Ieren vrezen 'hakwerk' van eigen regering

Dublin wil in vier jaar 15 miljard euro bezuinigen.De 4,5 miljoen Ieren vrezen het ergste.

LONDEN Lichtpuntjes zijn schaars deze dagen in Ierland. Het nieuws dat de groene republiek nog steeds een van de beste plaatsen op aarde is om te wonen, werd deze week daarom met gejuich ontvangen.


Van de 169 landen die VN-ontwikkelingsorganisatie UNDP onderzocht op het gebied van kwaliteit van leven, prijkt Ierland nog altijd trots op de vijfde plaats. Mooi meegenomen vanuit Iers perspectief, is dat grote buurman en erfvijand Groot-Brittannië is gekelderd naar de 26ste plaats. Nederland staat zevende.


Tot zover het goede nieuws.


Ierland staat aan de vooravond van de radicaalste bezuinigingsoperatie uit zijn geschiedenis. Vele tienduizenden jonge Ieren vinden de economische situatie zo uitzichtloos, dat ze het land verlaten.


Tegelijkertijd wordt de politieke toestand met de dag minder stabiel. In de nasleep van het knappen van de Iers vastgoedbubbel is de regering van premier Brian Cowen buitengewoon impopulair geworden.


De rekening voor het redden van 's lands overmoedige banken is zo hoog, dat het begrotingstekort dit jaar - weliswaar eenmalig - zal oplopen tot een astronomische 32 procent. Dat is ruim tienmaal de bovengrens van hetgeen EU-regels toestaan.


Als de kosten voor de banken niet worden meegeteld, resteert nog altijd een gat van 12 procent in de begroting. Dublin staat daarom onder zware druk het tekort snel terug te dringen. 'Dit is Ierlands laatste kans', zei Alan McQuaid, een van de economen die voorzien dat het land anders onder curatele komt te staan.


Dat is precies wat Cowen en zijn minister van Financiën Lenihan begin december willen voorkomen met een noodbegroting. 'De maatregelen zullen iedereen treffen in zijn levensstandaard', waarschuwde Lenihan donderdag.


Dat lijkt een understatement. Wie de Ierse situatie wil begrijpen, moet even in de cijfers duiken. Ierland wil in vier jaar 15 miljard euro bezuinigen. Dat is niet veel minder dan de 'pittige' 18 miljard die het kabinet Rutte aan de Nederlandse economie wil onttrekken. Het verschil: in Nederland wonen 16,5 miljoen mensen. In Ierland moet de last worden gedragen door slechts 4,5 miljoen inwoners.


Zelfs de Britse minister George Osborne - van wie serieus wordt betwijfeld of hij zijn draconische bezuinigingen kan uitvoeren zonder de publieke diensten en de economie onherstelbaar te beschadigen - is voorzichtig vergeleken bij Lenihan. Het grootste deel van diens ingrepen moeten bovendien volgend jaar al van kracht worden. Er wordt rekening mee gehouden dat honderdduizend Ieren emigreren in die periode.


De Ierse regering loopt echter op eieren. In de Dail, het Ierse parlement, kan zij slechts rekenen op 82 van de 161 zetels. Dat is inclusief twee onafhankelijke leden, terwijl er diverse leden van de eigen fractie op het punt van muiten staan.


Cowens positie wordt eind deze maand nog hachelijker, als er alsnog een tussentijdse verkiezing wordt gehouden in het graafschap Donegal. Daar is al bijna anderhalf jaar een zetel vacant, maar de regering - wetende dat die zeker naar de oppositie zal gaan - wist de verkiezing tot dusver te traineren. De vertragingstactieken zijn onconstitutioneel, oordeelde een Iers gerecht donderdag.


Het optreden van Cowen wordt ook op andere terreinen als ongelukkig ervaren. Zo gaf hij in september een radio-interview waarin hij sterk de indruk wekte dronken te zijn.


Als de begroting er niet door komt, wacht Ierland vrijwel zeker nieuwe verkiezingen en een periode van onzekerheid. Dit vertaalt zich nu al op de financiële markten. Het rendement op tienjarige Ierse staatsobligaties naderde deze week de 8 procent. Dat is ruim 5 procentpunt meer dan de waarde van Duits schuldpapier, het grootste verschil in zeker twintig jaar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden