Update

Ieren kiezen voor politieke aardverschuiving

DUBLIN - Het parlement en regering van Ierland gaan volledig overhoop. De regerende partij Fianna Fáil, die het grootste deel van de afgelopen tachtig jaar aan de macht was, heeft het slechtste verkiezingsresultaat ooit geboekt.

Beeld epa

De partij kreeg vrijdag slechts 15,1 procent van de stemmen, toonde een exitpoll van tv-zender RTE. De partij verliest circa twee derde van haar zetels. Premier Brian Cowen gaf het verlies al toe nog voor de stembureaus sloten. Hij zei dat de partij zich gaat hergroeperen: 'Ik ben altijd trots geweest op wie we zijn en wat we zijn. Onze organisatie komt terug.'

Crisis
Fianna Fáil wordt verantwoordelijk gehouden voor de diepe economische crisis in Ierland. Het is de eerste regeringspartij die het veld moet ruimen om deze reden. De regering moest noodgedwongen 85 miljard euro lenen van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dat geld was nodig om de Ierse banken te redden.

Grote winnaar is de centrumrechtse oppositiepartij Fine Gael van leider Enda Kenny (59). De partij won 36,1 procent van de stemmen. De partij zou uitkomen op 72 van de 166 zetels in de Dail, de Tweede Kamer van Ierland. Een partijtopman stelde dat Kenny waarschijnlijk een regering gaat vormen met de Labourparty. Die kreeg 20,5 procent van de stemmen. Samen hebben ze een ruime meerderheid.

Bergbeklimmer
De verwachte nieuwe Ierse premier Kenny is een verwoed bergbeklimmer die ooit de Kilimanjaro in Afrika bedwong. Hij leidt sinds 2002 de partij die toen op een absoluut dieptepunt was beland na desastreus verlopen verkiezingen. Sindsdien werkte hij langzaam maar zeker aan de wederopbouw en overleefde hij een interne partijopstand. Bij de verkiezingen van 2007 kwam de partij weer terug op haar oude peil, werd tweede, maar zag af van regeringsdeelname.

Kenny, van oudsher onderwijzer, staat bekend als principieel pro-Europees. Maar hij had zijn kiezers beloofd iets te doen aan de werkloosheid in het land. Hij wil ook de strenge voorwaarden van de EU- en IMF-leningen versoepelen. Kenny is al in Brussel en Berlijn geweest om te spreken over de rente op de miljardenleningen. Het rentepercentage van 5,8 procent is volgens hem te hoog. De Europese Unie blijkt bereid de afspraken te herzien, maar dan moet Ierland als tegenprestatie de extreem lage vennootschapsbelasting verhogen. Deze belasting op de bedrijfswinst is in Ierland slechts 12,5 procent, wat veel bedrijven lokt uit andere Europese landen.

De definitieve uitslagen worden later op de dag verwacht.

Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.