'Iemand heeft aan de gaatjes zitten peuteren'

Dit zijn de meest bekeken stembiljetten ter wereld. Een stemmenteller houdt een biljet omhoog, monstert het zorgvuldig en geeft het door aan zijn collega....

Een televisieploeg uit Italië kijkt over hun schouder mee, zodat ook de Italianen zich ervan kunnen overtuigen dat alles eerlijk verloopt bij het herstellen van de stemmen in Palm Beach.

Zwijgend werken de 25 ploegen tellers in het centrum voor noodtoestanden in West Palm Beach zich door de deprimerende stapels stembiljetten die nog liggen te wachten. In totaal moeten ongeveer 425 duizend stemmen worden herteld en ze hebben er pas een paar duizend achter de rug.

Als de tellers het niet eens zijn, gaat het stembiljet op een stapel die de drie leden van de kiescommissie nog eens beoordelen, op de vingers gekeken door advocaten van beide partijen. Het gaat tergend langzaam: hooguit drie of vier stemmen per minuut.

'Geen conversaties. Als je bezwaren hebt, zeg je dat. Dat is alles', waarschuwt Theresa LePore, een van de leden van de kiescommissie, als er geroezemoes opklinkt . 'Ik wil jullie eraan herinneren dat jullie neutraal dienen te zijn. Dus geen opmerkingen maken of gezichten trekken.'

'Het is maar goed dat er niet gepraat mag worden, anders zouden er misschien een paar met elkaar op de vuist gaan', zegt de Republikeinse waarnemer Peter Norman. 'De sfeer is ijzig.'

De Republikeinen doen met tegenzin aan de vermoeiende exercitie mee. Hun kandidaat, George Bush, is na een hertelling per machine als winnaar uit de bus gekomen, dus waarom zouden zij hun handen blauw tellen om vice-president Gore te helpen Bush mogelijk in te halen?

Bovendien is tellen met de hand onbetrouwbaar, klaagt waarnemer Norman. Hij wijst erop dat in een ander telbureau piepkleine stukjes ponspapier op de grond zijn gevonden. 'Kortom, iemand heeft aan de gaatjes zitten peuteren. Misschien is het per ongeluk gebeurd, maar het toont wel aan dat tellen met de hand niet betrouwbaar is', zegt hij.

'Dit wordt een kwelling', voorspelt een andere Republikeinse waarnemer. 'Dit is het saaiste werk dat je je kunt voorstellen en misschien gaat het nog een week duren.'

Maar de verlossing lijkt nabij voor hem en Bush. Even later bepaalt een rechter in de hoofdstad Tallahassee dat Florida geen rekening met de nagekomen uitslagen hoeft te houden. De wettelijke tijdslimiet is al gepasseerd en volgens de rechter zijn er geen redenen om uitzonderingen te maken.

Toch gaat het tellen door in Palm Beach en twee naburige Democratische districten. Wie weet beslist het Hooggerechtshof van Florida in hoger beroep toch anders en dan tellen de stemmen wel mee. Maar zelfs in dat geval is het nog de vraag of Gore erin zal slagen de 300 stemmen achterstand die hij op Bush heeft in te halen. Volgens de eerste hertellingen heeft hij er maar 27 stemmen bijgekregen.

Op de straat voor het emergency operations center staat een Republikeinse demonstrant met een bord te zwaaien: 'De grondwet of de dood'. 'Gore morrelt aan de grondwet', waarschuwt hij. 'Als wij hem de kans geven de verkiezingen te stelen, lopen we het gevaar al onze vrijheden kwijt te raken.' Twee andere Bush-aanhangers waarschuwen dat het hoog tijd is hun kandidaat tot president uit te roepen. 'God's final call to America', roepen ze.

Zij krijgen bijval van sommige automobilisten die voorbijrijden. 'Viva Bush', roept een uit het raampje en hij steekt zijn middelvinger op naar een televisieploeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden