van plan zich op korte termijn elders te vestigen. Singersongwriter Emmett Tinley leeft in het Deense Aarhus, frontman Richie Egan van electrorockband Jape in Zweden. Veel acts verkassen naar Engeland, zoals indie-bands als Funeral Suits en The Cast of Cheers, singersongwriter Wallis Bird of electromuzikant Toby Kaar, die in Bath musicologie studeert. Van het eigen achterland moeten de Ierse popmuzikanten het niet hebben, daarvoor is de populatie te klein. Sommigen onder hen richten zich dan ook vrijwel permanent op het buitenland. Beste voorbeeld: de instrumentale postrockgroep God Is An Astronaut, die wordt aangevoerd door de twee half-Iers/half-Duitse broers Torsten en Niels Kinsella. In hun genre, dat van aanzwellende, sferische gitaarerupties à la Mogwai, wordt God Is An Astronaut alom gerekend tot de wereldtop. Ze mogen dan wel wonen in de glooiende Wicklow Mountains ten zuiden van Dublin, maar ze zouden nooit overleven als ze met hun niche-muziek alleen van Ierland afhankelijk waren. Torsten: 'Mijn vader was ook muzikant. Hij heeft altijd gezegd: in Ierland kun je geen carrière maken, als je enige hoop wil hebben, richt je dan op de rest van de wereld.'

Infrastructuur

Jim Carroll van de Irish Times is de belangrijkste popjournalist van Ierland: 'Je zou zeggen dat een gezonde popscene een gezonde infrastructuur nodig heeft. Maar die hebben we hier niet. We hebben weinig indielabels, weinig goede managers. Er zijn waarschijnlijk meer goede platenzaken in Groningen dan in heel Ierland. De bands staan er helemaal alleen voor en ze moeten vreselijk hard knokken voor hun bestaan. Ze moeten alles zelf doen.' De meeste bands putten een wonderlijke monterheid uit deze situatie. 'Naast een grote verachting jegens autoriteiten hebben wij Ieren historisch gezien veel bewondering voor geploeter dat resultaat oplevert', stelt Alan Galvin van Hello Moon.

Met hun uitgebeende eighties punk/funk (zeg maar een mix van This Heat en The Fall) is het eigenzinnige duo Thread Pulls de belichaming van de Ierse Do It Yourself-gedachte. Hun muziek is fysiek en heftig. Drummer Peter Maybury: 'Ik ben een grote voorstander van DIY, politiek, artistiek en esthetisch. We doen echt alles zelf, dat vinden we heel belangrijk. We besteden zo min mogelijk uit en werken alleen maar met de mensen die we zelf uitkiezen.' Peter is tevens een grafische designer van faam, zanger Gavin Duffy werkt op kantoor en studeert IT. Ook dat is een kenmerk van veel Ierse acts: ze hebben een semi-professionele status. Peter: 'Het bijna onmogelijk om geld te verdienen in Ierland met muziek. Er zijn maar een paar zalen in Dublin waar we kunnen spelen en nog een paar in de rest van het land. Het is noodzakelijk om een andere carrière te hebben waar je op terug kunt vallen.'

Onderwijzer

Een van de beste bands van Dublin op dit moment is We Cut Corners, ook een duo. Hun muziek valt op door overweldigende energie en hoge mannelijke stemmen. In folky intermezzo's nemen ze soms gas terug en ontpoppen zich als een soort Ierse Fleet Foxes. Jeff Buckley on speed, in de minimalistische drums-gitaaropstelling van The White Stripes, zo kun je hen ook omschrijven. Een heerlijke band om te gaan bekijken, zoals ook hun album Today I Realised I Could Go Home Backwards een absolute aanrader is. Voor een band die zo 'ver' is, verbaast het dan weer dat beide heren in het dagelijks leven 'gewoon' onderwijzer zijn.

Een ander toch wel verbazend feit is dat de meeste jonge Ierse bands van dit moment weinig engagement in hun muziek stoppen. De wereldverbeterende galm van Bono of de strijdbaarheid van Sinéad O'Connor is ver te zoeken in de Ierse indiescene, sociale kritiek ook. Een rondgang langs de Dublinse muziekscene leert dat jonge artiesten grote huiver hebben om hun hoofd boven het maaiveld uit te steken. Er is een bekende Ierse mop over een Amerikaanse toeriste die in een Iers restaurant de kok waarschuwt dat er geen deksel op het aquarium van de kreeften zit. Waarop de kok antwoordt: 'Niet nodig. Het zijn Ierse kreeften, zodra er een uit klimt, trekken de anderen hem wel weer terug naar beneden.'

Sound

Bands als Funeral Suits (omschrijven hun muziek zelf als 'hard, weids, snel en intens'), Squarehead (trio dat aanstekelijk laveert tussen The Beach Boys en indiepunk), Bitches With Wolves (retro electro met charismatische frontman) en Hello Moon (opwekkende jingle jangle-gitaarpop) zijn vooral bezig met hun sound, en niet zozeer met het verwerken van Ierse problematiek. Hun muziek wil de grimmige werkelijkheid juist ontkennen of ontvluchten. Only Count The Sunny Hours, is de titel die Hello Moon hun album heeft meegegeven. Grappig, aangezien het in Ierland nogal veel regent. En tegelijkertijd natuurlijk een aansporing om ook in tijden van tegenslag moed te houden. Zanger/ drummer Alan Galvin van Hello Moon: 'We willen elke vorm van zelfmedelijden vermijden.' Gavin Duffy van Thread Pulls uit zich in soortgelijke bewoordingen. 'Onze boodschap is: positief blijven. Er is al zoveel ellende. Zoek het goede op.'

Dat wil niet zeggen dat er onder de Ierse afvaardiging op Eurosonic geen bands zijn die kwaad klinken. Vooral LaFaro (knetterharde hardcore gitaarriffs en sneerzang, in het voetspoor van Therapy!) en in mindere mate Mojo Fury, beiden uit Belfast, stralen een grimmigheid uit, die je als buitenstaander makkelijk zou kunnen associëren met het bloedige verleden van het Noord-Ierland waarin ze opgroeiden. Deze observatie wordt door alle betrokkenen van tafel geveegd. Noord-Ierland heeft ook lieve, melodieuze bands voortgebracht. Snow Patrol bijvoorbeeld. Plus het op Eurosonic aantredende Cashier No. 9, dat klinkt als een frisse Californische nazaat van The Byrds.

Folk

De muziek waar Ierland van oudsher om bekend staat, de traditionele folk, wordt door veel lokale indierockmuzikanten genegeerd. Het genre is hen als kind met de paplepel ingegoten, op latere leeftijd hebben ze er vaak een hekel aan. Echoes van de traditionele folk klinken wel door in het werk van singersongwriters als James Vincent McMorrow, Fionn Regan, Lisa Hannigan, Wallis Bird en Foy Vance. Artiesten die op Eurosonic bezielde luisterliedjes zullen brengen, met teksten die soms naar poëzie neigen. De zeer talentvolle Fionn Regan bijvoorbeeld, een dromerige, bijna excentrieke jongeman, oogt als het prototype van de Ierse troubadour. En zo klinkt hij ook. Met zijn gevoelige vocalen en arrangementen die het melodrama niet schuwen, maar toch puur en eerlijk overkomen. Zijn laatste, derde album 100 Acres Of Sycamore, is een ode aan de bossen en de zee, kortom de Ierse natuur. Fionn: 'Je kunt de bomen horen ruisen, als je de plaat luistert.'

Ook Lisa Hannigan, een elegante, gedistingeerde verschijning, voormalig muze en ex-vriendin van de befaamde Ierse singersongwriter Damien Rice, heeft een prachtige folkstem, die trilt van vervoering en melancholie. Lisa schreef de songs van haar plaat Passenger op tournee door de wereld. Het album belichaamt onbedoeld de huidige Ierse diaspora. In veel nummers valt veelvuldig het woord bird (vogel). 'Ik associeer vogels met reizen en veranderen. De meeste nummers gaan over over de bagage die je meeneemt als je door het leven gaat. Zoals bijvoorbeeld de onschuld van je kindertijd. Of voorbije liefdes en vriendschappen. Alles wat je altijd zult herinneren, maar nooit meer terug kunt krijgen.' In het aangrijpende nummer Paper House, keert Lisa terug naar gelukkige lentedagen, doorgebracht samen met een jeugdliefde aan de rand van Dublin. Had de maakster van Passenger heimwee? Lisa: 'Dat speelde ook een belangrijke rol tijdens het schrijven. Als je zoveel van huis bent, ga je je thuis missen en de mensen die je hier hebt achter gelaten. Je gaat pas echt naar je eigen land verlangen als je er lang weg bent. Trouwens: als ik Paper House hier in Ierland zing, reageert het publiek heel heftig. Ik word zelf ook emotioneel als ik het zing.'

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in de bijlage van Eurosonic Noorderslag die bij de Volkskrant verscheen.

Met dank aan Angela Dorgan, Steve Reddy en Brendan Millar van First Music Contact, voor meer informatie over de Ierse acts op Eurosonic, zie www.breakingtunes.com

James Vincent McMurrow (screenshot YouTube) Beeld
James Vincent McMurrow (screenshot YouTube)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden